¶ Titulus.IX.
ſabbati ponit̉ inter p̄cepta decalogi inqͣtū ē morale non inqͣꝫtuꝫ eſt ceremoniale .i. ꝙͣtuꝫ ad determinatiōem illius diei. Ceremonialia aūt ceſſant in noualege. vn̄ qͥ obſeruaret nūc diē ſabbati quia ī lege moſayca mandatū: iudaizaret et mortaliter peccaret. ⁊dicūtur tales obẜuatores ſabbati ſequaces et miniſtri antixp̄i qͥ faciet cuſtodiri ſabbatū ad cōplacendū iudeis. vt dr̄ de cōſe. diſ. iij. ꝑuenit. Succedit autēobſeruātie ſabbati in noua lege obſeruātia diei dominice nō ex vi p̄cepti legis diuine. ſꝫ ex ꝯſtitutioneeccl̓ie ⁊ cōſuetudine ppl̓i xp̄iani. Dicit̉ .n. de cōſe. diſiij. ꝓnunciandū. Omnē diē dominicū ob reuerētiaꝫreſurrectionis Ih̓ū xp̄i dn̄i nr̄i de veſꝑa vſqꝫ ad veſꝑam: ne a iudaiſmo capiant̉ .ſ. p̄cipimus obſeruari.Nec hmōi obſeruatio ē figuralis ſicut fuit obſeruatio ſabbati in veteri lege. ⁊ iō non eſt ita arta ꝓhibitio oꝑandi in dn̄ica die ẜm Tho. vt ꝓhibebant̉ oꝑain die ſabbati ſicut decoactiōes ciboꝝ et alia hmōiEt etiā in quibuſdā oꝑbꝰ ꝓhibitis facilius ꝓpterneceſſitatē diſpēſat̉ in noua qͣꝫ in veteri lege. qꝛ figura ꝑtinet ad ꝓteſtatiōꝫ veritatis quā nec in modicop̄terire oportet. oꝑa aūt ẜm ſe cōſiderata immutaripn̄t pro loco ⁊ tꝑe. hec Tho. Et de papa nō ē dubiūꝙ poteſt in illa die et alijs feſtis diſpēſare. cū ſint deiure poſitiuo vt dictū ē. De ep̄o etiā credit̉ a multisꝙ poſſit cū ſubeſt rōnabilis cauſa: q̄ in om̄i diſpēſatione interuenire debet. Sūt aūt vltra diē dn̄icammulta alia feſta inſtituta ab eccl̓ia ex p̄cepto cuſtodienda. ⁊ in ca. ꝓnunciādū. de con. diſ. iij. ponunturvltra dn̄icaꝫ iſta feſta .ſ. feſtū Penthecoſtes cū duobus diebꝰ ſequentibꝰ. Natiuitatis dn̄i nr̄i Ih̓u xp̄icū tribꝰ ſequētibꝰ .ſ. feſto. b. Stephani. ſancti Iohānis euāgeliſte. et Innocētuꝫ. Circūciſio dn̄i. Epiphania. et Aſcēſio xp̄i. Purificatio virginis MarieAſſumptio eiꝰ. et natiuitas ip̄iꝰ. Natiuitas Iohānis baptiſte. Feſta duodeciꝫ apl̓oꝝ. Feſtū oīm ſanctoꝝ. Feſtuꝫ ſancti Michaelis de meſe ſemptēbris.Feſtū ſancti Silueſtri. ſct̄i Martini. ſct̄i Laurētijet in ſingulis ep̄atibꝰ ille feſtiuitates qͣs ep̄i cū cleroet ppl̓o duxerint ſolēnit̓ celebrādas. et dicit ibi glo.hoc veꝝ eē de feſtis ſanctoꝝ qͥ ſunt canonizati. lꝫ em̄pͥuata or̄o poſſꝫ dirigi ad quēlibꝫ quē qͥs extimat eēcū xp̄o. tn̄ oratio ſolēnis que .ſ. fit in miſſa vl̓ diuinoofficio fieri nō debet niſi ad canonizatos. Uidet̉ et̄ex illo textu. c. ꝓnunciādū. ꝙ ep̄s ſolus nō poſſit indicere feſta celebrāda niſi populus acceptet. Itemfeſtū crucis qd̓ eſt de mēſe may.