Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
168v
Einzelbild herunterladen
 

.VII.Titulus

tatis qui tranſgrediens veritateꝫ palam pro verit ate mendaciū loquitur: ſed etiā qui non libere veritatem pronūciat quaꝫ libere pronunciare oportet. autnō defendit veritatem quam defendere ꝯuenit: proditor eſt veritatis. xj. q. iij. Nolite. Sed ipſe actꝰ docendi pōt pretermitti ẜm ꝯgruentiam temporū ⁊īſonarū ab eo cui incumbit officium docendi vel ſinpliciter quando ex doctrina ſeu p̄dicatōe nō ſequituraliquis fructus ⁊ ſcandalum aliorum. vel ẜm quid.ſcilicet quo ad aliquam materiam. puta in aliqua cuitate vel caſtro ſacerdotes ſunt ꝯcubinarij qͣſi omnes: nec eſt ſpes correctōnis eorum. quia prelati noncurant. immo forte ſunt in eadem damnatōne. Si p̄dicator dicat populo eos vitando in officijs ⁊ ſacramentis nec ſperat ꝑ hoc remedium adhiberi ſed ſcandalum ſequi. primo ipſorum clericorum. ſcd̓o populi. qui nihilominus nō vitabunt eos: audiendo etiāhoc eſſe preceptum eccleſie. vel ꝯtemnēt eos ⁊ ſacramenta eoꝝ. vt quid ꝑditio hec? Quare nō potius reticendum populo: et ignorantia que iuris poſitiui ēexcuſabit eos. hec Duran. ordinis minoꝝ in ſummaEt multa ſimilia poſſent hic applicari. Nec eſt contra quod dicit̉. diſ. xxxxiij. c. Diſpenſatio celeſtis ſeminis nobis eſt iniuncta. Ue ſi nō ſparſerimus. ve ſta cuerimus. Intelligit̉ em̄ hoc d̓ doctrina neceſſariaad ſalutem. ⁊ cuꝫ ſperat̉ fructus etſi alij inde ſcandalizent̉. Al̓s tacere docet Hiero. xj. q. iij. Quomodo gͦ Ꝙtum ad veritatem iuſticie quomodo ſit dimittenda ꝓpter ſcandalum ſcilicet correctio. Scienduꝫẜm beatū Tho. vbi ſupra. ꝙ cum penarum inflictionō ſit ꝓpter ſe expetenda: ſed infligunt̉ pene vt q̄daꝫmedicine ad cohibendū peccata. Ideo intantū habent ratōnem iuſticie inqͣꝫtum peccata ꝑ eas cohibētur etſi nō ipſius delinquentis qui ſi ex punitōne maxime ſcandalizaret̉ nō p̄termittenda eſſet punitio. ſꝫtamen alioꝝ qui ex punitōne peccantis ſibi cauēt amalis ne ſimilia patiant̉. Sed ſi ex inflictōne penarum ſeu punitōne alicuiꝰ vel plurium delinquentiuꝫplura ⁊ maiora mala poſſent ſequi vel ꝓbabilit̓ dubitaret̉ de hmōi. tūc inflictio penarū nō continebit̉ſub iuſticia. ⁊ tūc punire nō pertinet ad veritateꝫ iuſticie. ⁊ per ꝯſequens nō punire nō eſt ꝯtra iuſticiamEt hoc precipue accidit quando multitudo ē in ſcelere vel aliquis qui habet magnam ſequelam adherentiuꝫ. Unde Auguſtinꝰ dicit. In huiuſmodi cauſis vbi per graues diſſenſionum ſciſſuras nō huiꝰ velillius hominis periculum ſed populorum ſtrages iacet. detrahendū eſt aliquid ſeueritati vt maioribusmalis ſanādis charitas ſincera ſubueniat. diſ. l. Utꝯſtitueretur. ⁊ di. xxxxiiij. c. Comeſſationes. ⁊. xxiij. qiiij. c. Non poteſt. Correctio aūt fraterna quia ordinatur ad correctōnem ⁊ emendatōeꝫ eius qui corrigitur. ideo cum de tali correctōne veriſimiliter creditur ꝙ ſcandalizetur. nō tenetur ad eam nec eaꝫ facere debet. ſecus ſi nō ſcandalizat̉ ipſe correctus: ſedalij ex eius emēdatōe. quia tūc n̄ dimittenda. Ꝙtum ad veritatem vite ꝑtinet vt nōſolum quis abſtineat a malis ſed etiam ab his que habent ſpeciē mali. Et propter hoc dicit Apl̓us. Si eſca ſcandalizatfratrem meum nō manducabo carnes ineternum .j.Corinth̓. viij. Loquit̉ enim de carne idolis īmolataquam comedere precipue coram ſimplicibus habebat ſpeciem mali. quia poterāt credere ꝙ hoc facerꝫin veneratōnē idoli. Et ſic ſcandalizabant̉ in illo ꝙͣuis nō eſſet malum nō comedendo in venerationemidoli. Et idem dicendum eſt de quocūqꝫ cibo ſcilicetꝙ cum quis ſcandalizatur ſuper eſu illius ab alio vtquia eſt contra morem patrie vel contra communeꝫprohibitionem qͣꝫuis in ſe illum cibum poſſet licite

