¶ Capitulū.VIII.

ideo non licet occidere eos niſi de ſpeciali mandatodei. Nam cum deus habeat dominium mortis ⁊ viteeiꝰ em̄ ordinatione om̄es moriunt̉ iuſti ⁊ peccatores.ideo qui mandato dei occideret innocentē nō peccaret. ſic nec peccauit Abraham filium volens īmolare Gen̄. xxij. ⁊. xxiij. q. v. Eex eterna. Ꝙ autē iuſtus ꝑmortem ꝑtingat ad regnum miſerias huiꝰ vite egrediens. per accidens eſt operi occidentis. Ex bonitate em̄ dei hoc euenit ⁊ ſui bona diſpoſitōe. nō ex actuhomicide per ſe. Eſt ergo grauius occidere innocentem ꝙͣ peccatorē quadruplici ratōne. ¶ Primo quiamagis agit ꝯtra charitatē nocens ei quem magis debet diligere. ¶ Scd̓o quia magis iniuſticiā facit iniuriam faciendo ei qui minꝰ eſt dignus qͣꝫ peccator.¶ Tercō qꝛ pͥuat ꝯmunitatē maiori bono. ¶ Quarto qꝛ magis ꝯtemnit deum. Luce. x. Qui vos ſpernitme ſpernit. Eum autē quem nouit iudex innocenteꝫ⁊ tn̄ falſis teſtibꝰ vt reus mortis ꝯuincitur in iudiciovt Naboth. iij. Regū. xxj. debet diligentius teſtes examinare vt inueniat occaſionē liberandi innoxiumvt Daniel fecit. Danielis. xiij. ⁊ ſi nō pōt reuincē falſitatem. debet ad ſuperiorē remittere iudicandū veipſe ſi abſolutam hꝫ ptātem liberare ſi non pōt habens delegatā. nō peccat ferens ſnīam mortis contraeum. ẜm allegata ⁊ ꝓbata. qꝛ ipſe nō occidit innocētem. cū in iudicio ẜm ꝓbata nocēs appareat ẜm quevt publica ꝑſona habet iudicare. ẜm Tho. vbi ſupͣAd idem facit qd̓ habet̉. iij. q. vij. Iudicet. Nico. delira ſuꝑ penthatheū. aſſerit ꝯtrariū. vide plene d̓ hocin. iij. ꝑte ti. ix. ¶ Querit̉ aut vtrū teneat̉ quilibꝫ liberare alium ab iniuſta morte ſi pōt. Rn̄. ꝙ ex debito charitatis qͥlibet tenet̉ repellere iniuria a ꝓximeſi pōt. Un̄ Ambro. Qui nō repellit iniuriā a ꝓximoſi pōt. tam eſt in vicio ſicut ille qui facit. xxiij. qō. iij.Nō inferēda. ⁊ in. c. ſe. ⁊. q. v. Reos. Hec ē ſnīa Ray.Guil. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxix. In hoc aūt ſicut ponit Guil. eſt diuerſitas notanda qꝛ ille qui hꝫ publicam ptātem tenet̉ defendere etiā cum armis ſi oꝑtetdum tn̄ p̄ſumat ꝙ poſſit. ꝑſone ꝟo priuate ſi poſſuntſolo verbo vel facto ſine ꝑiculo ſuaꝝ ꝑſonaꝝ tenent̉cum moderamīe tn̄ inculpate tutele. vt addit Tho.Sꝫ nō credo ꝙ tales teneant̉ ſe ꝑiculo exponē. Utꝝaūt quis teneat̉ dare pecuniā ne aliquis iniuſte occidatur. Glo. di. lxxxiij. in principio ponit duas opinones vna eſt ꝙ tenet̉ quilibet alia eſt ꝙ tenent̉ ſoluꝫp̄lati. Et ſubdit. Mihi videt̉ diſtinguendū. qꝛ ſi conſtat illum iniuſte occidi quilibet tenet̉ quantum ſuapoſſibilitas pōt pecunialiter ſubuenire ſalua ſua neceſſitate. Ꝙ ſi neſcit̉ an iuſte vel iniuſte. aut ſi neceſſitas iſtius nō pōt nō tenet̉. ¶ Quarto nō licet ꝯmittere homīcidiū ꝓpter qd̓cunqꝫ ſcandalū vel malū vitandū ſui vel alteriꝰ. qꝛ ſicut nō ſunt faciēda mala vteueniāt bona ẜm apl̓m Rō. Ita necº etiam vt vit ētur mala ẜm Cho. vbi ſupͣ. In quo delinquūt mulieres q̄ cum ꝯceperint ꝑ fornicatōeꝫ. adulteriū vel inceſtum. ⁊ hmōi creaturā ꝯceptā in vtero occidūt diuerſis medicinis. vel ex vtero natū ne manifeſtet̉ ſcelus eaꝝ et inde ſequat̉ infamia ſua vel occiſio ſui vealioꝝ. vel occupatio hereditatis aliene. Sed nil hoꝝexcuſat a mortali grauiſſimo. etſi an̄ baptiſmū occidat ipſum adhuc grauiꝰ. qꝛ corpꝰ ⁊ aīaꝫ occidit. Nōtn̄ reput at̄ homicidiū cū invtero eſt. niſi fuerit puerperiū formatū .ſ. aīa rōnali. xxxij. q. ij. Qd̓ nō formatum. Dicitur autem formari maſculus ſpacio. xl. dierum vel circa. ⁊ femina ſpacio. lxxx. Sed nec licet matrem ex infirmitate nō valentē euadere mortem citius eius mortem accelerare vt proles in vtero nō moriatur nec prolem nondum nataꝫ occidere vt materſaluetur. ⁊ omnes qui cooperant̉ ad huiuſmodi opera conſulendo vel dando operam ad huiuſmodi. vt

