Capitulum

rem. Ita corruptō eius ꝑ falſitatē eſt ꝑiculoſiſſima.ꝓpter qd̓ diſtricte ꝓhibet̉ Leuit xix. Nō loqueris mēdaciū. Scd̓o mēdaciū minuit beniuolētie affectuꝫ.Nam mendaces coīter ſunt exoſi hoībꝰ. Diſplicet em̄cuilibet ſe decipi ab alio. Et merito tales abhominātur ab hoībꝰ qꝛ mēdaciū deſtruit ⁊ ꝯturbat totā conuerſatōeꝫ hoīm adinuicē. Tota .n. ꝯmunicatio hoīmadinuicē inſtrumētaliter ꝯſiſtit in actu ſignificationis. Nullus .n. pōt aliquid ſui cordis ſeu ꝯceptꝰ mentalis alteri coīcare niſi ꝑ aliqd̓ intermediū ſignuꝫ. inquibꝰ ſignis vox obtinet pͥncipatū. Corrupto ergo ſignificatōis que ꝓcedit ex lingua mēdaci eſt corruptōtotius generatōnis hūane. vnde videmꝰ hoc ſequi ꝙex multitudine mēdacioꝝ ⁊ hoīm qui ſunt mēdacesquaſi nullus credit alteri ſed ſemꝑ ſuſpectuꝫ habet.iuxta illud Hiero. Mendaces faciūt vt vera dicētibꝰno credant̉. Sine mutua aūt credulitate nulla eſt fida ſocietas. nulla in aliquo fides. nulla ſpes ⁊ ꝯfidentia firma. nulla amicitia vera. nullū pactū firmila ꝯcordia. nulla pax. nulla deniqꝫ in aliquo bono firmitas. Et ſic mēdaciū eſt cauſa innumerabiliū malorum que odio habent̉. ꝓpter qd̓ dicit̉ Ecc̄i. vij. Nolivelle mētiri omne mēdaciū .i. vllo mēdacio. ¶ Terciotollit dei aſpectū ẜm hoc qd̓ dicit̉ in pͣs. ꝑdes oēs qulo. mē. ⁊ merito. Omne .n. ſimile applaudit ſuo ſimili.Cū aūt deus ſit ip̄a veritas ſūma: nō pōt cū mendacio quis apparere in ꝯſpectu eiꝰ. Sed vt dicitꝰApoc. vlt. Foras .ſ. ſupernā ciuitatē quā vidit̉⁊ venefici ⁊ impudici ⁊ homicide ⁊ ydolis ſeruiētes ⁊omnis qui amat mēdaciū. Ego ſum veritas ait verbum incarnatū Ioh̓. xiiij. Impijſſima aūt blaſphemia eſſet dicere vel ſentire ꝙ in eo ſit aliqd̓ falſuꝫ vemēdoſuꝫ. aut ꝙ ꝑ diuinū verbū aut quicqͥd in eo ꝯtētum mendoſe aliquid expͥmeret̉. īmo mirabiliter deꝰdiligit ita veritatē qꝛ ſeip̄m .ſ. diligit qui eſt veritas.ꝙ ẜm glo. j. Corin. xv. Horrenduꝫ eſt aliquid falſi dedeo dicere ⁊ ſi ad laudē eius videat̉ ꝑtinere. cuꝫ Iobxiij. dicat. Nūquid deꝰ indiget noſtro mendacio. q. d̓non vtiqꝫ. Conſtat aūt ꝙ creatura ratōnalis inꝙͣtuꝫtalis eſt eiꝰ imago. ⁊ oīs eiꝰ ſignificatiua exp̄ſſio ē īmago illiꝰ verbi facta ⁊ creata ad hoc vt primā veritatēſemꝑ exprimat exterius. ⁊ ẜm illius regulā ſe dirigatin oībꝰ. ⁊ oīa faciat ab ea nullatenꝰ deuiādo ſed venerando. laudādo. ⁊ magnificādo. Sed mēdaciū ē corruptela ⁊ macula ⁊ deprauatō oīm p̄dictoꝝ. Et vt dicit Anſhelmꝰ. Adeo mēdaciū eſt malū ẜm ſe ꝙ deusnon pōt diſpēſare ꝙ homo dicat ſine peccato. qꝛ nonpōt recedere a veritate ſua. De furto poſſet diſpēſarequia dn̄i eſt terra ⁊ plenitudo eꝰ. Et ideo qd̓ poſſidetvnus pōt alteri dare. Un̄ ⁊ Salomon ꝓuer. vj. interea que odit deꝰ ponit linguā mēdacē In hmoi etiaꝫdeteſtatōeꝫ Ananias ⁊ Saphira qꝛ metiti ſunt Petro de p̄cio agri ſui venditi ꝑditi ſunt corꝑaliter mortem ſubitaneā incurrētes Act. v..