CCapitulū.VI.

Anto. in. c. Ꝙto. Idē Inno. qꝛ ſi pōt ẜm eū diſpēſare. multo fortius interptari.Secūdus caſus eſt quādoiuramētū ſine diſpēdio ſalutis eterne ſeruari nō pt̄⁊ tūc nulla cōpetit abſolutio. Pctm̄ .n. fuit in iurando nō in cōtraueniēdo vt in. c. ꝙͣto. eo. ti. ⁊ xxij. q. iiij.ꝑ totū. Sed iuramētū etiā qd̓ vergit in interitū ſalutis corꝑalis nō vr̄ ſeruandū. Quēadmoduꝫ .n. nōvalet ſeu obligat iuramētū qd̓ tendit in mortē alterius. xxij. q. iiij. c. j. cū qͣtuor. c. ſe. Ita ⁊ fortius nō divalere ſi tendit in mortē ꝓpriā. ar. in. c. Si non licet.xxiij. q. v. Intelligit tn̄ hoc glo. in. c. Si ꝟo. de iureiuran. quādo directe vergit in mortē. ſecus ſi occaſionaliter. Ponit exēplum de vltramōtano qui iuratmorā trahere rome de mēſe auguſti. nā ſic iurās: tenetur iuramētū ſeruare. q. d. Etiā ſi aliqn̄ accidat vltramontanis mors ex tali mora hoc tn̄ nō ſemꝑ accidit. ⁊ ſic nō directe tendit ad mortē ſꝫ occaſionalit̓Sed Io. an. dicit dictū glo. veꝝ vbi ex imminēti infirmitate vel ex cōplexiōe iudicat̉ ſic iurās moriturus ex tali mora. Et ꝑ hoc dicerē ꝙ ſi a peritis medcis diceret̉ cartuſiēſeꝫ mortē nō poſſe euadere aliterniſi ꝑ eſum carniū ꝙ nō obſtāte voto ſeu regula deberet carnes comedere. Sicut .n. iuramētū nō ligatvbi ē ꝑiculū mortis. ite nec votū. cū paribꝰ paſſibusambulēt iuramētū ⁊ votū. vt notat̉ in. c. Magne. devoto. Cōcludit gͦ glo. ſic q̄ habet̉ in dicto. c. Si v̓oIuramētū nō ē ſeruandum qn̄ ſine interitu ſalutiscorꝑalis ſeruari nō pōt. Nico. ſy. Idē dicit ꝙ iuramentū de redeundo ad carcerē vel de nō fugiēdo carcerē: obligat niſi detentio eſſꝫ iniurioſa. vt ſcilicꝫ qꝛbellū captiuantis erat iniuſtuꝫ ⁊ cū timeret̉ de ꝑiculo ꝑſone. xxij. q. ij. §. fi.Tercius caſus eſt quandototū iuramētū ſeruari pōt ſine diſpēdio ſalutis eterne ſꝫ ē cōtra bonos mores tunc etiā nulla reqͥrit̉ alſolutio vt in regula. Nō ē obligatoriū. de re. iu. li. vj.⁊ intellige de bonis moribꝰ naturalibꝰ. nā de ciuilibꝰinfra dicet̉. Ad hoc facit qd̓ dr̄. xxij. q. iiij. Si aliqͥdfortaſſe incautiꝰ iurare ꝯtigerit qd̓ obẜuatū peiorēvergat in exitū. libere illud ſalubriori cōſilio mutandū nouerimꝰ. Ubi notat archid̓. pꝰ Guil̓. Ꝙ iuramētū vergit in peiorē exitū ſex modis. ¶ Primꝰ ē qͥdictus ē in ſcd̓o cū .ſ. iurat̉ qd̓ eſt mortale. ¶ Scd̓usqn̄ iurat̉ qd̓ eſt veniale. vt iurādo comedere vl̓ bibere plus qͣꝫ deberꝫ. Et ꝙͣuis nō debeat illud ſeruare n̄tamen peccaret mortalit̓ ſi ſeruaret ꝓut dixit Hug.ſꝫ tm̄ venialiter ẜm Guil̓. ¶ Tercius modus ē qn̄ iuratur aliqͥd qd̓ ē ex ſe indifferens tn̄ ex circūſtantiaefficitur veniale. Ponit exēplū Archi. de eo qͥ iuratnō negociari vel nō acciꝑe mutuū ⁊ hmōi ſi talis venit ad caſuꝫ in quo nō pōt aliter viuere niſi negocietur vel mutuū accipiat niſi veniat cōtra iuramētuꝫfuiſſet temerariū. ⁊ iō ꝓpria auctoritate frāgendumArchi. tn̄ dicit hic q̄rendā abſolutiōem a iuramento illo. qd̓ p̄cipue vr̄ dicendum cū poſſet viuere ſinehmōi ſꝫ non cōmode. ¶ Quartus modus ē qn̄ iuramentum excludit opus neceſſitatis vt cū iurat ꝙ nōdabit indigēti. Nō em̄ ē veriſimile ꝙ deus acceptettalia iuramēta cū ip̄e precipiat oꝑa charitatis exerceri. et nō debet iuramētū eſſe vinculū iniquitatis.xxij. q. iiij. Inter cetera. ¶ Quintus modus eſt cuꝫexcludit opus de genere bonoꝝ vt cū qͥs iurat ꝙ nūꝙͣ erit clericus vel monachus vel ep̄s. Cōtrariuꝫ tn̄ſentit glo. xxij. q. iiij. c. Innocens. ⁊ Hugo ⁊ Gratianus vident̉ hoc ſentire. §. fi. xxij. q. iiij. Sed Archid̓.pꝰ btm̄ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. ſentit contrariū .ſ. ꝙPria auctoritate poteſt cōtraueīre. Nec obſtat tex.

