Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
217r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.VI.

lutio ſit denegāda. Primo facit ad hoc regula generalis iuramentū eſt ſeruandū qd̓ ſeruari pōt ſinepericulo anime. Itē nulla hic reꝑit̉ turpitudo.exquo lex ꝓuidit fauore ꝑſone talis ꝑſona iuramēto renūciat iuri ſuo. nulla turpitudo reperit̉ in contrahente. Nam lex dei habet turpi ſeruet̉ iuramentū. nec ex ꝑte cōtrahentis pōt argui dolus velaliqͣ alia deceptio. nec materia de ſe ē turpis. ſic ſumus extra terminos. c. debitores.. c. j. e. ti. Ibi em̄ reperit̉ turpitudo ex ꝑte recipientis. materia etiā inſe eſt turpis ſeu ꝓhibita. ſi qua culpa inuenit̉ ſatispunit̉ in retractatōe actus iuramēto accedente.Nec in hoc videt̉ dictū Fe. ꝓbabilet abſolutio. qꝛ cōtractū eſt ꝯͣ lege vel ſtatutū. Nam ſi eſſetverū de facili euacuaret̉ diſpoſitio. c. Cum cōtingatet. c. ij. de pac. li. vj. Auten. Sacramēta. in ſil̓ibuspetendo abſolutionē a iuramēto. Nec eſt veriſil̓e inaliquo iſtorū iuriū emanauerunt ita ſolenniter:nulla fuiſſꝫ facta mētio de abſolutōe a iuramēto. ſicut fit in. c. Uerū. in. c. j. e. ti. Nec obſtat ſi dicat̉turpitudo eſt ex ꝑte recipiētis in eo cōtra legē velſtatuto diſpoſitū cōtraxit. Diſponit em̄ in fauorēſone principaliter. cui fauori ꝓprie renūciat ſic nulla turpitudo. Ex ſolo ergo cōtractu contra legē edito in fauorē ꝑſone p̄ſumit̉ dolus. Pactū ergo patri factū a filia dum nuptui traderet̉ dote ꝯtentanullū ad paterna bona regreſſum haberet. ꝙuis improbet lex ciuilis: tn̄ ſi firmatū ſit iuramēto hoc pactum vi nec dolo p̄ſtito debet ſeruari. ꝓut dr̄ in. c.Ꝙuis. de pac. li. vj. Sil̓r dos donatio ꝓpter nuptias et ſi alienari non poſſit etiam conſentiente vxore.vt dicit̉. ff. de fundo do. l. lex iulia. nec valet talis alienatio. tn̄ ſi vxor iurat non contrauenire valet̉. vt diureiuran. c. Cum contingat. de pac. c. Ꝙuis. li. vj.Octauus caſus eſt qn̄ retetis terminis ſupradictis eo ſtatuto reſiſtente contrahit̉. dat̉ leſio in cōtractu. vel dat̉ leſio vltra dimidiū iuſti p̄cij ſtatuto reſiſtēte. vt in. c. Cum dilecti. de emp. ven. Nunquid tunc poterit peti abſolutio a iuramēto? Et dico aut leſio eſt modica ettunc non pōt peti. qꝛ modica leſione iura curātdare remedia ſpecialia. Ad hoc. c. Abbas. extra dehis vi metuſue fiunt. Aut leſio fuit enormis. ettunc ſi iuramentū fuit ſimpl̓r p̄ſtitum de veniendo cōtra. audiet̉ allegando enormē leſionē qꝛ in talienormi leſione p̄ſumit̉ dolus. l. qui teſtiū. C. de ꝓbat̉.Non em̄ p̄ſumit̉ iurans hunc caſum cogitaſſe. ar. eorum notant̉. e. ti. c. Quintauallis.. c. veniēs. e. ti.Item qꝛ iura cōiter excipiunt dolū a talibꝰ iuramētis. Sed paria ſunt dolus interueniat ex ꝓpoſitovel re ipſa. l. Si quis. ff. de ver. obli. Et hec videnturvera non ſolū ſi verba vel iuramēta ſunt indefinita.ſed etiā ſi ſunt generalia vt ſi iurauit veniettra vlla rōne vel. Si aūt ſunt verba magis ſpecifica lata. vt qꝛ aꝑte videant̉ excludere remedia. qꝛ .ſ.iurat venire cōtra rōne enormis leſionis. tunc ſiverba excludūt vnū remediū tm̄: poterit habere recurſum ad aliud. vt ſi iurat cōtrauenire rōne minoris etatis poterit cōtrauenire tanqͣꝫ maioris. Sꝫſi excludit oīa remedia vt qꝛ iurat cōtrauenire vlla rōne: nec tanqͣꝫ maior nec tanqͣꝫ minor. tunc tenetglo. dn̄i Anto in minori quo ad enormē leſionē nonvalere cōtractū iuramentū ſed poterit petere abſolutionē a iuramēto qͣꝫtūcunqꝫ iuret cōtrauenirerōne enormiſſime leſionis. Et ẜm Bar. etiā ſi minoriuraret ſi plus valet qͣꝫ vēdit: dat donat cōtrahēti ſecū. qꝛ fraus p̄ſumat̉ ex ꝑte recipientis. iura canonica aſſiſtūt talibꝰ iuramentis. Itē ſi iuraretoīa illa vendita eſſe ad verū p̄cium rei. qꝛ ꝯſtat de