medici. aromatarij et alij ſunt homicide. ij. q. j. Notum. ¶ Sed querit̉ ſi mulieri licet occidere volentēſe opprimere nō valentem aliter euadere manꝰ eiusAn. Raynerius in ſumma ponit circa hoc dupliceꝫopinionem ꝯtrariam alteram alteri. ⁊ neutram prefert. Sed videt̉ dicendum ꝙ nō licet intendere aliqͥmodo occiſionem volentis opprimere. ſicut nec etiinuadentē ad mortem ꝓ ſui defenſione. Sed ſi ſe dfendendo ne violetur ꝯtingat illuꝫ occidi ſibi imputetur. Et ſi dicat̉ ꝙ occidendo eſt cauſa mortis illiusnon ſolū corꝑis ſed anime. cum in actu volūtatis peccandi moriat̉. Rn̄. ꝙ ipſe eſt ſibi cauſa qui alteri iniuriat̉. Illa autē vtitur iure ſuo naturali. qͦ licet vivi repellere. Et magis tenet̉ ſaluti ſue ꝓuidere ꝙͣ alterius. Naꝫ exponit ſe periculo ꝯſentiendi actui peccati ꝑmittendo ſe opprimi ꝓpter difficultatem renitentie voluntatis dum non facit qd̓ pōt ad euadenſi tueat̉ quantuꝫ pōt ſaluo eo vnde pōtdum. ?ſequimli renitendo mente peccato nō ipſa peccaret. Sicut ⁊ ſiquis inuaſus ne ſe defendendo ꝯtingat occidere ꝑmitteret ſe occidi nō peccaret: ſꝫ maioris virtutis eſſet. Si aūt talis poſſit aliter euadē vtclamando. fugiendo. ⁊ hmōi. nō excuſaretur a mortali occidendo.Quantū ad terciū.§. iij.principale .ſ. de punitōne huiꝰ ſceleris. hoc nota cumdicitur. Non dimidiabūt dies ſuos. qꝛ impius citomoriet̉. ⁊ nō reuertet̉ ad pnīam ꝓpter magnitudineꝫſceleris vt expoſituꝫ eſt in principio. §. ij. Qd̓ etſi nōſemꝑ eueniat ꝓpter immenſitatem diuine miſericordie. tamen frequēter accidit. ⁊ hoc meretur humanamalicia. Uirum ſanguinū ⁊ doloſum .i. effundent em̄ſanguinem cum dolo. .i. voluntarie. abhominabit̉ dominꝰ .ſ. a gratia ⁊ gloria ſua repellendo Gen̄. ix. Quicunqꝫ effuderit ſanguinem humanum: fundetur ſanguis illiꝰ dixit xp̄c. Propterea in figurā p̄cepit dominus in veteri lege ꝙ nō comederēt carne cum ſanguine. vel ſanguinem. ad inducendū eos vt horrerēt effuſionem ſanguinis humani. ¶ On̄dit̉ grauitas hꝰpct̄i ex multiplici punitōe Cayn primi homicide ꝓut hr̄ Gen̄. iiij. vbi dictuꝫ fuit ei patrato homicidioAbel fratris ſui. Maledictus eris ⁊cͣ. ¶ Eſt gͦ primapunitio infamia. Un̄ dr̄. Maledictusſ eris .ſ. ab hoībus. Hoīes em̄ ſumme homicidas odiūt ⁊ maledicūt⁊ merito. qꝛ ſunt deſtructores humani generis exterminātes hoīem factū ad dei imaginē. ¶ Secūda punitio eſt inopia. Et ideo dicit̉. cum operatus fueristerrā nō dabit tibi fructus .i. paucos. ⁊ cū magno labore. ¶ Tercia eſt maliuolentia. Et ideo dicit̉. vaę⁊ ꝓfugus eris. quia hominibꝰ odioſus. qꝛ quilibꝫ timet conuerſari cum eo. ne ſimile quid faciat cuꝫi eo.vel etiam incōſtantia notat̉. ¶ Quarta eſt venie diffidentia. Un̄ dixit ipſe. Maior eſt iniquitas mea qͣꝫvt veniam merear .i. tantum eſt pctm̄ meum ꝙ nō cadit ſub tua miſcd̓ia. ¶ Quinta eſt damnatō eterna.Un̄ ſubdit. Ecce eijciēs me hodie a facie tua. Apparuerat em̄ ſibi angelus in forma humana ſibi loq̄ns.deū rep̄ſentans. ¶ Sexta eſt mors miſera ideo addit. Omnis qui inuenerit me occidet me .ſ. homo vl̓beſtia. vel dixit hͦ appetēs mortē ex ml̓tiplici miſeriaSeptīa ē infirmitas corꝑea. cū dr̄. Poſuit dn̄s ſignū in Cayn .ſ. tremorē horribileꝫ oīm mēbroꝝ. Cqꝛ hō nō dꝫ occidi a pͥuata ꝑſona. etiā ſi mereat̉ meteꝫ. Iō dixit dn̄s Cayn. Nequaꝙͣ. ſꝫ oīs qͥ occideritibi punctꝰ. ⁊ ſb̓intelligit̉ Eayn. gͣuit̓ puniet̉ tal̓. Septuplū puniet̉ .ſ. ip̄e Cayn i. ī ſeptīa generatōe. quiaLamechiam habēs filios occidit Cayn exiſtēte ſeptima generatione ab Adam. Hec Nicolaꝰ. de lira.Cum em̄ Lamech eſſet cecutiēs ⁊ venatōni ferarum