Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
170v
Einzelbild herunterladen
 

.VII.Titulus

niretur. Dominꝰ etiam iuſſit vt ſex ex tribubꝰ iſraheſtantes ſuper montē Gebal deberent imprecari ml̓tas maledictiōes tranſgreſſoribꝰ legis. ⁊ econtra alieſex tribꝰ ſtantes ſuper montē Barizin imprecarentbenedictōnes multas obſeruatoribꝰ legis. ad innuēdum vt dicit Hiero. ꝙ quidam legem obſeruant deitimore punitionum. ⁊ quidā amore premioꝝ. xxiiijq. iij. Cum ergo. Et inter ceteras maledictōnes dictur Deutro .xxviij. Maledictum horreum tuū. vt ſcilicet ꝑ penuriam victualium punirent̉. Et hoc modo maledicere creature irrationali ex maliuolentia.ſcilicet ad poſſeſſorem eiꝰ vt ſic ex carentia illius creature irrationalis ꝓximus damnificet̉ notabiliter.vt ꝑ mortem equi. bouis. ruinam. domus ⁊ huiuſmodi eſſet mortale. qꝛ ꝯtra charitatem. Scd̓o modoordina t̄ creatura irratōnalis ad ratōnalem ꝑ modum ſignificatōnis. inꝙͣtum ſcilicꝫ ea que ꝯtinguntcirca ratōnabilia figurant que moraliter eueniuntvel euenire poſſunt hominibꝰ. Et ſic dominꝰ maledixit ficulnee cum ſcilicꝫ accedens ad eam eſuriens nōinueniret fructus ſed tm̄ folia. ex qua maledictōe radicitus arefacta eſt Mathei. xxj. ad ſignificandū populum iudeoꝝ ad quē dominꝰ veniens incarnatꝰ eſuriens. id eſt deſiderans ſalutem eiꝰ: quia non inuenitfructus fidei ſꝫ tm̄ folia ceremoniarū obſeruationisreprobauit gratiam ſubtrahendo. vnde nil fructusmeritoꝝ producere poteſt. Significat etiam hoīemtantū bonis verbis ornatū non operibꝰ. a deo reprobatum ꝑ hoc non ſibi fructificare. Sic ⁊ mōtes Gelboe maledicte ſt̓ a Dauid. vt nec ros nec pluuia ſtillaret ſuꝑ eos. vt habet̉. ij. Regū. j. ad ſignificandumꝙ in monte ſuꝑbie vbi corruerūt fortes iſrahel. id ē.angeli mali. ⁊ primi parentes: nec ros gratie nec pluuia deſcendit a deo. id eſt ſuꝑbis. Tercio modo ordinatur creatura irratōnabilis ad ratōnalem ꝑ modum ꝯtinentis ſcilicet temꝑis vel loci. Et propter hͦpoteſt intelligi ad literam Dauid maledixiſſe montibus Gelbōe propter cedem populi iſrahel que fuit facta a philiſteis in tali loco. Sic et Iob maledixit diei natiuitatis ſue dicens. Maledicta dies in qͣnatus ſum ⁊cͣ. propter culpam originalem quam naſcendo ꝯtraxit ⁊ alias ſequentes penalitates tali tēpore. Unde Gregorius in. iiij. moral̓. ait. Nimis eſtincōgruum vt ſuſpicemur Iob nullo inſtigāte. nullo pulſante ex impatientia ad vocem maledictōniserumpere: quem nouimꝰ inter damna rerū. mortem.qꝫ filioꝝ. inter vulnera corporis. inter v̓ba male ſuadentis vxoris magna creatori preconia humili mente reddidiſſe. dum ſcilicꝫ ait. Dominus dedit dominꝰabſtulit ⁊cͣ. Et iterū vxori. Si bona ſuſcepimꝰ de manu domini ⁊cͣ. Non eſt ergo maledictio eiꝰ ira cōmoti: ſed doctrina tranquilli. Dies ergo in qͣ natꝰ eſt deſignat om̄e tempus mortalitatis. id eſt deficiat tempus mortalitatis. ⁊ appareat ſtatus eternitatis. Ul̓dies qui optat̉ vt pereat. eſt dyabolꝰ qui optatur vtpereat. nō quidem a gloria quam iam ꝑdidit. ſꝫ vt retruſus licentiam temptandi amittat. Hic quidē dies eſt per naturam bene ꝯditus. nox per merituꝫ. tenebroſus dies cum proſpera allicit: ſed in nocteꝫ deſinit quia ad mala trahit. Sub hac die ⁊ nocte homo eſt ꝯceptus ⁊ natus. qꝛ ſub ptāte dyaboli ꝑ pctm̄originale ex ipſo introductū homo ꝯcipitur ⁊ naſcit̉.Uel dies peccati delectatōeꝫ deſignat. nox mentꝭ cecitatem. Homo gͦ in die naſcit̉ vel in nocte ꝯcipit̉: qͥaad delectatōeꝫ pct̄i nō rapit̉ niſi prius ꝑ mentꝭ tenebras infirmet̉. Sꝫ pereat dies .i. delectatio pct̄i vigore iuſticie. deſtruat̉ ⁊ nox .i. ꝙ cecata mens ꝑ ꝯſenſumꝑpetrat pnīa extinguat. Dies vertat̉ in tenebras. vtqd̓ in exordio delectatōnis ad quem finem ꝑditōnisrapit: videat̉. et ꝑ pnīam cruciet̉. Ꝙ ſi ita punita eſt