oppoſita talia pn̄t reuocari. qꝛ iuramentū illud cenſet̉ p̄ſtitū ſub cōfidentia illud ſit iuſtū p̄cium deeſt cōuentū. vn̄ cōſtito de cōtrario erit ꝑiurustraueniēdo. xxij. q. ij. beatus. In maiori aut cōtractꝰmanebit validus iuramento firmatus. ẜm d. AntoSed Nico. ſy. putat etiā maior poterit cōtrauenire leſione data enormiſſima qͣꝫtūcunqꝫ illa verba iurata fuerint late cōcepta. qꝛ notarij illa apponere ſolent ad maiorē validitatē cōtractuū. tn̄ cōtrahētesputāt illud eſſe verū p̄ciū rei: nec in aliqͦ decipi. vndepn̄t ꝯtrauenire ſaltē petēdo abſolutionē. niſi appareat ex aliquibꝰ circūſtantijs vere voluiſſe cōtrahentē illud donare in leſus eſt. Cum notarijtrahētes ſoleāt ad cautelā ponere verba valde lataexcludētia oīa remedia. videt̉ illos talia verbageneralia voluiſſe pati enormiſſimā leſionē. ſꝫ potifuiſſe paſſos illa verba apponi ad ſeruādū notarioꝝcōſuetudiē. Et idē videt̉ ſenſiſſe d. Anto. in. c. Quitauallis. vbi dicit ſe de facto cōſuluiſſe ꝙͣtūcunqꝫverba late cōcipiant in ꝑſonas arbitrorū. vt puta qpoſſint de iure vniꝰ dare alteri in totū vel in ꝑtē ⁊cͣ. nihilominꝰ enormiter leſus poterit ꝯͣuenire. lꝫappareat de dolo ex ꝓpoſito ſꝫ ex re tm̄. qꝛ talia verbaeffuſo ſermone ꝓlata vident̉ ſub quadā cōfidētiaſone amicicie arbitrorū vt capiat beniuolentiā eorum ad ledendū. Et idē tenuit diſputādo Pe. deancha. lꝫ multi cōtra ſentiāt. Unde hoc eſt ſinedubio Nico. ſy.Nonus caſus eſt qn̄ turpitudo reꝑit̉ ex ꝑte recipiētis iuramentū ita locus ēpetitōis abſolutōis. ſꝫ iurās anteqͣꝫ abſoluet̉ inciditin ꝑiuriū. nūqͥd poterit abſolutōeꝫ petere a iuramēto ſicut an̄ petiſſet qͣꝫ incidiſſꝫ in ꝑiuriū. Et remittit declaratōe huius ad notata in. c. j. e. ti. Ibifacit talē diſtinctōꝫ. qꝛ petit. aut iaꝫ eſt ēlapſusterminus ſolutōis. tūc dꝫ audiri petēs abſolutionē a iuramēto iam inciderit in ꝑiuriū. qꝛ fruſtr.poſtulat legis auxiliū qui cōmittit in legē. vt de vſuris. c. Quia fruſtra. Et ſenſit Fede. in cōſilio. cclx.xxviij. ne ꝑſeueret in ꝑiurio. ſꝫ dꝫ ſoluere vſuraspoſtea repetere. vt in. c. Debitores. extra de iureiurā.Aut eſt elapſus terminus ſꝫ mora cōmittit̉ ex ſola interpellatōe. ſic inſtāte termino ſolutiōis p̄tpeti relaxatio a iuramēto ne in termino incidat iniuriū ẜm Io. an. Solū ergo pōt petere hmnōi relaxationē anteꝙͣ cōſtituat̉ in mora ſoluēdi Nico. ſy. dn̄sAnto. illud dicit Fede. ſupra .ſ. qui incidit iniuriū dꝫ audiri petēs ab eo relaxationē. aſſerit ſibi placere. qꝛ iurās erat obligatꝰ ad duo .ſ. ad ſoluendū in termino. ad ſoluendū ſimpl̓r. et qꝛ ſoluit in termino incidit in ꝑiuriū. ſed qͣtenus remanetobligatus poſt terminū p̄t petere abſolutōꝫ. qd̓ Nico. ſy. putat veꝝ ſi petēdo abſolutionē ꝑſeueraretin pctō tūc poſſit petere abſolutionē etiā poſt termi: lꝫ inciderit in ꝑiuriū. de pnīa ſibi imponēda eſtal̓s ſecus. ſi ꝑſeueret in pctō cogēdus eſt vt ꝙͣcitius liberet̉ a pctō. Utrū aūt ſit vocāda ꝑs aduerſa petit quis ſibi relaxari iuramentū factū ad inſtātiā ipſius Nico. ſy. dic̄ vbicūqꝫ iuramētū ē obligatoriūex ꝑte obligātis aliquā vtilitatē ꝯtinet ex ꝑte recipiētis nūqꝫ dꝫ relaxari niſi vocata ꝑte. huiuscluſionis eſt qꝛ exqͣ abſolutōis actū p̄iudiciū irroragat̉ ꝑti ī eo ſibi vtilitas amittit̉ dꝫ ꝑs vocari. qꝛnil fieri dꝫ ī p̄iudiciū abſētis. c. j. exͣ de poſ. Et ſi alter fiat abſolutō valꝫ. Et veꝝ: niſi notorie ꝯſtetiuramentū ꝯtinere turpitudinē ex ꝑte recipiētis. ita ꝑti abſenti certū ſit nullā defenſionē ꝯpetere in. puto valere abſolutōꝫ et̄ ꝑte vocata. ſicaſu valeret ſnīa ſuꝑ pͥncipali vbi agit̉ maiori p̄iu