¶ Capitulum.VII.

queſtus in fi. Repētine ferie ſunt qͣs Imꝑator indcit vel ꝓpter victoriā quā fecit. vl̓ qꝛ vxorē duxit. velqꝛ ei filius natꝰ ē et hmōi. Et dicunt̉ repētine qꝛ repente et ſubito indicūtur: nullus p̄ter pͥncipeꝫ indicere pōt. C. de ferijs. l. nullo. ¶ Ierie v̓o ſolēnes ſūtfeſta inſtituta ab eccl̓ia de qͥbus dictum eſt. Undeſi ciuitas vel dominus indicit ſeu mādat aliquod feſtum ſub certa pena celebrari. penam quidē poſſꝫ exigere a violatoribus: ſed culpam nō incurrunt. qꝛ n̄ꝑtinet ad eos feſta precipere. ⁊ in pͥmis et ſecūdis ferijs. ſcilicet temporaneis et repētinis poteſt manualiter operari. nō aūt in ſolennibus vt infra declarabitur. Debet autē incipi feſtum quo ad ceſſationeꝫab operibus a veſpera. id eſt ſero vigilie. et terminatur in veſpera feſti. extͣ eo. Om̄es. Et idem de die dominica. de conſe. diſ. iij. c. ꝓnuncianduꝫ. Tamen initium feſtorum et finis iuxta eorū qualitatem et regionū conſuetudines ſeruari debet et ſicut magnitudo eorum exigit prius incipere et tardius finire. extͣeo. Qm̄. Et vbi eſt de more generali aliquoꝝ artificum vt barbitonſorum ⁊ hmōi. ꝙ in ſabbato vel vigilijs magnoꝝ feſtorū laborant per duas horas noctis quia tūc perſone magis ꝯcurrūt ꝙͣ alijs diebuspōt tolerari talis mos quia etiā de ſero feſti quādoliceret laborare die tranſacta nō laborāt vſqꝫ ad mediam noctē. ⁊ ſic videt̉ admitti poſſe compēſatio cōſuetudine ſic agente. et dn̄s Eugeniꝰ qͣrtus ſuꝑ hocrequiſitus etiam cum talibus diſpenſauit vt ꝑcepia fidedignis.De ꝑiolatoribus fe. §. ij.ſtoꝝ dicit pͣs. loquens de peccatoribꝰ. Dixerūt ī corde ſuo cognatio eorū ſimul quieſcere faciamus omnes dies feſtos dei a terra. ẜm litterā ītelligit̉ de chaldeis quando ceperūt irl̓m ẜm Nico. de lyra. Uel deromanis cū deſtruxerūt irl̓m querentibꝰ tollere cultum veri dei ⁊ eius feſta. Uel etiā moraliter de mal̓xp̄ianis qui cū cognatione eorū. id ē cuꝫ alijs malisad hoc oꝑam dant vt violent feſta et ad nihilum deducant ſiue laborando ſiue vicijs in eis ſe implicando. Ubi notādū ꝙ feſtū violatur et male celebrat̉ex triplici negligentia ſeu defectu.Primo qꝛ non cauetur a defectibꝰ criminalibꝰ.Scd̓o qꝛ non inheretur actibꝰ ſpūalibꝰ.Tercio qꝛ nō abſtinet̉ ab oꝑibus manualibꝰQuatum ad primū. §. iij.debꝫ quis abſtinere a pctīs ꝑmaxime diebꝰ feſtiuis.quia plus habēt impedire mētem ſi mortalia ſunta vacando deo qͣꝫ oꝑa manualia. Un̄ dr̄ Leui. xxiij.de ſabbato cui ſuccedūt feſta eccleſie. Om̄e opus ſeruile nō facietis in eo: ſed opus ſeruile eſt pctm̄. dicitem̄ xp̄c Ioh̓. viij. Om̄is qui facit peccatuꝫ ſeruus eſtpctī. Et ideo dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxij. art. iiij.Ꝙ magis facit contra p̄ceptum de ſanctificationeſabbati ſeu feſti qui facit pctm̄ die feſto qͣꝫ qui facitaliquod opus corporale de ſe licitum. et Aug. dicitin li. de decē cordis ꝙ melius faceret iudeus in agroſuo aliquod vtile agere qͣꝫ ſeditioſus in theatro ī feſto exiſtere et melius femine eorū die ſabbati lanamfacerent ꝙͣ tota die in neomenijs ſuis impudice ſaltarent. Non aūt qͥ peccat venialiter in ſabbato .i. infeſto. facit cōtra hoc preceptuꝫ. qꝛ venialia nō excludūt ſanctitatē. hec Tho. Peccatū ergo mortale cōmiſſum die feſto eſt multograuius qͣꝫ alia die idē ꝑpetratū ratione feſti: nam vltra ꝓpriaꝫ deformitatēputa furti vel fornicationis et hmōi habet ſpecialēdeformitatē ex illa circūſtantia temporis ſacri ex qͣfeſtū violatur. Un̄ talis vt dicit Nico. de lyra ſupeExo. c. xx. non ſolum agit cōtra vnū preceptū .ſ. Nō

