Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
191r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.IIII.

operibꝰ ſuis: ſed inter omnes circūſtantias nobiliſſima eſt circūſtantia tꝑis quā imprudens negligit obſeruare. dicit̉ em̄ Ecc̄. xx. Laſciuꝰ imprudēs obſeruabūt tp̄us .ſ. quia cogitant p̄terita nec ordinant p̄ſentia nec p̄uident deliberāt futura. ſic negligit obſeruare circūſtātias debitas imprudēs. Sꝫvt dr̄ Eccͣs. vij. Qui deū timet nihil negligit. qꝛ .ſ.obmittit aliqd̓ neceſſariū ad ſalutē. ſiue actum. ſiuecircūſtantiā debitā. hoc quia timor opponaturnegligentie directe: ſed qꝛ timor dei excitat homineꝫad actum rationis .ſ. ad ſolicitudinē. quia timor facit hominē ꝯſiliatiuū. hec Tho. Secūdo ꝓcedit negligentia ex accidia. Cuius ratio eſt. quia accidiaſit triſticia de alieno bono ſpūali. ideo negligentiamgenerat ad eligendū torporē ad faciendū. Et ratiohuiꝰ eſt. quia ſicut id qd̓ nos delectat: facimꝰ diligenter. ꝓpter qd̓ delectatio ꝑficit opus ẜm ph̓m in ethicis ita qd̓ nos ꝯtriſtat: facimꝰ negligenter. Unde dicitur ꝓuer xxv. Sicut vermis ligno. ita triſticia nocet cordi .ſ. tollendo ei vires ad oꝑandū bene diligter. Tercio ꝓcedit negligentia ex auaricia. quia cuꝫhomo diligit inordinate magnā ꝓſperitatē quā habet. ex hoc efficit̉ negligens ad vitandū malum eligendum bonū. Hiere. xliij. Ingreſſi ſunt. poſſederūtterram. obedierūt. vbi dicit glo. nihil eſt medium inter poſſeſſionē inobedientiam. Nam vbertas ſecuritatē. ſecuritas negligentiā. negligentiatemptū generat. Quarto ꝓcedit negligentia ex inordinato amore ſui. Unde dicit Grego. in moralibꝰ negligentiā minor amor dei exaggerat. Sed ſcien minor amor dei poteſt intelligi duplicit̓. Unomodo defectū feruoris charitatis. talis negligentia eſt veniale. Alio modo defectū ip̄ius charitatis ſic dicit̉ minor amor dei quādo quis amat deū ſolūamore naturali. et ex hoc quo eſt inordīatus amorſui negligentia eſt mortale. De qua intelligitur illudHiere. xlviij. Maledictus qui facit opus dei negligēter ſcd̓m vnam lr̄am Alex. in ſum. Tho. Eſt aūt negligentia ſpeciale peccatū. Sed ſciendū ſcd̓m Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. liiij. alia peccata ſunt ſpecialia. qꝛ ſuntcirca ſpecialē materiam vti luxuria eſt circa venerea.quedā aūt ſunt ſpecialia ꝓpter ſpecialitatē actus rationis ſe extendētis ad omnē materiā moralē. huiuſmodi. ſunt omnia vicia que ſunt circa actus rationis. Nam quilibet actus ratōnis extendit ſe ad omnem matētiā moralē. Et ideo cum ſolicitudo ſit quidam ſpecialis actus ratōnis. ꝯſequēs eſt negligentia que īportat defectū ſolicitudinis ſit ſpeciale peccatum.uātum ad terciū. §. iij.ſ. grauitatē peccati. Sciendū negligentia aliquardo eſt mortale. aliquādo veniale. Et mortale quideꝫeſt duplex .ſ. ratione defectus. ratōne ꝯtemptus. Sꝫem̄ per negligentiā p̄termittat̉ actus qui eſt in precepto. ꝯſequēs de neceſſitate ſalutis. puta dare elemoſinam cuꝫ habeat ſuꝑflua nature ꝑſone. videtindigentes. Similiter ſi p̄termittant̉ debite circūſtātie iſtius actus. puta dare elemoſinā tꝑe extreme neceſſitatis alicuiꝰ. Secūdo eſt negligentia ratōetemptus mortale. Si eniꝫ voluntas intm̄ ſit remiſſacirca ea que dei ſunt vt totaliter a charitate dei deficiat ꝯtēnendo que ſunt dei puta non curat qͥs bonum facere ſed ꝯtēnit. verbi gr̄a. tenet̉ aliquis aliqd̓bonū ſolicite deuote facere. vt pſallere. orare. ſi aliquis ex ꝯſuetudine habeat hanc negligentiā. ita exꝯſuetudine curat: ſed ꝯtēnit dicere horas ſuas ſolicite deuote. talis negligentia erit mortalis. Licetem̄ negligentia in dicēdo ſemel vel bis horas indeuote ſit mortale. tamē ex frequētia ꝯſuetudine pōt

