¶ Titulus.IX.

ex tribulationibꝰ ⁊ vexationibꝰ carnis attediatꝰ aliquādo laboribꝰ ⁊ temptatōnibꝰ obdormit vt nihil eilibeat facere. Sed inſtigatōne angeli boni mens exctatur. vt ſumat ſacramētuꝫ euchariſtie figuratū perpanē ſubcineritiū. Xp̄c em̄ panē ſe nominat ſed viuūqui coctus ſub cinere humiliationis. fuit decoctus inigne paſſionis. hoc ergo ſumpto ſiue etiā pane penitentie cū aqua lacrimaꝝ vel doctrine inde fortificat̉⁊ ꝯfirmat̉ ꝯtra accidiā vt incedat viriliter ꝑ deſertūhuiꝰ mūdi vſqꝫ in vitā eternā. Terciū remediū contra accidiā eſt varia oꝑatio. Ecc̄. ix. Quodcūqꝫ pōtmanus tua inſtāter oꝑare. qꝛ nec opus. nec ratio. necſapientia. nec ſcīa valet apud inferos. quo tu ꝓperasHiero. Non facile capit̉ a temptatore. qͥ alicui bonovacat exercitio. In vitiſpatrū legit̉ ꝙ cū. b. Anthonius temptatōe accidie vexaret̉: cepit clamare ad dominū dicēs. Dn̄e volo ſaluus fieri: ſed nō ꝑmittuntme cogitatōes mee. ⁊ ſubito vidit iuuenē pulcherrimū. qui angelꝰ erat ponentē ſe ad ſedendū ⁊ laborandum plectas ſeu ſportas. ⁊ inde ad modicum ſurgeread orandū. ⁊ iterū poſtparū reponentē ſe ad operādum ⁊ poſtea ſurgentē ad orandū. Cūqꝫ pluries alternatis vicibꝰ ad vtrūqꝫ ſe poſuiſſet. demū dixit angelus. Sic fac⁊ ſaluus eris. Unde narrat venerlis Ioh̓es Caſſianꝰ in li. ix. de inſtitutis cenobioantiqui patres nullū ſuſcipiebant ad habitū monachalem. ſeu heremiticū. ſi neſciret facere aliqd̓ artifipoſſet ex lucro ſu­ Plereª dbebant. non ſoluꝫ vt illecum manuale q tis viuere: ſed multomagis ⁊ pncipalius qꝛ intelligebāt ſine aliquo corꝑali exercitionō poſſe vitare viciū accidie. Nam cū pauciſſimi ſintqui ſciant ⁊ valeant tota die vacare ꝯtemplatōi. or̄oni. ⁊ lectioni. ⁊ ꝑmaxime incipiētes oꝑtet ꝙ incidantin accidiam qui nō vacant quotidie alicui exercitiocorꝑali. Et quidā ex illis qui nō indigebāt lucro ꝓpter victū. qꝛ dattilis ⁊ aqua ꝯtenti erant. tn̄ laborabant faciētes plectas quotidie. ⁊ in capite anni ꝯburebāt. ⁊ faciebāt alias vt ſic liberi eſſent ab accidia.¶ Capitulū terciū de Negligētia in genere.Egligentia vicium eſtꝑtinens ad torporem circa p̄cepta. qd̓ .ſ. vicium Grego. ponit inter filias accidie. Etpoteſt dīffiniri ꝙ eſt peccatū quo volūtas eſt remiſſa ad eligendū actum debitum vel circūſtantiā circaactum debitū obſeruari. et opponit̉ virtuti prudentie: que ꝑ ſolicitudinē eſt diligens ad operandū. Denegligentia poteſt exponi illud pͣs. Delicta iuuentutis mee ⁊ ignorantias meas ne memineris dn̄e. Delictum dicit̉ quaſi derelictū. In quo notatur peccatuꝫomiſſionis quo obmittit̉ actus bonus qui debet fierivel circūſtantia debita que debet in actu bono ſeruari: quod ꝑtinet ad negligentiaꝫ. Et vt dicit Bern̄. inli. de diſpenſatōne et precepto. Neglectus vbiqꝫ culpabilis. ideo dicit. Delicta iuuētutis. quia magis iniuuentute ꝯmittunt̉ negligentie ꝓpter inexꝑientiampropter quod in iuuenibꝰ parū poteſt eſſe prudentiſcd̓m ph̓m: que ꝯtrariat̉ negligentie. Ignorantie etiam peccata īnumera ſunt. Ne memineris inquit addominū .ſ. ad puniendum: ſed relaxa. Sed circa neglientiā tria videnda ſemꝑ ſunt.rimo ꝓprietas ſignificati.Scd̓o varietas principij.Tercio grauitas peccati.Quātum ad primuꝫ .§. j.Sciendū differentia eſt inter iſta ſex .ſ. negligentiampigritiam. deſidiam. incōſtantiā. torporem. ⁊ obmiſ-