mechaberis. aut illud. Non furtū facies. ſꝫ etiā contra illud de ſanctificatiōe ſabbati. Sꝫ heu miſeranda cecitas xp̄ianoꝝ. qꝛ plura peccata faciunt et grauiora in diebus feſtiuis ꝙͣ ꝑ totam ebdomadā. Naꝫcū alijs diebꝰ oporteat eos diuerſis exercicijs laborare vt poſſint viuere. diebus feſtiuis qn̄ deberēt laborare pro anima. et deo vacare implicāt ſe in multis vicijs. Alij diſcurrunt ꝓcādo ꝑ vias et eccleſiasquod peſſimuꝫ ē. alij ſaltādo ⁊ tripudiando. alij luendo vacāt ⁊ exinde deū et ſanctos blaſphemandoalij venando et aucupādo. alij ſedent murmurandoet detrahendo. alij luxuriando. alij tabernas frequētant ⁊ cōuiuia. Hinc et Aug. ad Aureliū. Cōmeſſationes et ebrietates ita cōceſſe ⁊ licite putātur vt inhonorē beatiſſimoꝝ martyꝝ nō ſolū ꝑ dies ſolēnesquod vnuſquiſqꝫ nō lugēdū videat qͥ hoc n̄ carneisoculis aſpicit: ſed etiā qͦtidie celebrant̉. diſ. xliiij. Etꝓpterea quia multa et innumera mala fiūt in feſtisdicit deꝰ ꝑ Iſa. c. j. Solēnitates vr̄as odiuit animamea: facta ſunt mihi moleſta. et. Amos. v. ait dn̄s.Odi et ꝓieci feſtiuitates veſtras. qꝛ .ſ. eas vobis facitis nō mihi. et Malach̓. ij. ait ip̄e. Diſperdā ſuꝑ vultū veſtrū ſtercus ſolennitatū veſtraꝝ .i. peccata quefacitis in feſtis manifeſtabunt̉ corā om̄ibꝰ ad cōfuſionē veſtrā. Iſti gͦ ceſſare faciūt qͣntū in eis eſt. id ēdeficere. ⁊ annullare dies feſtos dei a terra.§. iiij.Quātum ad ſecūduꝫ ſciēduꝫ ẜm Tho. vbi ſupͣ. ꝙ finis huiꝰ p̄cepti .ſ.de obſeruationē feſti eſt vt hō vacet rebꝰ diuinis qd̓ſignat̉ in hoc qd̓ dr̄. Memeuto vt diē ſabbati ſanctifices. Illa .n. ſanctificari in lege dicunt̉ que diuinocultui mancipant̉. Un̄ et de cōſe. diſ. iij. Ieiunia dr̄.Die dn̄ica nihil aliud agēdū niſi deo vacandū. nulla oꝑatio in illa ſancta die agat̉ niſi tm̄ ymnis pſalmis ⁊ cāticis ſpūalibꝰ dies illa tranſigatur. et intelligitur de oꝑatione ꝓhibita. vt patebit infra. Et qd̓dicit̉ de dn̄ica ideꝫ dicendū de alijs feſtis p̄ceptis. qꝛvbi eadē rō ibi ideꝫ ius. ¶ Eſt autē dies dn̄ica multū priuilegiata propt̓ ml̓ta magnifica in ea die geſtNā in eo mundus ſumpſit exordiuꝫ. et ꝑ reſurrectonem xp̄i mors interitu et vita ſum pſit initin̄. dicitLeo papa. diſ. lxxv. Ꝙ die dominico. Ip̄a etiā diedicit̉ natus in mūdo xp̄c Ih̓s. ⁊ in ea miſit apl̓is ſpiritūſanctū. et creditur ad iudiciū finale venturum.Debet ergo die feſto inſiſti oꝑibus ſpūalibus. or̄onis. meditationis. auditionis diuinoꝝ. lectionis. etęlemoſynis. et hmōi. Un̄ et cū factus eēt Ih̓s annorū. xij. a ſcendētibus parentibꝰ eius hieroſolimā ẜmconſuetudinē diei feſti et xp̄c cū eis aſcendit Luc. ij.Et ad quid virgo glorioſa cū Ioſeph et puero iuiſſet niſi ad adorandū deū et vacādū diuinis vt lex iubebat. ¶ Et inter cetera debent homines vacare cōpunctioni ⁊ contritioni peccatoꝝ ſuoꝝ recogitātesque egerunt alijs diebꝰ inqͥbꝰ fuerūt occupati. Dicitur em̄ Leui .xvj. Sabbatū requietiōis ē: affligetis aīas veſtras .ſ. per contritiōeꝫ. ẜm Origenē. Iteauditioni miſſe et diuinoꝝ officioꝝ ⁊ predicationūde quo dicet̉ poſt ſeq̄nti. c. Itē admonitioni et correctiōi ꝓximoꝝ et p̄cipue familie ſue. exēplū in Iobde quo ſcribit̉ in .jͣ. c. Cūqꝫ ī orbē trāſiſſent dies mittebat Iob et ſanctificabat eos .i. in capite ebdomade qd̓ ē dominica. Dicit̉ autē ſanctificare filios. qꝛ .ſ.illa die admonebat eos ⁊ corrigebat de defectibꝰ ſiquos infra ebdomadā feciſſent. vt exponit Tho. ſuper Iob. Uel etiam quia offerebat orationes etſacrificia pro eis. Item inſiſti debet magis elemoſynis. In cuius figurā legit̉ in Leuit̉. Ꝙ duo agni offerebantur die ſabbati. alijs diebꝰ vnuꝫ tm̄ .ſ. in holocauſtū. Thobias etiā p̄parato prādio in die feſto