.X.Titulus

ſolitā penſionē ſeu cenſū. vt ī. c. tua nos. eo. ti. Et hͨintellige de clerico beneficiato. Nam alij clerici. ſcꝫnō beneficiati nō tenent̉ iurare ep̄o niſi ſint adminiſtratores reꝝ eccl̓iaſticaꝝ. vt dr̄ ī. c. Nullꝰ. eo. ti. Cūdicta aūt forma trāſeunt cōiter doc. in tali materiaSꝫ dicit Nico. ſy. Ꝙ lꝫ ad omnia ſuꝑius cōtēta olliget̉ ꝓmotus. tn̄ iure nō ꝓbatur ꝙ ad omnia hec clericus debeat obligari. Et ad hoc allego tex. ⁊ gloſā.vbi ponit̉ directe forma huius iuramenti. nec inſeruntur tāta ſicut hic. xxiij. diſ. c. Ꝙͣꝙͣ. In dicto. c. ꝙͣqͣꝫ. ſic dicit̉. Solet plus timeri qd̓ ſingularit̓ pollicetur ꝙͣ quod generali ſponſiōe cōcludit̉. Et iō placuit huic ſancto cōcilio ꝙ vnuſqͥſqꝫ qui ad eccleſiaſticos gradus ē acceſſurus. non antea honoris ꝯſecrationē accipiat qͣꝫ placiti ſui annotatiōe .i. ſcripturapromittat vt fide catholicā ſincera cordis cōſtriction ac deuotione cuſtodiēs iuſte ⁊ pie viuere debeat⁊ in nullis oꝑbus ſuis canonicis regulis contradicat atqꝫ vt debitū per omnia honoreꝫ atqꝫ obſequijreuerētiā p̄eminēti ſibi dependat. Ibi dicit glo. īelectus p̄ſtat iuramētū ſuo maiori de fide ⁊ canorbus obſeruādis vt h̓. Et de indēnitate reꝝ eccl̓ie. vtdiſ. xxviij. de ſiracuſane. Et de immoderata exactione nō faciēda. xv. q. fi. c. j. Et de infidelitate ⁊ penſionibus nō augendis. de iureiurā. c. tua. ⁊.c. Ego. Suſpectus aūt de inobediētia iuramētū p̄ſtat de obedientia ſeruāda. de maio. ⁊ obe. Cū in eccleſijs.De forma iuramēᵐ. §. iiij.ti qd̓ p̄ſtat vaſallus dn̄o ſuo. habet̉. xxij. q. v. De forma vbi dicit̉. Qui fidelitateꝫ dn̄o ſuo iurat: iſta ſerſemꝑ in memoria debet habere. Incolumē. tutū. honeſtū. vtile. facile. poſſibile. ¶ Incolume. ne .ſ. ſit indānū dn̄i ſui de corꝑe ſuo. ¶ Tutū ne ſit ei ī damnūde ſecret ꝗ ſuo vel de immunitionibꝰ ꝑ quas tutus eēpoteſt. ¶ Honeſtū ne ſit ei in damnuꝫ de ſui iuſticiavel de alijs cauſis que ad eius honeſtatē ꝑtinere vident̉. ¶ Utile ne ſit ei in damnū de ſuis poſſeſſionibus. ¶ Facile ne id bonū qd̓ dn̄s ſuus leuiter facerepoterat: faciat ei difficile. ¶ Poſſibile ne id qd̓ poſſibile erat: reddat ei impoſſibile. Ut fidel̓ hec documenta caueat iuſtū ē. Sꝫ qꝛ non ſufficit abſtinere amalo niſi fiat qd̓ bonū eſt. reſtat vt in eiſdē ſex ſupͣdictis cōſiliū ⁊ auxiliū dn̄o ſuo fidel̓ p̄ſtet ſi bn̄ficio dignus vult videri et ſaluus eē de fidelitate quā iurauit. Dn̄s qͦꝫ fideli ſuo in his om̄ibꝰ vicē repēdere debꝫQuod ſi nō fecerit merito cenſebit̉ malefidus. hͨ ibiNō ē dominus contra hec faciēdo ꝑiurus qꝛ hͦ ip̄enō iurat ſeruare ſicut vaſallus.¶ Capitulū. vj. de Iuramento promiſſorio.Eiuramēto promiſſorio ml̓te occurrūt difficultates ⁊ dubia⁊ in quibuſdā caſibꝰ obligat ad obſeruādū ⁊ in quibuſdā nō. Et qn̄ obligat al̓n pōt peti abſolutio ſeu relaxatio. ⁊ fieri licite pōt hoc. al̓n non. ⁊qn̄ pōt licite peti abſolutio ſeu relaxatio. ad hoc al̓nſufficit auctoritas ep̄i. aliquādo r̄qͥritur auctoritaspape. Un̄ circa hec notabunt̉ deceꝫ caſus in hoc. §.qͦs ponit Nico. ſy. in lectione ſua. quibuſdaꝫ addirimus caſus eſt quādoiuramētū om̄i ex ꝑte ē licitū tam ex ꝑte iurātis ꝙͣ exꝑte recipiētis qͣꝫ etiā ex parte materie ſuꝑ qͣ preſtat̉et tūc abſolutio nō ē impēdenda. ſꝫ cōpellēdus ē iurans ad eius obſeruatiōem. de iureiurā. c. Et ſi xp̄c.Quinīmo nulla cā apparēte intrinſeca etiā papa a