ſ. Inuentionis. eſt p̄ceptū. de cōſe. diſ. iij. Crucis. Feſtū corꝑis xp̄i ꝑ Clementinā. extͣ de reli. ⁊ ven. ſan. ſi dn̄m. De quibuſdaꝫtamē feſtis ē dubiū vtꝝ debeāt celebrari .ſ. ꝑ ceſſationē ab oꝑibꝰ. ⁊ de feſtis quatuor doctoꝝ. AmbroſijAuguſtini Hieronimi et Gregorij mandāt̉ celebrari ſolēniter ſub officio duplici. extͣ de reli. et ven. ſan.Glorioſus. li. vj. Et lꝫ Io. an. videat̉ tenere ꝙ etiaꝫſunt celebrāda ꝑ ceſſationē ab oꝑibus tn̄ cōſuetudo(que ē optīa legū interp̄s) ē incōtrariū. qꝛ nll̓ibi pene cuſtodiūtur: ſꝫ nec iſta ꝯſuetudo eccl̓ie hoc ſonaexp̄ſſe ꝑ hoc ꝙ mādet celebrari ſub officio duplici: cūmulta feſta celebrent̉ ſub officio etiā toto duplici. ⁊tn̄ nō ſunt in p̄cepto. Peritos viros et timoratos ardiui hoc ſentire .ſ. ꝙ nō ſunt in p̄cepto. et vidi declarationē quādā factam ꝑ Eugenium qͣrtum ad reqͥſitionem quorūdam ſuꝑ hoc ſeu diſpenſationē. ſcilicet ꝙ non inten debat fideles obligari. Et idē videt̉dicendū de marco ⁊ Luca euāgeliſtis niſi ꝙ iſtoꝝ feſtac cōius et plenius celebrant̉ ꝑ ceſſationē a boꝑiboEt hoc attēdendū ꝙ vbi iſta celebrant̉ plene ſeruāda ſūt. ar. diſ. xj. In his. Illa etiā feſta de qͥbus nulla fit mentio in corpore iuris vel extrauagantibꝰ. ſide cōi more oīm celebrātur ſeruāda ſunt ſicut feſtuꝫ
beati Nicolai. ⁊ forte Anthonij. Que aūt ſolū ſuntin vna ciuitate vel patria. in illa ſeruanda ſunt. Sicut .n. cōſuetudo generalis facit legem generalē ſi ērōnabilis ⁊ p̄ſcripta. ita cōſuetudo ꝑticularis legeꝫꝑticularem illos ligans vbi ſeruatur. ar. diſ. xij. Illud. et. c. Illa. Feſtum viſitationis. b. Marie. qn̄ .ſ.viſitauit. Eliſabeth. qd̓ celebrat̉ infra octauas apoſtoloꝝ ab Ubano ſexto fuit p̄ceptū: ſed quia nūqͣꝫfuit receptū vel cuſtoditū nec forte publicatuꝫ ideonon obligat nūc. et ſi obligaret non tamē illos quinon erāt ſub obedientia illius ſed Benedicti. Feſtūcōceptionis. b. Marie quod a quibuſdam celebraritoleratur ab eccleſia ⁊ hoc ratione ſanctificationisin vtero facte non eſt in precepto. nec etiā feſtum niuis. Feſtum v̓o annūciationis et ſi non contineaturinter alia feſta p̄cepta. de conſecra. diſ. iij. pronunciandum. quia adhuc forte non erat inſtitutū. tamēproculdubio obſeruandum. vt extra de ferijs. c. conqueſtus. De faciendo feſtum trinitatis conſuetudoſeruanda eſt. extra eo. Quoniā. Hodie tamen ex mādato. Ioh̓is. xxij. Fit hoc feſtum ꝑ vniuerſalem