ꝯtingere ꝯtemptū erit illa negligentia mortalisSicut gutta cauat lapideꝫ vi ſed ſepe cadēdo. Etgutte aque vna vel. x. ſed multiplicate ſubmergūtnauē. Unde Augu. Qd̓ facit fluctus irruēs. hoc ſentina neglecta. de peni. di. j. c. Tres ſunt aūt in fine. Etſic dicit in decret. Anacletum. Sicut in vno quoqꝫoꝑe artium mater inuenit̉ inſtantia. ita nouerca eruditionis eſt negligētia diſ. lxxxiij. nihil. Nouerca cutriſticia gubernat filios alioꝝ. ideo male incurie.Et ſic accidioſus cuꝫ triſticia tedio vacat ſtudio etcuicūqꝫ operi. ideo male adiſcit vel deo male ſeruit.Et de hac negligentia que mortalis eſt. intelligilud ꝓuer. xix. Qui negligit viam ſuā mortificabculpā mortalē penā eternā. Uiam dicit .ſ. manIſa. Hec eſt via. ambulate in ea. vel viam .i. xp̄m. quioꝝ per quā debemus ambulare ad patriā. Undeait. Ego ſum via. veritas. vita Ioh̓. xiiij. Ipſum .ſ.contēnendo ſequendo veſtigia eius. vel viam ſuam .i. ꝯuerſationem opera ſua. curans ſi bene vemale deo viuat vel mundo. hic damnabit̉. Eſt negligentia veniale al̓s quādo .ſ. non p̄termittit̉ actus noceſſarius vel circūſtantia neceſſaria ad actum neceſſarium ad ſaluteꝫ. Et de hac intelligitur illud Eccͣi.vij. De negligentia purgate cum paucis. quod intelligitur tripliciter. Uno modo ſic. de peccatis cōmiſſis per negligentiaꝫ. que .ſ. eſt veniale in paucis .i. perquia .ſ. pauca ſufficiunt ad delenduꝫcō̓m glo Secūdo modo cuꝫ paucispurgate de peccatis negligentie. quia .ſ. pauci ſuntſciant purgare peccata negligentie ſcire an mortale an veniale. Tercio modo cum paucis purga te. īpaucis reuela cor tuum. q. d. non reueles cuicūqꝫ cortuum vel ꝯfitearis indifferenter: ſed his qui ſciant etpoſſint iuuare conſulere. Eſt negligentia in quibuſdam dubia vtrū mortale vel veniale. vel ꝓpter dignitatem materie. vel ꝓpter incertitudineꝫ debite reſiſtentie a ratione. primuꝫ accidit circa ſacramentavt de ꝯſecra. di. ij. Si per negligētiā. et.. q. j. Interrogo. in alijs multis. Secunduꝫ in cogitationibꝰ mortalium peccatorum. quando non cito expelluntur etprecipue circa turpia: ſed vacillat mens inter aſſenſum diſſenſum. Capitulū quartū de negligentia bene oꝑandi.E negligentia in beneoꝑando ait pͣs. xiij. Om̄es declinauerūt: ſimul inutiles facti ſunt. eſt faciat bonum. eſt vſqꝫ ad vnū. Un̄ in euāgelio de inuitatisad nuptias qͣs fecit rex filio ſuo .i. deꝰ pr̄ filio ſuo ſibi vniuit naturā nr̄am ſeu eccl̓iam. ad quā eccleſiamſeu myſteriuꝫ credēdo oēs inuitant̉. dicit̉ inuitatineglexerūt eūtes alij in villā. alij ad negociatōeꝫ. alinūcios occiderūt Math̓. xxij. Et miſſis exercitil̓ſuis rex ꝑdidit illos. Sꝫ ecōtra ſanctꝰ Daniel cauēsſibi a negligētia ꝯplerent̉ ſeptuaginta anni quibꝰp̄dixerat Hieremias populū illū iudeoꝝ in captiuitate babilonica ꝑmanſuꝝ. poſtea liberāduꝫ poſuitſe ad adorādū dn̄m liberatōe illiꝰ ppl̓i in ſacͣco cnere. qꝛ eſſet incredulꝰ futuroꝝ. vt dicit Hieroſed ne ſecuritas negligētiā. negligētia pareret offenſaꝫ (de peni. di. j) p̄dixerat. Sed coīter oēs declinauerūt ⁊cͣ. vbi tangit̉ prauitas omniū quo ad tria.Primo quo ad omiſſionem boni p̄teriti. ibi. Omnesdeclinauerūt.Scd̓o quo ad omiſſioneꝫ debiti modi .i. circūſtantiedebite. ibi. ſimul inutiles facti ſunt.Tercio quo ad omiſſionem boni p̄ſentis. ibi. non eſtqui faciat bonū.