.VII.Titulus

do auditū cuꝫ nimis alte quis loquit̉: tamē inꝙͣtumſunt ſigna rep̄ſentātia aliqd in noticiā alioꝝ ſic pn̄tmulta dāna inferre: int̓ que eſt ꝙ hō dānificet̉ ꝙͣtumad detrimentū honoris ⁊ reuerētie ſibi ab alijs exhibende. Un̄ ⁊ maior cōtumelia eſt ⁊ grauius pctm̄. vtſi aliqͥs dicat defectū ſuū corā multis. ⁊ tn̄ etiā ſibi ſoli dicendo pōt eſſe cōtumelia inqͣꝫtū ipſe qͥ loquit̉ loquētis reuerentiā agit. Probat̉ hoc idē ſcꝫ cōtumeliam eſſe mortale auctoritate. Nā dixit xp̄s MPath̓.v. Qui dixerit fratri ſuo fatue (qd̓ ſcꝫ ꝑtinet ad contumeliā) reus erit gehēne: q̄ non debet̉ niſi ꝓ mortalifaciūt pctā enumerata ibi. int̓ que ponit̉ cōtumelia.Et Clemēs. Damnatione ſunt digni qui patribuslegatione dei fungentibꝰ ꝯtumeliā inferunt. ij. q. vij.ca. Qualis.Quātū ad ſecūdū.§. iij.notat̉ pena ꝯſequēs ex improperio ſeu ꝯtumelia duꝫdicit̉. Confuſionē meā ſcꝫ ex improperio mihi ſecutaConfuſio em̄ vt dicit Catholicon importat erubeſcentiā. Erubeſcentia autē magna eſt pena. vt dicitAuguſtinꝰ de peni. di. vj. c. j. Debet autē quilibet cauere ſibi nō inferre ꝓximo penā vel triſticiā. ¶ Unde abſtinere debet pͥmo ab improperio ſeu ꝯtuineliaculpe improperando ei culpā p̄teritā ſine cauſa rōnabili. Quod ꝓhibet̉ Ecc̄i. viij. Ne deſpicias hominēauertentē ſe a pctō .ſ. ꝑ penitētiā: nec improperes ei.Memento quia oēs in corruptione ſumꝰ. Sicut necxp̄s improperauit Magdalene penitēti pctā. ſꝫ texitremittēdo. ⁊ pater recepit filiū ꝓdigum reuertētē. ⁊Iohānes euāgeliſta illuꝫ iuuenē qͥ ex diſcipulis effectus erat pͥnceps latronū oſculās ei manū qua homicidia ꝑpetrauerat vt nō confunderet̉. Sed gauderedebes qꝛ frater tuus mortuꝰ erat ⁊ reuixit. ſicut gaudent angeli de vno peccatore penitētiā agēte. Memēto quia ⁊ tu aliqn̄ in talia cecidiſti vel talia adhuc etpeiora agis vel ſaltem ea ꝑpetrare potuiſti. ¶ Scd̓odebet qͥs abſtinere ab improperio indigentie .i. rememorādo eius ſubuētionē ſibi factā in neceſſitate adcōfundendū ⁊ dehonorādū eū. Unde dr̄ Ecc̄i. xxxxj.Cū dederis. ne improperes ſꝫ imiteris deum. vt dicitibi gloſa. Qui dat omnibꝰ affluent̓ ⁊ nō improperatIacob̓. j. Et de improperāte beneficiū factū diciturEcc̄i. xx. Datū inſipiētis nō erit tibi vtile. Nā oculeius ſeptēplices ſunt. exigua dabit. ⁊ improperabitmulta. inſipiēs eſt pctōr ⁊ cōtumelioſus. Oculi eiusintētio eius. ⁊ hi ſeptēplices .i. ad varia emolumentaintendēs. videlicet emolumētum inde ſperando. importune exigēdo. multociēs improperādo. dominiūbonoꝝ tuoꝝ ābiendo. te ſibi ſubijciēdo. de eo inanit̓gloriando. datum multomaiꝰ ꝙͣ ſit reputādo. Et ſicnō erit tibi vtile. ¶ Debet etiā quis abſtinere ab improperio ſeu conuicio defectus nature: videlicet. nōvocando illegitimū. vel cecū. vel hebetē. vel ſtultum.⁊ hmōi. Ecc̄i.xxij. Eſt reuerſio ad amicū excepto cōuicio ⁊ maledicto ⁊cͣ. Unde ⁊ fenēna q̄ multos habebat filios qꝛ exprobrauit Annā ⁊ improperabat ſeucōuitiabat̉ ei ꝙ dn̄s cōcluſiſſet vuluā eius .i. ꝙ ſterilis eſſet. punita eſt qꝛ filios amiſit pͥmo Regū j. Cūautē ꝑ cōtumeliā qͥs faciat iniuria ꝓximo notabilē:tenet̉ ei ſatiſfacere ſaltē petēdo veniā. Sic em̄ xp̄usdocuit dicēs Math̓. v. Si frater tuus habet aliquidaduerſum te. qꝛ .ſ. ei iniuriaſti. vade recōciliari fratrituo .ſ. petendo veniā. Notabile exempū habet̉ circahoc in vitis fratrū. Cū em̄ quidā ꝯtumeliā intuliſſꝫfratri ſuo qͥ dictus eſt frater Nicolaus de Iuuenatio. ⁊ nō ſibi recōciliaſſꝫ venia petita: accidit ꝙ indead paucos dies infirmatꝰ ille moreretur. Poſt mortē