tali iuramēto abſoluere non poſſet. Et remittit adnotata ꝑ eū. in. c. Quāto eo. ti. Ibi aut ponit talemdiſtinctiōem ꝓ hmōi declaratiōe. Aut tale iuramētū fuit p̄ſtitū ꝑ īferiorē in materia ſpectāti pͥncipalit̓ad papā vt ſi iurauerūt canōici nō reciꝑe aliquē vlīnūeꝝ ⁊ tūc pōt papa abſoluē a tali iuramēto ſine cāqꝛ ī tali iuramēto ītelligit̉ excepta aucͣte papedꝫ intelligi. c. veniētes. eo. ti. vt ibi notat Hoſtfuit p̄ſtitu in alia materia. et tūc ſubdiuidit̉. qꝛ autin materia cōcernente dei honorē ⁊ reuerētiaꝫ. putafabricādi eccleſiā vel intrādi religiōem. ⁊ ſi hoc nullus pōt remittere ſine cā p̄ter deū. Papa .n. non pōtremittere obligatiōem deo q̄ſitā ſine cā. vt. xxiiij. q.j. Manet. ⁊. xxiij. q. iiij. Si is qͥ. Et ſi in hoc papa nopōt aliū abſoluere: multo fortius ſeip̄m. Si aūt papa aliū abſoluit p̄ſumit̉ in dubio abſolutus quo aceſiā militātē. Sꝫ ſi ſubeſt iuſta cā papa pōt abuere. vt in. c. Si v̓o. eo. ti. Et ē iuſta cā ſi turpitudinem cōtinet iuramētū ex ꝑte recipiētis. puta ſi iuſoluere vſuras. Eſt etiā iuſta cā propter ſcādaitandū vt notat glo. Inno. Uel etiā cū maiovtilitas imminet in cōmutatiōe ſicut dr̄ etiā de voto. Et nō ſolū papa in his caſibꝰ ſꝫ etiaꝫ ep̄s poteritabſoluere ſicut ⁊ votū cōmutare. vt dicit Inno. in. c.Debitores. eo. ti. Sꝫ in hoc ē differētia inter papā ⁊dyoceſanū qꝛ in factis magnaꝝ ꝑſonaꝝ vl̓ multū dubijs debet recurri ad papaꝫ. ⁊ ſic pōt intelligi. c. Uenerabilē. ſꝫ in alijs poterit ep̄s reſpectu ſoliꝰ ſue dyoceſis. papa aūt reſpectu totius orbis. vt ſentit Specu. pōt vel cōmutare vel abſoluere. alius citra ep̄mnon pōt qui nō habet ep̄alem iuriſditionē vt puto.Aut iuramētum reſpicit principaliter commodumhominis et tunc ſine cauſa papa remittere nō poteſtſed cum cauſa. vt notat Archi. in. c. Auctoritatemxv. q. vj. Is etiā de cuius cōmodo agit̉ remittere poteſt. vt in. c. j. de iureiuran. ⁊ de ſpon. c. ij. Quod procedit etiam ſi iuramentū cōcernat vtilitatē vtriuſqꝫ contrahentiū tm̄. vt quia aliqui iurāt ſibinuiceꝫaliquid facere. vt in dicto. c. ij. de ſpon. Secus putovbi quis ſimpliciter iurat ad cōmodum: nam poterit ſibi remitte̓. ſcilicꝫ papa ſine cauſa vt notat Spculator. In liciis etiā licet contrauenire propriaauctoritate ex iuſta cauſa. non habita auctoritateſuꝑioris vrgente neceſſitate ſi non pateſt haberi ſuperior a quo petatur abſolutio ẜm Inno. ¶ Circadiſpenſationem iuramenti ſicut dicit btūs Tho. ſecunda ſcd̓e. q. lxxxix. Illud quod cadit ſub iuramento promiſſorio aliquādo eſt peccatū manifeſte vel ēmaioris boni impeditiuū. ⁊ tale iuramentū diſpenſatione non indiget ſed propria auctoritate debet ⁊poteſt contrauenire. aliquando eſt dubium vtrumſit licitum vel illicitum. proficuū vl̓ nociuū aut ſimplicit̓ aut in aliquo caſu. et in hoc poteſt quilibꝫ epiſcopꝰ diſpēſare. Cū aūt promittit aliqͥd in iuramēto quod ē manifeſte licitū ⁊ vtile. in tali iuramentonō videt̉ habere locū diſpenſatio vel cōmutatio niſi aliquid melius occurrat faciēduꝫ ad cōmunē vtilitatem. quod maxime videt̉ ꝑtinere ad poteſtatempape qui habet curaꝫ vniuerſalē eccleſie. Similit̓ ⁊iuramenti abſoluta relaxatio q̄ dicitur diſpenſatio.Poteſt ergo diſpenſari vel cōmutatio fieri in iuramentis ſicut in votis. hec. b. Tho. Rico. ſy. dicit ꝙSpeculator in ti. de lega. dicit ꝙ inferior a papa poteſt interpretari iuramentuꝫ quando dubitatur deeius validitate. Qd̓ aūt in. c. Uenerabilē. de elec. videtur cōtrariū dici. Rn̄det dupliciter iſtud haberelocū .ſ. ꝙ nō poſſit inferior interp̄tari. Uno mō cumꝓceditur in arduo negocio et inter magnas ꝑſonasAlio mō qn̄ vult dare licētiam contraueniēdi ſinaliqͣ cōmutatione in aliud. Et hoc dictū Spe. ſeqͥrͣ