¶ Capitulū.XIII.

re. hoc autem vicium ſatis eſt generale. vnde Seneca. Nemo quicꝙͣ habet facti. in futurum em̄ noſtradiſtulimus. Cauēt tn̄ iuſti ab hac pigritia. vn̄ Orig.Nullus piger inuenit̉ in domo ſapientis. ⁊ loquiturde Abraham cum recepit angelos hoſpitio. cucurritem̄ ipſe ad tabernaculum. Sara accelerauit ſata ſimile puer feſtinauit ad gregem Gen̄. xviij. Et. de. b.Maria legitur ꝙ poſt ꝯceptum filij dei abijt in montana iudee cum feſtinatōne .ſ. ad ſalutandum Elizabeth Luc. j. Neſcit em̄ tarda molimina ſpirituſſancti gr̄a. vt dicit ibi glo. Sumitur tn̄ in ſcriptura frequenter pigritia ꝓ accidia ⁊ negligentia ſeu omiſſione bonoꝝ operum. vnde ꝓuer. xxj. Geſideria .ſ. terrena occidūt pigrū. noluerūt em̄ quicqͣꝫ oꝑari manuseius. ⁊ Eccl̓i. xxij. dicit̉. De ſtercore boum lapidatuseſt piger. om̄is qui tetigerit excutiet manꝰ ſuas. Boues ſunt p̄dicatores ⁊ doctores exarantes corda hominum vt deo fructificent. Stercus boum ſunt terrena q̄ ipſi reputant vt ſtercora. Un̄ p̄dicator gentiūOm̄ia arbitratus ſum vt ſtercora vt xp̄m lucrifaciāhoc ſtercore .i. affectu ⁊ occupatōne mundanoruꝫ piger tardus ⁊ negligens ſue ſalutis lapidat̉. ꝑcutitur⁊ occidit̉. ẜm expoſitionem Gregorij ⁊ ſeruo qui noluit exercere pecuniā ſibi ꝯmiſſam dictum fuit increpatiue. Serue male ⁊ piger qͣre nō dediſti pecuniammeam ad menſam. ⁊ poſtea. ſeruū inutilē mittite intenebras exteriores Math̓. xxv. ⁊ de hac tarditate intelligitur illud pͣs. Tempus faciendi dn̄e: diſſipauerunt legem tuā .i. ꝓpter tempus qd̓ homines eſtimātſe habere ad faciendum bonum diſſipant legem deifacientes ꝯtra p̄cepta eius. Eſt autē pigritia iſta ſeutarditas ad bonum mala ⁊ periculoſa p̄cipue in tribus caſibꝰ.Primo in exhibēdo ſe ad ꝯuerſionem.Scd̓o in faciendo ꝯfeſſionem.Tercio in ꝓſequēdo oꝑatōeꝫ..§. j.Quantuꝫ ad primuꝫdicit̉ Eccl̓i. v. Ne tardes conuerti ad dn̄m. ⁊ ne differas de die in diem. ſubito em̄ venit ira illiꝰ ⁊ in nouiſſimo diſꝑdet te. Qui manet fixus in aliqͦ mortali eſtauerſus a deo. Un̄ dn̄s ꝑ Hiere. ij. de peccatoribꝰ aitUerterūt ad me tergum ⁊ nō faciem. Et Aug. diffiniens pctm̄ dicit ꝙ eſt auerſio ab incommutabili bono .ſ. deo. ⁊ ꝯuerſio ad ꝯmutabile bonum .ſ. creaturaꝫ.puta diuitias. voluptates. honores ⁊ hmōi. Nō eniꝫtalis reſpicit deum oculo intentōnis vt vltimū fineꝫin ꝯuerſatōne ſua: ſed creaturā illam quā inordinate amat. Sed qꝛ vt dicit regula iuris. Omnis res ꝑuaſcūqꝫ cauſas naſcit̉ ꝑ eaſdem diſſoluit̉ .ſ. contraio modo. extra de re. iu. Sicut edificium fit ponēdolapidem ſuꝑ lapidē ligando eos calce. diſſoluit̉ aūtremouendo lapidē a lapide cum amotōne calcꝭ. Itain ꝓpoſito cum peccatum ꝯmittat̉ ꝑ hoc ꝙ volūtasſe auertit a deo ⁊ adheret creature vt fini magis volendo delectatōeꝫ ex conſecutōne illius rei ꝙͣ ſeruaremandatum dei. ideo ſi debet deſtrui peccatū vt recōcilietur deo. oportet ꝙ auertatur a creatura deteſtādo inordinatū affectu quē habuit ad deū ⁊ ocl̓m intētionis dirigat ad deū ſuꝑ omnia diligenda et hͦ eſtꝯuerti ad deum. Et ad iſtam ꝯuerſionem non eſt tardandum. quia vt dicit Grego. ſuꝑ Ezech̓. Peccatūquod per penitentiam nō diluitur mox ſuo ponderead aliud trahit. Et in mora. tractans illud Iſa. Etclamabunt piloſi alter ad alterum. dicit piloſus clamat ad piloſum. quia perpetrata iniquitas perpetrandam vocat. Et dicunt̉ piloſi beſtie habētes apparentiam humanaꝫ. ⁊ huiuſmodi ſunt peccata queſpeciem boni habent vnde ⁊ actus ratōnis: ſed reue