vero apparuit ipſi fratri Nicolao petēs ab eo veniāde cōtumelia illata. Cui ille reſpondit ſciēs illum eēdefunctum. Ueniā pete a xp̄o in cuiꝰ iudicio ⁊ foro eaꝯſtitutus. Et ille. Xp̄us mihi nō vult dimittere niſipͥus humiliatus veniā a te petens obtinuero. Quodlibēter fecit. ⁊ ſic a xp̄o veniā impetrauit. Debet aūtcōtumeliatus oblata ſibi ſatiſfactione competentiignoſcere. al̓s grauiter peccaret. Un̄ dicit̉ diſtinctōelxxxx. Si qͥs cōtriſtatꝰ noluerit recōciliari fratri ſuoſatiſfaciēte eo acerrimis maceret̉ inedijs. glo. ibi excōmunicationis.Quātū ad terciū.§. iiij.ſcꝫ congruentiā ſeruatā notat̉ cū dr̄. Reuerētiā meāquā ſcꝫ habui ad te deꝰ pater in ipſis improperijs q̄nō receſſi a timore tuo ⁊ dilectione ꝓpter hmōi iniurias ⁊ cōtumelias: ſꝫ voluntarie ⁊ patienter ſuſtinuiUnde ⁊ ſubdit. Improperiū expectauit cor meū etmiſeriā id eſt ad iſta me nō inuitus ſꝫ voluntarius p̄paraui. vt dicit gloſa. Ut autē dicit Pe. in canonicalias vt ipſe fecit. Un̄ Liberius papa. Non vos a piomētis ꝓpoſito afflictionis amaritudo coartet recedere. ꝯſiderantes quāta creator dn̄s pro vobis ꝑtulerit. qͥbuſue ꝯtumelijs afficiendū tradiderit ꝓ veſtraliberatōne. vij. q. j. Suggeſtū. ¶ Et notādū circa cōtumelias v̓boꝝ ⁊ factoꝝ ꝙAliqn̄ oportet repellere.Aliqn̄ decet ſufferre.Aliqn̄ debet quis rep̄hendere.Primo cōtumelia eſt aliqn̄ repellenda ſcꝫ puniencontumeliantē. qn̄ quis .ſ. habet auctoritatē ſueū Contumelia em̄ iuſſu principis ⁊ manu militis ērepellenda. Unde Roma. xiij. dicit̉. Non ſine cauſagladiū portat. Dei em̄ miniſter eſt. vindex in iram ineū qui malefacit. Precipue autē contumelias ⁊ eaſunt in iniuriā dei vel eccleſie oportet punire. UndeCriſoſtomꝰ dicit ꝙ iniurijs ꝓprijs eſſe patientē laudabile eſt. in iniurijs dei impium. Et qꝛ cōtumelieqdicunt̉ ꝯtra rectores. p̄cipue p̄latos eccleſie. precipuevergunt in ꝯtumeliā dei. ideo puniende. Et ꝙͣuis qͥsdebeat magis punire ſi poteſtatē hꝫ cōtumelias aliorum ꝙͣ ꝓprias: quia minꝰ ſuſpectus habet̉ ne moueat̉cupiditate priuati honoris: tamē ⁊ in eū illatas pōtpunire inqͣtū vergunt in iniuriā eccleſie ⁊ detrimētūboni cōmunis. vt dicit̉. xxiij. q. iiij. Guiliſarius. cun§. ſequēti. ⁊ glo. ibi. ¶ Scd̓o aliqn̄ cōtumelia ē ſufferenda. ⁊ hoc ratione euitāde temeritatis. iuxta illudProuer. xxvj. Ne rn̄deas ſtulto iuxta iuſticiā ſuamne ei ſimilis efficiaris. Tacere quippe ⁊ nō rn̄dere cōtumelianti qn̄ quis hoc facet vt ſic tacens magis ꝓuocaret illū ad iracundiā pctm̄ eſſꝫ: ſꝫ tacere ne ⁊ ip̄ern̄dens incurrat ꝯtumelias vel magis illum ad iramaccēdat: debitū eſt ⁊ virtuoſum. Scd̓o debet ſufferrirōne incorrigibilitatis. Cū em̄ cōtumeliās eſt incorrigibilis nec in euꝫ habet auctoritatē. ſufferre debet⁊ tacere. Sicut ⁊ xp̄s cū contumeliaret̉ non rn̄dit necHerodi. nec Pylato. nec ſcribis ⁊ phariſeis cōtumēliantibꝰ eum: qꝛ obſtinati erant. vt habet̉ in euangelijs. ¶ Tercio ſufferēda eſt cōtumelia rōne cōſeruāde v̓tutis .ſ. patiētie. Sicut em̄ patiētia neceſſaria ēnobis in his q̄ fiunt ꝯtra nos. ita ⁊ in his que contranos dicunt̉. Patientia ait Apoſtolus nobis neceſſaria eſt. Eccleſiaſtici. viij. Non litiges cū homine linguato. nec ſtruas in ignē eius ligna. nec cū potēte neꝑ potētiam opprimat. nec cū diuite ne te per pecuam vincat. nec cū loquace ne te ꝑ eloquētiam decipiat. Unde ⁊ in pſalmo dicit̉. Qui inquirehāt malamihi locuti ſunt vanitates .i. falſitates. Et ſubditur