§. iiij.De promiſſioneſimplici .ſ. abſqꝫ iuramento vel voto. Ubi ſciendū ꝙcū quis ꝓmittit ſimpliciter aliquid illicitū vtiqꝫ peccat. ⁊ illud ſeruare nō debet. qꝛ peccatū peccato adderet. Unde Iſido. In malis ꝓmiſſis reſcinde fidem.ſ. nō ſeruādo. Si aūt licituꝫ eſt ⁊ poſſibile ꝙ ꝓmittitſed ſeruare nō intendit: vtiqꝫ peccat qꝛ mendaciū dicit. Si aūt ſeruare intendit. nō ſeruādo cū pōt vtiqꝫpeccat qꝛ omne ꝓmiſſum debitū qd̓ iure naturali ſeruandū eſt adeo ꝙ ẜm Auguſ. fides etiaꝫ quādo hoſtiꝓmittit̉ ſeruāda eſt. xxiij. q. j. Noli. Et hoc niſi ſubſit vel ſuꝑueniat cauſa ratōnabilis nō implēdi putanouus caſus imp̄meditatꝰ. Unde dicit. b. Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. cx. arti. iij. ꝙ pōt talis nō ſeruās qd̓ ꝓmiſit excuſare ſi ſint mutate ꝯditōnes ꝑſonarū ⁊ negociorū.

Ut .n. dicit Gen̄. in lib̓. de beneficijs ad hoc ꝙ homoteneat̉ facere quod ꝓmiſit: requirit̉ ꝙ omnia īmutata ꝑmaneant. Alioquin nō fuit mendax in ꝓmittendo quod ꝓmiſit quia habebat in mēte ſubintellectisdebitis ꝯditionibꝰ. Nec etiā eſt infidelis in nō ſeruādo quod ꝓmiſit. Unde apl̓us nō eſt mētitus nō eundo Corinthū quo ire ꝓmiſit: ꝓpter impedimēta ſuꝑuenientia Hinc ⁊ Gelaſius papa ait. Beatus Paulus apl̓us nō ideo qd̓ abſit ſe fefelliſſe credēdus ē autſibi extitiſſe ꝯtrarius. quādo cū ad hyſpanias ſe proliſiſſet iturū diſpoſitōne diuina maioribꝰ occupatꝰx cauſis qd̓ ꝓmiſit implere nō potuit. quātū .n. ipſiꝰuntati interfuit hoc ꝓnūciauit. qd̓ reuera efficeoluiſſet qͣꝫtū ad diuini ſecreta ꝯſilij que vt homonō oīa potuit. licet ſpiritu dei plenus agnoſcere ſuꝑna p̄termiſit .ſ. acceſſuꝫ ad hyſpaniā diſpoſitōe p̄uentus. Nec qꝛ. b. Petrus ꝓ affectu diuine reuerētie ipſin̄o rn̄dit. Nō lauabis mihi pedes ineternū ſe fefelliſſe qd̓ abſit. aut in ſua putabit̉ minime ꝯſtitiſſe ſententia ꝙ mox diuine ceſſerit volūtati. xxij. q. ij. Beatus. Ꝙ ꝓmiſſa ſimplicit̓ incaute facta vel ꝓpoſita ſeudeterminatōes cū occurrat aliquid melius fiendumſint mutāda ſeu poſſint īmutari laudabiliter. patetex hoc qd̓ habet̉. xxij. q. iiij. vbi dicit̉ ex ꝯcilio Clib̓tano. Diffinitio .i. ꝓmiſſio incauta laudabiliter ſoluenda eſt ẜm glo. Nec eſt p̄uaricatō ſed temeritatis emēdatio. Ite. q. ea. Non ſemꝑ ꝓmiſſa oīa ſoluēda ſunt.Beniqꝫ ipſe dn̄s mutat ſnīam ſicut ſcriptura indicatſicut patet in Niniue et Ezechia. Item in. c. Incōmutabilis. Angeli etiā apparētes Lothinuitati abeo vt intrarēt domū ſuā: reſponderūt. Nequaꝙͣ: ſꝫ inplatea manebimus Gen̄. xviiij. qui tamē coacti precibꝰ poſtea intrauerunt. Nec in hoc mentiti ſunt: qꝛnō intēdebant intrare niſi rogati vt in hoc ꝯmēdare.tur hoſpitalitas in Loth. et alijs ip̄ius daretur exemplum mutādi aliquādo ꝓpoſitū. vt dicit̉ in collat̓. abbatis Ioſeph. Et hoc diffuſe declarat Ioh̓es Caſſianus in collat̓. Ioſeph de diffinitionibꝰ. hoc tameneſt verū niſi talis ꝓmiſſionis mutatio fieret in p̄iudicium alterius. vel ꝓmiſſio facta eſſet d̓ neceſſarijs adſalutē. quia tunc dicit regula. Qd̓ ſemel placuit amplius diſplicere nō poteſt. extra de re. iur̄. li. vj. Et nemo pōt mutare ꝯſiliū in alterius detrimentū. de reg.iur̄. li. vj. cum ꝯcor. ¶ Sed querit̉ vtrū aliquis teneatur de neceſſitate ſalutis implere qd̓ ſimplicit̓ ꝓmiſitlicite nec ſuꝑuenit nouus caſus impediēs adimpletōnem. Et videt̉ ꝙ ſic. quia dicit Criſoꝰ. xxij. q. v. Iuramenti. ꝙ dn̄s nō facit differētiā inter ſimplicē loquelam .ſ. promiſſoriā. et iuramentū .ſ. promiſſoriū. Sedfrangens qd̓ quis licite ſub iuramento ꝓmiſit cū poteſt implere: peccat mortalit̓ ẜm doc. ergo ⁊ frangensſimplicem promiſſionē. ℟o. ẜm Ricar. in. iiij. di. xxx.viij. Circa hoc eſt duplex opinio. Quidaꝫ .n. dicūt ꝙſi talis nō intendit ſe obligare in foro ꝯſcientie nō tenetur adimplendū tale promiſſuꝫ de neceſſitate ſalutis: ſed ex ꝯgruitate. Et pro eis eſt. ar. extra de voto. clr̄aturā. Ꝙͣuis .n. ex iure nature obliget̉ ꝓmittens adimplendū qd̓ promiſit. illa tn̄ obligatio nō eſt neceſſtatis ſed ꝯgruitatis niſi ſe ſic obligare intēderit. Etideo ꝯtra veniēs nō peccat mortaliter ſed venialiterNec mirandū. qꝛ ſicut in lege ſcripta aliqua ꝯprehēdunt̉ vt neceſſaria ad ſalutē. aliqua alia vt expedientia ⁊ nō neceſſaria. ſic in lege nature aliqua ꝯprehendunt̉ vt de neceſſitate obligantia. aliqua de honeſtate. ⁊ hoc rationabiliter videt̉. Alij dicunt ꝙ nuda ꝓmiſſio ex deliberatōne facta promittentē obligat agimplendū de neceſſitate ſalutis. ar. pro eis eſt. xij. q. ij.Quicūqꝫ ſuffragio. Ibi .n. dicitur. Quodcūqꝫ cōmodum ex remuneratōne .ſ. pro obſequio impēſo promiit. promiſſi ſolutōꝫ ſoluere oportebit. vij. q. v. Quia