c. Archi. vel ẜm aliā lr̄am incipit. Florentinuꝫ. diſ.lxxxv. vbi propter tale iuramētū qͥs prohibet̉ ꝓmoueri ad ep̄atum. qꝛ illud nō fuit ex eo ꝙ eſſet obligatoriū. ſed qꝛ temerariū mortaliter peccādo in iurādo. Primum placet qn̄ vul ꝯtrauenire ꝓpter bonumpublicū. Sꝫ quādo vult venire contra ꝓpter bonuꝫpriuatū. ¶ Sextus modus ē qn̄ excludit opus indiſferens pīa intētiōe pro deo aūt ꝓximo faciēdū vt ſquis iurat ꝙ nō loquetur alicui vel ꝙ non intrabitdomū eius vel quid ſimile. Nō .n. tenet̉ talis ad obẜſantiā talis iuramēti ſi vult cōtrariū facere pia intentione propter deū vel ꝓptepximū. Ex his deciditur queſtio q̄ fit cū qͥs iurat de nō fideiubēdo vtruꝫvaleat. Et Lau. tenuit ꝙ ſic. qꝛ ſicut qͥs poteſt iuraepro vtilitate proximi. ita ⁊ ꝓ ſua vt recitat Archiī. c. Nō ē. xxij. q. j. Sed Io. an. dicit ꝙ vbi ſalꝰ ꝓximi ꝑiclitaret̉ niſi fideiuberet̉ nō tenet̉ ad obẜuātiaius. qꝛ iuramentū nō extendit̉ ad hūc caſū inexcōtatu. Sꝫ etſi excogitauitīc caſum: iurameum fuit temerariū et ꝑ cōſeq̄ns nō ſeruādū. Ego.indubitato habeo hoc dictū. Et plus ſentio ꝙ etiavbi ſalus proximi nō ꝑiclitaret̉ ſi vere proximꝰ indit nō obligat̉ ad obſeruantiā eius. qꝛ ex p̄cepto tenemur dilegrre proximos ſicut noſip̄os. Et ꝙͣuis cipximꝰ nō ita indigeat tali fideiuſſione ꝙ ꝑiclitaret̉x hoc ſalus ſua. et ꝑ conſeq̄ns qui ſic iurauit nō reneat̉ ex p̄cepto fideiubere. ſicut nec dare elemoſynāẜm btm̄ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxij. tamē ē de cōſilio. ⁊ iōſeruatū illud iuramētū peiorē vergit in exitū. vn̄ nōobligatur. Et idem per om̄ia puto quādo quis iurauit non mutuare pecuniā eadē rōne. Ex his poſſūtdecidi multe ſimiles q̄ſtiōes.Quartus caſus eſt quādouramentū ꝓceſſit ex cā iracundie. poſſet tamē ſerari ſine diſpendio anime. Et remittit pro declaraione huius ad notata per eū in. c. Sicut ex lr̄is. ibiic dicit. Io. an. dicit ꝙ iuramētū de quo agitur in illo. c. Sicut videlicet ꝙ qͥdam monachus ex iracundia iurauit cum fuiſſet abſolutus a pͥore ꝙ nunqͣꝫ rdiret ad clauſtrū nō obligat illum. etiam ſi nō fuiſſꝫprofeſſus exquo ſic temerarie iurat ⁊ calore iracundie. Secus ſi ex cauſa. et cum deliberatiōe. DominAnto. putat ꝙ ſi calor iracundie fuit tātus ꝙ illucdeliberate non iuraſſet. tale iuramentum non eſt obligatorium. quia hmōi voluntas non ē diſcreta. velſi eſt: de facili per ep̄m eſt commutanda. Et remittitad ſummam Ray. in. c. de iuramento. Sꝫ Io. an. inc. Dudum. de conuer. coniuga. dicit gloſa ſuꝑ dictoc. tenentem̄ ꝙ votum emiſſum calore iracundie nonobligat habere veritatem. quando eſt talis ⁊ tantaturbatio ꝙ ſapit quandaꝫ mentis alienationem exmulto furore. al̓s votum ex iracundia obligat. quiaea que in ſe ſunt bona non indigent deliberatione. etſic idem erit dicendum de iuramentis. Quod tamēdicit Io. an. ꝙ nō requiritur deliberatio intelligendum videt̉ multa ſicut in dubijs fit hec ſubit a fieripoteſt. ⁊ hec ſaltē requiritur ⁊ ſufficit. Nā ẜꝫ Thoſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxviij. deliberatio reqͥritur de neceſſitate in voto. vt patet ex eius diffinitōe ⁊ ſic credit Ioan. intellexiſſe vt alubi dicit. Cōcludit ꝙ inramētūex abrupto factū nō obligat. quia nō habet in ſe conſenſum. tamen poterit peti abſolutio ad cautelam:que defacili ē indulgēda. hec Nico. ſy. quod p̄cipuefiendū eſt cum dubitat̉ ſi habuerit conſenſuꝫ ſeu deliberatōem. ¶ Item nota ꝙ cum quis iurat tenerehoſtagia ſeu hoſpicia in certo loco: nec habet ibi qd̓comedat vel vn̄ ſoluat. vtrū ne teneatur implere. dicit ad hoc Hoſti. ꝙ ſi tꝑe obligationis erat non ſoluendo. tenetur ſeruare iuramentū quia ad hoc vide