.X.Titulus

tur ſe obligaſſe: ⁊ victuꝫ querat manibꝰ ſuis vl̓ mēdicādo. Sed ſi laborare nō poſſet ⁊ mēdicādo nonſufficienter inu eniret nō tenet̉ vltra poſſe. de re. iu.c. Nemo. Sꝫ ſi tꝑe obligationis erat ſoluēdo ⁊ poſtea deuenit ad pauꝑtatē. tūc diſtinguēdū. qꝛ ſi e talis ꝙ poſſit mendicare ſine verecundia. dico idē ꝙprius. ar. xciij. diſ. c. Dyaconi. Et rō pōt eſſe. qꝛ videtur intendiſſe obligare ſe ad hoc. Sꝫ ſi eſt nobil̓ ⁊ indignitate tūc ſubueniēdū ē ei iuris beneficio. extrade iureiuran. c. Querelā. Et ꝙͣuis nō faciat ad ꝓpoſitū materie huius. §. niſi cū fieret iuramētū hoc iniracundia ⁊ tūc ẜm predicta decidendum: tamen verum eſt.Quintus caſus ē quādo iuramētū eſt dolo aduerſarij extortum. et tūc conſiderandū ſi cōtractus ſuꝑ qͦ preſtatur ē al̓s reprobatusfauore ip̄ius iurantis ⁊ tūc tale iuramētum nō ē obligatoriū. caſus eſt in. c. Cū cōtingat. a cōtrario litere. Nā ibi dicit̉ ꝙ mulier q̄ conſentit alienationirei dotalis ⁊ iurauit nō cōtrauenire. vbi nō ſuꝑuenerit dolus nec metus: nō eſt audiēda .ſ. quo ad relaxatiōem iuramēti vel annullationis cōtractus. Ergoſi interuenit dolꝰ: ſecꝰ. Nā tex. excipit dolū. ⁊ ſic etiāin. c. ij. de pactis. libro. vj. ⁊. c. licet. eo. ti. ⁊ li. ⁊ ī Autē.Sacramenta impuberū. Et idē dicēdū cū interuenit metus. Exquo em̄ talia iuramēta cōtra legē ſūt:nō ligāt niſi ſint volūtaria omnino. quod etiā tenetBar. Fateor tn̄ ꝙ in his caſibꝰ tutius erit ſi petaturabſolutio. vt ſentiūt multi doctores. Sꝫ primū verius ⁊ notabiliꝰ. Si ꝟo iuramētū non venit cōtra diſpoſitū a iure ⁊ interuenit dolus. tunc ſubdiſtingueqꝛ aut tātus ē dolus ꝙ excipit̓ mēteꝫ iurantis. putaceſſante dolo nullo mō ſe obligaſſet. ⁊ tūc iuramentum nō ligat et pōt cōtrauenire nulla petita abſolutione. ar. ꝑ id qd̓ notat Io. an. c. vnico. de Commo.Et ſic intelligit Fede. conſilio. cxciij. vbi hoc exp̄ſſeſentit ponendo terminos in minore .xxv. annis. ⁊ inmuliere ſeducta a fratribꝰ hereditati paterne renunciando que valebat lōge plus qͣꝫ habuit in dote. qd̓ ēnotādū pro limitatiōe. c. ſecūdi. de pac. li. vj .ſ. ꝙ nōꝓcedat qn̄ dolus dedit cauſam cōtractui. Nā vbi doius dat cauſā cōtractui ibi excludit̉ voluntas. l. j. ff.de dolo. Et iuramētū non obligat intētionē iurantis. vt in. c. Ueniēs. eo. ti. Sꝫ vbi dolus nō excluditconſenſū vt qꝛ non dat cauſam contractui tunc exigitur abſolutio que debꝫ p̄ſtari: nō obſtāte aduerſarij cōtradictiōe ꝓpter eius turpitudinē ⁊ doluꝫ. Etidē vbi interuenit metus ꝙ reqͥratur abſolutio quedebet impendi ſine difficultate in odium aduerſarimētū inferentis. in. c. Uerū. eo. ti. Et licet ibi glo. intelligat de metu qͥ cadit in cōſtātē virum. ꝙ ſcilicetdebet relaxari vel abſolui ab eccl̓ia nō de alio metuHoſti. tn̄ dicit et̄ de vano metu hoc habē locū. ⁊ hocin odiū cogentiū ne reportent cōmodū ex dolo ſuoquod magis placet Nico. ſy. Et ſi querat̉ vtrum tale iuramētū .ſ. ꝑ metū factū ſit obligatoriū ⁊ tranſgreſſio eius ſit mortale. Nico. ſy. tractat hāc materiā diffuſe. in. c. Si v̓o eo. ti. Et ꝙͣtū ad pͥmū dicit ꝙIo. an. tenet ꝙ in foro ꝯſciētie nō eſt obligatoriumſi ille qͥ iurauit ꝑ mētū non intēdit ſe obligare ſꝫ tp̄sredimere ⁊ euadere malum ſibi intentatum. ſed inforo iudiciali ſibi hoc non crederetur. Sed Io. cal.poſt beatum Tho. queꝫ allegat: tenet ꝙ ſit obligatorium ſimpliciter in foro cōſciētie. Et ideꝫ glo. xv.q. vj. Auctoritateꝫ. Ꝙtum ad ſcd̓m. Aliqui tenentꝙ trāſgreſſio huius iuramēti non habita relaxatione ſit veniale pro eo ꝙ dicitur in decretali. Ueꝝ. eo.ti. ꝙ pro tali trāſgreſſione non eſt imponēda penitētia vt pro mortali. Sed Io. cal̓. btūs Tho. ⁊ Arch̓.