ſionem: que omnia ad accidiam pertinent. ⁊ large etiam ſumendo negligentiam in ea alia includūtur. ſtricte autem ſumendo differunt quo ad ſignificatum etquo ad actum. quod ſic declarat̉. Negligentia conſiſtit in defectu interioris actus voluntatis qui eſt electio. Unde Iſidorus in li. ethimologiarū dicit ꝙ nogligens dicitur quaſi nec eligens. Et ideo ſicut rectaelectio eorum que ſunt ad finem pertinet ad prudentiam. ita negligentia voluntatis non eligendi recteea que ſunt ad finem. pertinet ad imprudentiam. ergo ⁊ ad peccatum. ¶ Pigritia conſiſtit in defectu executionis exterioris ita ꝙ pigritia ē reſpectu boni opris faciendi. Nam pigritia importat tarditatem eequendi bonū opus. Unde dicitur piger ille qui facit tarde bonum opus quod debet facere velociter ⁊cito. ſcd̓m illud Prouerb̓. xix. Abſcondit piger manum ſub aſcella ⁊cͣ. et ca. xx. dicitur. propter frigus piger arare noluit. ¶ Geſidia dicitur reſpectu boni operis proſequendi vel continuādi. ⁊ dicitur deſidia a deſinendo. Cum enim videt deſes difficultatem in agēdo deſiſtit a bono opere et ceſſat ab illo ¶ Torpor importat quandam remiſſionem in ipſa executione boni operis. dum ſcilicet non feruenter ſed tepide agitbonum. Apoc̄. iij. Utinaꝫ eſſes calidus aut frigidꝰ:ſed quia nec calidus nec frigidus es ſed tepidus. incipiam te euomere ex ore meo. Calidus eſt feruens. frigidus eſt malus: ſed cognoſcens malum ſuum. Tepidus autem qui bonuꝫ inchoauit ſed imperfecte ⁊ inillo ſtatu ꝑmanet qͣſi ſibi ſufficiat nō querens ꝓfice̓.qui ſtatus eſt multū ꝑiculoſus. Nam frigidus .i. malus cognoſcit aliqn̄ defectū ſuū ⁊ ſe emendat: ſed tepidus cū ſibi videat̉ ſufficere. bonitas ſua non curat deemēdatione. ideo ꝓximus eſt reprobationi ſignate ꝑvomitū. Sicut em̄ euomitū nunꝙͣ reſumit̉ ad comedendū ſeu ad incorꝑandū: ſed abhoīat̉ etiā ad videndum. ita tepidi demū ſeꝑati a gr̄a xp̄o nō incorꝑant̉:ſed ab eo deteſtant̉. Tepida naturaliter ꝓuocant vomitū. ¶ Incōſtantia inſtabilitatē voluntatis importat. Nam ẜm Papiā. Incōſtans eſt qui inſtabilis ēſed qd̓ modo ſibi placet poſtea ſibi diſplicet. vel quiamodo vult hoc. modo vult aliud. talis fluctuat interꝯfidentiā ⁊ diffidentiā Iac. j. Uir duplex aīo inconſtans eſt in oībꝰ ſuis vijs. ¶ Omiſſio differta negligētia. ſiue quādo ſunt mortalia ſiue quādo ſunt vterqꝫvenialia. Omiſſio auteꝫ dicit̉ reſpectu actus debiti ⁊neceſſarij fieri. quādo .ſ. eſt mortale. Negligētia aūtſtricte cū eſt mortale dicit̉ reſpectu circūſtantie debite ⁊ neceſſarie. puta tꝑis. vel loci. vl̓ finis. ⁊ hmōi. Inquātuꝫ ſunt venialia. omiſſio eſt reſpectu actus expedientis nō tamē neceſſarij. Negligentia reſpectu circūſtantie ꝯuenientis nō tamē neceſſarie. Negligentia tamen frequenter ſumit̉ etiam ꝓ omiſſione. Thoſcd̓a ſcd̓e. q. liiij. Et Alexāder in. ij. ꝑte ſūme. q. xxxiiij.Et de pigro qd̓ ⁊ poteſt intelligi ⁊ de negligente large. dicitur ꝓuer. xiij. Uult ⁊ nō vult piger. vult .ſ. affectu in genere ſeu velleitat ſed nō vult effectu. Sed ſicut arbor ſine fructu eſt vana. ita volūtas ſine oꝑe inutilis eſt. vel intelligit̉. vult piger ⁊ negligens regnare cum xp̄o: ſed non vult pati cum eo: ſed fieri non poteſt. Dicit enim apoſtolus. ij. Thimoth̓. ij. Si ſuſtinebimus. et conregnabimus. vel ſic. vult piger benemori: ſed non vult bene viuere. vel de negligente prelato expone. vult habere emolumenta eccleſie et decimarum. ⁊ non vult habere curam animaꝝ.ſātuꝫ ad ſecundūᵐ. §. ij.ſ. varietatem principij vnde .ſ. negligentia cauſetur.Sciendum ꝙ ex quatuor vicijs oritur. ¶ Primo abimprudentia quod ſic declaratur. Ille imprudens dicitur qui diligenter non obſeruat circunſtantias in