non requirit eam deus in iudicio vt puniat. hec ex dictis Gregor̄. ſed abbreuiata. Sed beatus Tho. ſuꝑIob. tractans hunc paſſum ẜm literam ſic ait. Intelligendum eſt Iob diei ſue maledixiſſe. quia euꝫ eſe malum denunciauit non ẜm ſuaꝫ naturam qua adeo factus eſt: ſed ẜm illam ſcripture conſuetudineꝫqua dicit̉ tempus bonum vel malum ẜm ea q̄ in tempore aguntur ẜm illud Eph̓. v. Redimentes tempꝰquoniam dies mali ſunt. Maledixit ergo diei ſue inꝙtum malum in illa die accidiſſe ꝯmemorat. Quomodo autē maledixerit ei: ſubditur. Pereat dies inqua dictum eſt natus eſt homo. Ubi ſciendū: ꝙ licꝫeſſe ⁊ viuere ſit ẜm ſe appetibile. tamē eſſe ⁊ viuere inmiſeria eſt fugiendum ẜm ꝙ huiuſmodi. licet interdum eſſe in miſeria libenter ſuſtineatur propter aliquem finem bonum. Unde illa miſeria vite que nōordinatur ad aliquem bonū finem: nullo modo eriteligenda. Bonum autem quod ex aliqua miſeria expectatur ſola ratio apprehendit. non autem vis ſenſitiua ꝑcipit. ſicut amaritudinem percipit guſtus: ſꝫſola ratio in fine ſanitatis delectatur. Si quis autēẜm paſſionem ſui guſtus vellet exprimere medicinādenunciaret eam eſſe malaꝫ: ꝙͣuis ratio iudicaret bonam propter finem. Sic ergo miſeria quam ſuſtinebat Iob ratōne quidem videri poterat ꝙͣtum ad aliquid vtile eſſe ſed inferior pars anime que triſticiaafficiebatur aduerſitatem totaliter repudiabat. vnde ⁊ ipſum viuere ſub tali aduerſitate oneroſuꝫ eratQuando autem aliquid nobis odioſum eſt. omniaabhominamur per que deuenimus in illud. Et ideoIob ẜm interiorem partem anime cuius paſſionemexprimere intendebat. ⁊ natiuitatem ⁊ conceptioniſuam ex quibꝰ in hanc miſeriam venerat odio habebat. ⁊ per ꝯſequens diem natiuitatis ⁊ conceptionisẜm illum modum loquendi quo exhis que in tempore agunt̉ aliquid aſcribit̉ tempori bonum vel malum. Sic ergo ẜm partem ſenſibileꝫ vitam ſub aduerſitate repudiabat. volebatqꝫ ſe nunꝙͣ natū vel conceptum fuiſſe. Et hoc eſt quod dicit. Pereat dies in qͦnatus ſum. ac ſi dicēt. vtinam nunꝙͣ natus fuiſſem.Et nox in qua dictum eſt. id eſt in qua dici potuitvere conceptus eſt homo. id eſt vtinam nunꝙͣ fuiſſeꝫconceptus. Cōuenienter aūt natiuitatē aſcribit diei. conceptionem nocti. quia ẜm aſtrologos natiuitas diuturna laudabilior eſt principali ſydere id eſtſole exiſtēte ſuꝑ terram. Conceptio autem de noctefrequētior eſt. Similis modus loquēdi habet̉ Hiere. xx. vbi dicit Hieremias. Maledicta dies in qͣ natꝰſum ⁊cͣ. Proſequit̉ autem ſingulatim de maledictiōevtriuſqꝫ diei ſcilicꝫ ⁊ noctis. dicens. Dies illa vertatur in tenebras. Ubi ſciendū ẜm Hiero. in prologeſuꝑ Iob. ꝙ ab illo loco. Pereat dies. vſqꝫ ad illū vbante finem libri dicitur. Idcirco meipſum repreherdo. Scriptꝰ fuit liber iſte in verſibꝰ exametris. vnde⁊ ꝑ modū poematis ꝯſcriptꝰ eſt. Unde ꝑ totū libruꝫhūc figuris ⁊ coloribꝰ vtit̉ quibꝰ poete vti ꝯſueuerūtPoete aūt vt vehementiꝰ moueant eandē ſnīam perdiuerſa verba inducūt. ⁊ ẜm hmōi Iob ad maledicendū diei ſue. ea inducit quibꝰ ſolet nobis aliqͣ dieseſſe odioſa. Dignitas diei eſt claritas eiꝰ. ꝑ hāc enina nocte diſcernit̉. Hanc aūt dignitatē excludit cumdicit. Dies iſta vertat̉ in tenebras. Et ꝙͣtum ad ſuꝑficiē litere tūc friuola videt̉ ⁊ vana. qꝛ iam p̄terieratdies natiuitatis. ⁊ iam nō erat. qd̓ aūt p̄terijt immutabile eſt. Quō gͦ poterat ſibi dies q̄ p̄terierat ī tenebras ꝯuerti? Sꝫ ſciendū ꝙ quedā ꝑ modū optandidicunt̉ ad exprimendū iudiciū qd̓ de re aliqͣ habeturSic gͦ dr̄ dies illa ꝯuertat̉ in tenebras. ac ſi dicerꝫ. dies natiuitatꝭ mee debuiſſet eſſe tenebroſus vt cōgrueret tenebris miſerie quam patior. Quia enim aſpe-