eccleſiā. Quędam alia feſta que erant in precepto ſūtabrogata per contrariam conſuetudinem vt communiter dicitur quo ad ceſſationem ab oꝑbꝰ. et iſtiſunt tres dies rogationum. Itē ſeptem dies paſſionis dominice .i. ebdomada ſancta et ſeptē Reſurrectionis .i. ebdomada paſche erant antiquitus in p̄cepto. vt patet de conſe. diſ. iij. ꝓnunciandū. ſed hodie non ſeruantur niſi duo dies ſequentes dominicā reſurrectionis. ⁊ dies paraſceue. ⁊ feria quinta incena dn̄i. De feſto etiā Innocentū ⁊. b. Silueſtri videtur etiā ſtandum conſuetudini locoꝝ et cōmunimale cuſtodiunt̉. Feſtum etiā dedicationis eccleſieetiam eſt abrogatum. Itē cum dr̄ extra eo. cōqueſtꝰfeſta apl̓oꝝ ſeruāda. intelligendū videt̉ de pͥncipalioribus. qn̄ videlicet fuerūt aſſumpti ad gloriā. nonde alijs. vt ē feſtū cathedre Petri. eiuſdem ad vincūla. Io. an̄ portam latinā. Cōuerſionis pauli vel cōmemorationis eius. Nō em̄ dicit decretū omnia feſta ſꝫ indiffinite. Sꝫ ⁊ conſuetudo populi xp̄iani (oeſt optima legum interpres. vt de conſue. c. Cū dilectus) ita ſeruat. ¶ Dubitat̉ etiā a quibuſdā vtrumquando p̄cepta tranſferunt̉ quo ad officium cū ſcilicet occurrūt in dominicis aduentꝰ vel quadrageſime ⁊ hmōi. debeāt etiā tranſferri quo ad ceſſatiōemab oꝑibꝰ. Et dicēdū ꝙ nō. qꝛ eccleſia ſtatuit illa determinata die qua occurrunt cuſtodienda. ⁊ nil vnꝙͣ ordinauit de remiſſione. et ſi de tranſlatione officij. et ſic ſeruat conſuetudo. Patet etiam hoc a ſimili. Nam ſi occurrat ieiunium eccleſie vel ex voto invna eadem die qua aliud ieiunium eccleſie. puta vigilia Mathei vel thome apl̓i cum ieiunio qͣtuor tēporū. vel etiam ſextā feriā hmōi quis ex voto habeat ieiunare. nullus dicit ꝙ debeat alia die etiam ieiunare in ſupplementū. ſed illa dies determinata ſatiſfacit vtriqꝫ ⁊ voto ⁊ ieiunio eccleſie. ſic in ꝓpoſito.Feſtuꝫ ſancti Bartholomei alicubi celebrat̉. xxiiij.Auguſti. Alicubi xxv. In hoc ſeruādꝰ eſt mos patrie. extra eo. conqueſtus.Feſta autē dicunt̉ferie eo .ſ. ꝙ p̄ſtant vacatiōeꝫ ab his que in foro iudiciali agi cōſueuerūt. vel dicunt̉ ferie quaſi feſtiue. Feriarū aūt quedā ſunt repentine quedā temꝑanee. q̄dā ſolēnes ¶ Temporanee ſunt q̄ dant̉ pro fructibꝰcolligēdis. et ſunt duoꝝ mēſiū gratia meſſiuꝫ ⁊ vindemīaꝝ. et ẜm diuerſas regiones citius aut tardiusinducuntur aut p̄conizant̉. ff. eo. l. p̄ſides. ⁊ de offi. ꝓconſul. l. Si in aliqua. Et in his nō poteſt fieri proceſſus iudicialis niſi de conſenſu ꝑtiū. extra eo. con-