tenent ꝙ ſit mortale. quia periurium ex genere ſuo ēmortale nec excuſatur non implendo quod coactusiurauit. Et ad dictum. c. Ueruꝫ reſpondet Io. cal̓.tripliciter. ¶ Primo ꝙ loquitur. c. poſt abſolutionem a tali iuramento. Sed hoc non placet Io. an.⁊ bene. quia poſt abſolutionem vel relaxationem cūin nullo peccet non ſeruando: non eſt imponēda pnitentia. ¶ Secundo reſpondet ꝙ procedit in foriudiciali. ſecus in foro penitentiali. ¶ Tercio ⁊ melius. quia textus non dicit contrauenientem nō peccare mortaliter. ſed non puniendum tanꝙͣ pro mortali. ſcilicet voluntarie commiſſo. quia metus licetnon excuſet tamen alleuiat culpam. Nico. auteꝫ ſydicit ꝙ ſi non intendit ſe obligare: non obligetur. etper conſequens non peccet contraueniendo. Sꝫ peccauit ſic iurando. quod fuit veniale tm̄ vel nullum.Si intendit ſe obligare. tunc contraueniendo anterelaxationem peccat mortaliter. et in hoc caſu intelligitur dictum. b. Tho. ſed non ita grauiter punierdus vt pro voluntario periurio. vt in dicto. c. UerūUbi autem ſumus in dubio vtrum habuit animuꝫobligandi vel non. dico ꝙ tunc proprie loquitur. c.verum. Nam in dubio preſumendum eſſꝫ ꝙ non habuit animum obligandi. Sed quia poſſet acciderecontrarium ne eccleſia daret materiam deierandivoluit ꝙ in dubio ſeruaretur tale iuramentuꝫ quaſi voluerit ſe obligare. ſed poſt factuꝫ reſpectu peneeſt reſtringendum in mitioreꝫ partem vt non puniatur tanqͣꝫ pro mortali. hec Nico. ſy. Sed primuꝫ nōvidetur verum. ſcilicet ꝙ ſit veniale iurando quodnon intendit. quia cum iuret mendacioſe hoc ſemꝑeſt mortale cum aduertit ẜm beatū Tho.Sextus caſus eſt quandoiuramentum continet turpitudinem ex parte recipientis et maxime concurrente turpitudine ex partematerie ſuper qua preſtatur. ſꝫ ex parte iurātis nullum imminet peccatum iuranti. ⁊ tunc iuramentuꝫobligat. ſed poteſt peti abſolutio non obſtante contradictione aduerſarij. Et iſte ē ꝓprius caſus. c. j. ⁊. cDebitores. eo. tit. Et per iſtum caſum poteſt decidiqͥd dicendū ſit in filiofamil̓. renunciante Macedoniano ⁊ iurante non contrauenire. Et Bar. in dictal. Si quis decidit. ꝙ iuramentum obligat ſed petat̉abſolutio. Sed Io. an. poſt Iaco. de bel. plus ſentitſ. ꝙ iuramentū non obliget: quia contra bonos mores. Itē quia iuramentum reprobatur non ſolū cucontinet in ſe peccatū ſed etiaꝫ qn̄ poteſt eſſe occaſiopeccati. ar. c. Cū ab om̄i. de vi. ⁊ ho. cle. Et nota ẜmb. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. Ꝙ votū ē magis obligatorium qͣꝫ iuramen tum ex ſui rōne. ⁊ rōneꝫ huiꝰ habes infra de voto. ibi vide. Et qꝛ maior eſt obligatiovoti qͣꝫ iuramēti. Hinc ē ꝙ ſi qͥs voueat caſtitatē eīſimpliciter ſi poſtea iurat alicui mulieri ꝙ ducet eāin vxorē dꝫ potius votū ẜuare ꝙͣ iuramētū. ⁊ ad hoctenetur. al̓s peccaret mortalit̓. Et quod dicit Gratianꝰ. xxij. q. iiij. §. Un̄ dat̉. ꝙ talis nō prohibet̉ ſeruare iuramentū. illud falſū ē nec tenendū ẜm Bonauen. in. iij. ⁊ Glo. in dicto. c.Septimus caſus eſt quando nulla alia turpitudo eſt niſi quia eſt preſtitum cōtra legeꝫ. Et in hoc diſtingue. Aut enim lex reſiſtitin fauorem reipublice principaliter et tunc nō ē neceſſaria abſolutio qꝛ iuramentū illd̓ nō valuit. vt ic. Si diligenti. de fo. cōpe. aut pͥncipalit̓ in fauoreiurantis li et ſecūdario in fauorem publicum. vl. imuliere. ⁊ in mīore. ⁊ tunc ſumus proprie in caſu. c.Cum contingat. et. c. ij. de pac. libro. vj. et in Autē.Sacramenta impuberum. Et puto ꝙ in hoc abſo-