ra actus beſtiales ſunt. quia omne peccatuꝫ ẜm Damaſ. eſt contra naturam. id eſt contra ratōnem naturalem. Ratōneꝫ huius aſſignat beatus Tho. primaſcd̓e. q. iiij. Naꝫ homo in repentinis caſibꝰ operaturẜm finem p̄ſtitutum ⁊ habitum preconceptum. Sedcum peccator p̄ſtituerit ſibi aliquod creatum vt finevltimum. ⁊ habet habitū vicioſum. ⁊ repentina frequenter occurrant que non patiunt̉ moram diu cōgitandi. ideo in huiuſmodi operabit̉ vicioſe ẜm maium finem quem ſibi p̄ſtituit. Et ꝓpterea non poteſtdiu peccator manere quin ad alia labat̉. nec propterea excuſatur. quia ipſe ſibi eſt cauſa huiuſmodi propter tarditatem ꝯuerſionis ad penitentiā. Et ideobene dicit Eccl̓i. v. Ne tardes ꝯuerti: nec differas dedie in diē. hoc ē ꝯtra illd̓ prouer. iij. Ne dicas amicotuo qui .ſ. xp̄c eſt. vade ⁊ cras reu ertere. cū ſtatim poſſis dare .ſ. te ad ꝯuerſionē. Hec eſt em̄ vox coruina ſcꝫcras cras. ¶ Sed aduertendū ꝙ coruus egreſſus dearcha nō eſt reuerſus ad eam amplius ſed ſuꝑ cadauera inuenta requieuit. Colūba ꝟo cuiꝰ vox eſt vr̄.id eſt nūc. reuerſa ē. Sic tardans de die in diem nonreuertit̉ ad eccleſiam merito: ſed requieſcit in temporalibus fetentibus: ſed boni et ſimplices fideles quiſubito penitent ſi offendunt illi reuertuntur. De tali tardatōne ad ꝯuerſionem accuſabat ſe Aug. in li.confeſ. dicens. Non erat quod reſponderem tibi. ſcilicet deo dicenti mihi. Surge qui dormis .ſ. in peccatis. niſi verba ſomnulenta ⁊ lento modo cras cras. ſine modo. ſine paululū: ſed illud modo non habebatmodum. ⁊ illud paululū ibat in longum. hec ille. periculoſe eſt illa ꝓcraſtinatio non ſolum ex eo qd̓ dicitQuidius. Qui non eſt hodie cras minus aptus eritSed quia vt dicitur in dicta auctoritate. ſubito em̄veniet tibi ira illius ſcilicet mortis. Nullus eniꝫ ſecurus eſt de die craſtina vl̓ ſcit ſi ſubitanea morte decedet. Et ẜm malum ſtatum illius ſic iudicabiturvo ⁊ ꝯdemnabitur. ⁊ ſic. eis congruet illd̓ Iſa. xxviijErit eis verbum domini. manda. remanda .ſ. aliquaꝫꝯmoditatem. expecta. reexpecta. ſcꝫ me ad penitētiā.Modicum ibi ⁊ modicum ibi vt vadant ⁊ cadant retrorſum. nō em̄ videt qͥ cadit retrorſum qͦ cadit ⁊ letaliter cadit. ſicut Helyex tali caſu mortuꝰ. vude dr̄Eccl̓i. xxix. repromiſſio neqͥſſima ml̓tos ꝑdidit. Repromiſſio .ſ. cogitatō. qͣ pct̄or pluries ꝓmittit ſibi lōgam vitam tanꝙͣ eſſet de ea certus ⁊ ex qua diſponitmulta facere in mundo ⁊ propter munduꝫ ⁊ inter cetera etiam penitere. Iſta eſt nequā nequior ⁊ nequiſima. Nequam ſiquidem̄ eſt iſta repromiſſio quia ſibi vſurpat peccator in hoc quod eſt proprium dei. ſcilicet de futuro diſponere. Nam dixit xp̄c Act. j. Nōeſt veſtrum noſſe temꝑa vel momenta que pater poſuit in ſua poteſtate. Bern̄. ꝯtra talem de futuro preſumentem ait. Quid de futuro miſer tam temerariepreſumis tanꝙͣ pater tꝑa ⁊ momenta in tua nō ī ſuapoſuerit poteſtate? Nequior eſt iſta repromiſſio. qͥacum tp̄s infiniti valoris ſit ſibi a deo datum fatue expendit. et cum hoc preſumit ꝙ adhuc plus ſit ei daturus. Unde filius poſſet ſperare ꝙ pater ſuus ſapiens dabit ſibi adhuc magnum theſaurū cum illuꝫquē dedit ſcit male ꝯſumpſiſſe ⁊ aptum ad ideꝫ? Meminiſſe is debet quia cum dn̄s promiſiſſet tēꝑe Noeſpacium centum viginti annoꝝ ad ꝯuertenduꝫ ſe adpnīam. qꝛ nō ꝯuertebat̉ ſed centum annis male vſuseēt genus humanuꝫ: abſtulit. xx. annos de promiſſisGen̄. vj. Ita dicit Hiero. de peni. di. j. p̄dixerat. Nequiſſima eſt. quia non ſolū tp̄s datuꝫ ꝑdidit: ſꝫ in cōtumeliam creatoris ꝯuertit ⁊ vti diſponit. Seruandum eſt igit̉ qd̓ dicit̉ Eccl̓i. xxj. Fili peccaſti: ne adijcias iteꝝ. ⁊ de pͥſtinis dep̄care vt dimittant̉ tibi. Sꝫtempꝰ faciendi dn̄e diſſipauerūt legem tuaꝫ. qua ſcꝫ