edere. debet abſtinere ne alios ſcandaliꝫet vel rationem aſſignare: puta ſi ex infirmitate hoc facit. Cibūautem neceſſarium ſibi ad vitam ſiue carniū ſiue aliarum rerum: nō debet propter ſcandalū alioruꝫ hodimittere ſimpliciter. quia hoc ꝑtinet ad neceſſitat.ſalutis. ẜm Thomā. vbi ſupra. arti. viij. ſed ſedareſapte poteſt. Infamiam etiam iniuſte exortam vndehomines quaſi credentes hoc ſcādalizant̉: debet propoſſe purgare illis modis quibꝰ licite poteſt vel oſtēdendo innocētiam ſuam ⁊ falſitatem obloquētiumvel approbatōnes faciēdo inducere vt ꝯuincant̉ demendatio vel per alios modos iuſtos. Et hoc notatAug. xj. q. iij. c. Nō ſunt audiēdi. vbi in fine dic̄. Nobis neceſſaria eſt vita noſtra ſcilicꝫ bona. Alijs autēfama noſtra.De ſecundo ſcilicꝫ. §. vjde temꝑalibꝰ bonis vtrum ſint dimittenda ꝓpter ſcādalum eorum a quibꝰ repetunt̉. Reſpondet. b. Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxxiij. arti. viij. Diſtinguendū eſt de huiuſmodi bonis. qꝛ aut noſtra ſunt. aut ſunt ad cōſeruandum pro alijs nobis commiſſa. ſicut bona eccl̓iecommittūtur prelatis. ⁊ bona communia quibuſcūqꝫ reipublice rectoribus. Et talium conſeruatio ſicut ⁊ depoſitorum imminet his quibus ꝯmiſſa ſunex neceſſitate. Et ideo nō ſunt propter ſcādalum dimittenda quin ſcilicet repetantur. vel permittendaauferri. ſicut nec alia que ſunt de neceſſitate ſalutisEt ſic. b. Tho. cantuarien̄. archiepiſcopꝰ nō dimiſitquin repeterꝫ res eccleſie. ꝙͣuis inde ſequeret̉ ſcandalum regis Anglie. Si v̓o bona temporalia noſtra ſt̓.⁊ ipſorum domini ſumus. dimittere ea diſtribuendoſi penes nos ſūt. vel nō repetēdo ſi apud alios ſūt ꝓpter ſcandalum quādoqꝫ debemus quādoqꝫ nō debemus. Si em̄ ſcandalū ex hoc oriatur ꝓpter ignorātivt quia putat eſſe ſua qui detinet vel ꝓpter infirmitatem aliorum quod ſupra dictum eſt eſſe ſcādalū puſillorum. tūc vel dimittēda ſunt totaliter. vel alit ſedandum ſcādalum puſillorum ꝑ aliquā admonitionem. Unde Auguſtinus in ſermone domini in mōteDandū eſt qd̓ nec tibi nec alteri noceat qͣꝫ ab homīecredi pōt. Et cum negaueris qd̓ petit. iudicāda ē etiuſticia. Et meliꝰ ei aliquid dabis cū petētem iniuſtecorrexeris. Aliquādo v̓o ſcādalum qd̓ naſcit̉ ex repetitione ſuorum bonoꝝ procedit ex malicia. quod eſtſcandalū phariſeorum. Et propter eos qui ſic ſcādala ꝯcitant non ſunt temporalia dimittēda. quia hocnoceret bono cōmuni. daretur em̄ per hoc malis occaſio rapiēdi aliena. ⁊ noceret etiaꝫ ipſis rapiētibusqui retinēdo aliena in peccato permanerēt. Un̄ dicit Gregorius in libro moral̓. ꝙ cum quidaꝫ temꝑalia nobis rapiunt: ſunt tolerādi. Quidam ꝟo ſeruata equalitate ꝓhibēdi nō ſola cura ne noſtra ſubtrahātur: ſed ne rapiētes nō ſua ſeipſos perdāt hec gregorius. Si em̄ paſſim permitterētur homībꝰ malisrapere aliena: vergeret hoc in detrimētuꝫ veritatꝭ vite. ⁊ doctrīe. ⁊ iuſticie. ⁊ ſic eſſet ꝯtra regulaꝫ iurꝭ. Iuſte tamē ⁊ pie eccleſia abſtinet a decimis exigendis interris in quibus nō eſt ꝯſuetudo decimas ſoluere advitandum ſcandalum hominum. Sicut etiam apoſtolus ſeminās ſpiritualia corinthis pie abſtinuitrecipiēdo ſeu petēdo temꝑalia ab eis ne offendicl̓mdarꝫ euāgelio ne .ſ. illi ſcādalizarētur ſi petiſſꝫ ab eisqd̓ nō erāt ꝯſueti. hec Tho. Si autem tyrānus aliquis teneret aliqua bona eccleſie ⁊ ex reperitiōe indeſequeretur ſcandalum nō ſolum tyranno ſed eccleſieſeu populo vel clero ꝯtra queꝫ ille malignaret̉ ita ꝙmaius eſſet damnum ſequēdū ex tali repetitiōe ⁊ rehabitōne ꝙͣ ex eiꝰ carētia: licitū ⁊ iuſtuꝫ videtur. hoc