¶ Capitulū.VI.

ctus luminis delectabilis eſt. ꝯſuetū eſt in ſcripturisvt ꝑ tenebras triſticia ſignificet̉. Eſt autē dies clarꝰmultiplicit̓. ¶ Primo ex dei ſanctificatione. qui eucelebrē inſtituit: vt ſabbatū Hanc claritatē remoueta p̄dicto die dicens. Non requirat eum deus deſuꝑq. di. Non exigat deus ab hominibus vt hunc diemcelebrem agant. ſicut aliqui dies exiguntur a deo adcelebranduꝫ in memoriā beneficioꝝ. Uult gͦ dicereꝙ natiuitas ſua non debet cōputari int̓ inſignia deibeneficia: cū magis ſit natus ad miſeriā ꝙͣ ad leticiāScd̓o aliqͥs dies clarus dr̄ ex bonoꝝ recordationeSolent em̄ hoīes aliquos dies celebres agere in qͥbꝰaliqͣ magna ⁊ iocunda acciderūt. ſicut ⁊ Pharao diēnatiuitatis ſue celebrauit. Hanc igit̉ claritatē excludit a dicta die: dicēs. Et nō ſit in recordatōne hominum ¶ Tercio dies clarus ē ex corporali lumīe. Queclaritas aufert̉ ex ſubtractione radioꝝ ſolis illuminantiū terras. vt qn̄ ſol eclipſat̉. Et qͣꝫtuꝫ ad hͦ dicit.Non illuſtret̉ lumine. vel ex oppoſitione nubium occultantiū radios ſolis. ⁊ ꝙͣtū ad hͦ dicit. Obſcurēt eūtenebre. ¶ Quarto ex defectu viſiue v̓tutis. Dū em̄quis morit̉ vel viſu priuat̉. ſic ei aufert̉ claritas diei.Et qͣꝫtū ad hͦ dicit: vmbra mortis ⁊cͣ. Et inuoluaturamaritudine. ꝑ hoc dat intelligere totū qd̓ de obtenebratione dictū eſt ad tenebras triſticie eſſe referendū. Hunc em̄ morē obſeruare vr̄ vt ꝑabolicā locutionē ex aliquo ſequēti exponat. Nihil gͦ intendit dicere aliud niſi ꝙ dies natiuitatis ſue nō debet iudicaridies gaudij ſꝫ meroris. cū ꝑ ſuā natiuitatē ad vitamtante aduerſitati ſubiecta deueniſſet. Demū de noctedicit. Noctē illā ⁊cͣ. Ibi vide.¶ Capitulū ſextū de contumelia.ntumelia ponitura Gregorio in libro moral̓. filia ire. Et ꝙͣuis oriatur aliqn̄ etiā ex alijs vicijs. magis tn̄ directe ⁊ cōmunius ex ira. Et ratio eſt quia finis ire eſt vindicta. Sed nulla vindicta magis eſt inpromptu irato ꝙͣ contumeliaꝫ inferre alteri. Aliqn̄orit̉ ex ſtulticia. ẜm illud Prouer. xx. Oēs ſtulti miſcentur ꝯtumelijs .ſ. vel alijs eas inferēdo. vel ꝯtumeliantibꝰ ſe immiſcendo. Sicut em̄ ira nō audit ꝑfecterōnē ſꝫ patit̉ rōnis defectū ẜm ph̓m. ⁊ id̓o ꝯtumeliasinfert. eadē rōne ſtultus. Aliqn̄ oritur ex ſuꝑbia. ẜmillud Prouer. xj. Ubi ſuꝑbia ibi ⁊ cōtumelia. ⁊ hocactiue ⁊ paſſiue. qꝛ īfert ⁊ recipit eas. ⁊ hͦ ē diſpoſitiueEt rō eſt quia ſuꝑbi eſtimāt alios inferiores ſe. ideofacilius cōtemnūt alios ⁊ alijs iraſcunt̉. vnde ſequit̉cōtum elia. Poteſt autē ſic deſcribi. Contumelia eſtexpreſſio defectus alterius corā eo ꝑ verba ad ipſumdehonorandū. Unde Iſidorus dicit in libro ethimologiaꝝ ꝙ ꝯtumelioſus eſt qͥ velox eſt ⁊ tumēt verbis iniurie. Extenſo tn̄ noīe qn̄qꝫ ꝯtumelia in factisiniurie dr̄. Un̄ glo. ſuꝑ illud Ro. j. Contumelioſosdicit. Contumelioſi ſunt qͥ dictis vel factis iniurias⁊ turpia alijs inferūt. vt ſi qͥs ꝓijceret lutū vel ſputūin aliquē. ⁊ hmōi. Eſt aūt differētia inter ꝯtumeliācōuitiū. ⁊ improperiū. Nā ꝯtumelia eſt cū refert̉ defectus culpe alterius in vituperiuꝫ eius. vt cū vocat̉quis fur. adult̓. ⁊ hmōi. Cōuiciū cū refert̉ defectꝰ culpe vel pene. vt cū quis vocat̉ ſclauus. cecus. mēdicus⁊ hmōi. Improperiū autē importat defectū minorationis cū reducit̉ ad memoriā ſeruitiū in neceſſitatecollatū. Sepe tamē ſumit̉ vnum ꝓ altero. ⁊ nominecontumelie vel etiā obprobrij quodlibet horum hicintelligitur..§. j.De contumeliā

pͣs. lxviij. Propter inimicos meos eripe me. Tu ſcisimproperiū meū. confuſionē meā. ⁊ reuerētiā meamLoquit̉ pͣs. in ꝑſona xp̄i vt dicit glo. Unde petit lrationē a morte ꝑ reſurrectionē ꝓpter inimicos. vcōuertant̉ ⁊ peniteant de paſſione ei illata. in qͣ ſuſtinuit improperiū. cum ſcꝫ iudei dicerēt. Blaſphemauit ⁊ hmōi. ẜm glo. qd̓ ꝑtinet ad ꝯtumeliā Hiere. xx.Audiui cōtumelias eoꝝ in circuitu. Suſtinuit confuſionē id eſt magnā penam ex illis cōtumelijs. AcHeb̓. xij. Suſtinuit talē aduerſus ſemetipſuꝫ cōtradictionē. ⁊ ibi. Suſtinuit crucē cōfuſione contēpta.Reuerentiā meā ſcꝫ ad deū. nō recedendo a deo ſcꝫ ꝑpatientiā. Sapīe. ij. Contumelia ⁊ tormēto interrogemus eū. ⁊ ꝓbemus pacientiā eius. ⁊ videamꝰ reuerentiā eius: hec omnia tu pater ſcis. Poteſt etiā ẜmglo. dici ꝙ hec loquit̉ xp̄us in ꝑſona mēbroꝝ ſuoꝝ ꝓquibꝰ petit liberationē. Ubi tria notant̉.Primo oſtendit contumeliā illatā. ibi. Improperiūmeum.Secundo innuit penā inde cauſatam. ibi. cōfuſionēmeam.Tercio ſubdit congruentiā ſeruatā. ibi. ⁊ reuerentiāmeam.uātū ad primū.§. ij.ibi ponit̉ improperiū ꝓ contumelia. vt patet ex glo.Ubi ad ſciendū qn̄ eſt pctm̄ ⁊ quale. Nota ꝙ contumelia poteſt inferri triplici intētione. ⁊ ẜm hoc iudicandū eſt de ipſa.Primo animo .ſ. corrigendi.Scd̓o animo .ſ. ſolatiandi.Tercio animo .ſ. iniuriādi.Cum gͦ cōtumelia ꝓfertur animo corrigēdi in ſe noneſt pctm̄ ſꝫ meritoriū. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ſicut licet aliquēcauſa correctionis verberare vel in pecunia condemnare. ſic etiā pōt zelo correctionis ꝯtra aliquē verbūcōuicij dicere. Qd̓ patet exēplo xp̄i qͥ dixit diſcipuliseuntibꝰ in Emaus. O ſtulti ⁊ tardi corde ad credendū Luce vltimo. Et exēplo pauli qͥ dixit. O inſenſati galate. quis vos faſcinauit euāgelio non obedire.Ad Gala. iij. Raro tn̄ ⁊ ex magna neceſſitate ⁊ vtilitate ⁊ cū moderatione hmōi obiurgationes ſunt faciende vt dicit Auguſtinꝰ: ⁊ p̄cipue verbis ꝯtinentibus turpia abſtinendum. vt meretrix ⁊ hmōi: q̄ ſinepeccato dici non poſſunt. ¶ Scd̓o cū profert̉ contumelia ſeu cōuiciū animo ſolatiandi. tūc ſi talia nonſunt in detrimentū honoris alicuiꝰ eſt veniale pctm̄.vt vocando cecū. ſtultum ⁊ hmōi. Si v̓o ex leuitatevel ludo ꝓferret verbū qd̓ eſſet ꝯtra honorē alteriusvel de quo eſtimare poſſet ipſum notabiliter iraſci ⁊odiū incurrere vel aliud graue pctm̄. nō excuſaretura mortali. etiā ſi hoc nō intenderet. ſicut cuꝫ quis ludens cū alio grauit̓ offenderet vſqꝫ ad mutilationē ⁊hmōi. nō careret mortali culpa. Ludus em̄ noxius ēin culpa. Ꝙͣuis em̄ ad eutropoliā ſeu vrbanitatē ꝑtneat dicere aliqd̓ leue cōuiciū. non tn̄ vſqꝫ ad dehonorationē vel cōtriſtationē eius de quo dr̄: ſꝫ magiscauſa delectationis ⁊ ioci vel leuitate loquēdi obſeruatis debitis circūſtantijs. al̓s ibi eſſet pctm̄. Et id̓ecauendū eſt ſemꝑ a cōuicijs ⁊ cōtumelijs. ¶ Terciecū ꝓfertur animo iniuriādi vel vlciſcēdi. aut dehonorandi. ⁊ ſic eſt mortale ẜm Thomā ſcd̓a ſecūde. ꝙlxxij. arti. ij. Ratio huiꝰ eſt: qꝛ notabilit̓ ledit ꝓximū⁊ ſic facit ꝯtra iuſticiā ⁊ charitatē. Non em̄ qͥs amatminus honorē ſuum ꝙͣ diuicias tēporales ſed plus.Sꝫ auferens ſubſtantiā peccat mortalit̓ vel etiā intendens auferre. ergo multomagis intēdens auferrehonorē. Uerba em̄ ꝑ que infert̉ contumelia ꝙͣtū adſuam eſſentiam id eſt inqͣtū ſunt quidā ſoni audibiles et ſi nullū nocumentū inferant niſi forte grauan