Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
168r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.IIII.

ronimus de eis. Hi vertuntur ī laqueum tortuoſunponentes ſcandalum in omni loco. xxiiij. q. iij. Trāſferunt. Sed vt dicit Grego. Scire debent prelati ſivnꝙͣ delinquunt. quia tot mortibus digni ſunt quotexempla ꝑditionis ad ceteros tranſmittūt. ij. qōe. j.Notum. Debet ergo quilibet cauere ne verbo vl̓ facto aliquem ſcandalizet. iuxta illud apoſtoli. ij. Corinth̓. vj. Nemini dantes vllam offenſionem vt nonvituperetur miniſterium noſtrum. Perfecti in charitate vtiqꝫ ſunt liberi etiaꝫ ab hoc genere ſcandali.Nam etſi ꝯmittunt aliquando aliqua peccata. tam̄non ſunt talia ⁊ tammagna ꝙ aliquis rationabiliteroſſit ſibi ſumere occaſionem ruine ſpiritualis ẜmſupra. articū. vj. Et ſic de huiuſmodi. Parmulta ⁊cͣ. ⁊ hoc dum perſeuerant in ꝑfectōne. Poſſūtrim a gratia diſcedere. ⁊ tūc facta eorum mala quefiunt magis ſcandalizant qͣꝫ alioruꝫ. Et ex hocauatur peccatum eorum magiſꝙͣ aliorum. Et ſijatur in contrarium. quia Petrus poſt aduētuꝫſpirituſſancti fuit in ſtatu ꝑfectorum. ⁊ tamen gentiles ꝯuerſos ſcādalizauit in obſeruatōe legaliū. Unde dicit Apoſtolus ad Gal̓. ij. Cum vidiſſem ꝙ nōrecte ambularet ad veritateꝫ euāgelij dixi Cephe i.Petro coram om̄ibus. Si tu cuꝫ iudeus ſis gētiliter⁊ nō iudaice viuis. quomodo gentes cogis iudaizare: ergo ⁊cͣ. Reſpondet beatus Tho. vbi ſupra. arti.vj. ꝙ Petrus peccauit quidem ⁊ reprehenſibilis fuit ẜm ſnīam Auguſtini ⁊ ipſius Pauli. ꝙͣuis Hieronimus dicat ꝯtrarium in hoc ꝙ ſubtrahebat ſe a gētilibus vt vitaret ſcandalum iudeoruꝫ. quia hoc incaute aliqualiter faciebat. ita ꝙ gentiles ad fideꝫ cōuerſi ſcandalizabātur. Non tamē factuꝫ Petri eratita graue pct̄m ꝙ merito poſſent alij ſcandalizari. etſic patiebātur ſcādalum paſſiuum abſqꝫ hoc ꝙ ī Petro eſſet ſcādalū actiuū ſed indiſpoſitio aut imꝑfectio eoꝝ eos ſcādalizabat.NFueritur Acrum.§. vbona ſint dimittēda propter ſcādalum alioruꝫ vitādum. Et primo de ſpiritualibꝰ bonis. Secūdo de tēporalibꝰ. Tercio de ſacramētalibꝰ. ⁊ vtrum mutāda.Et pro fundamēto huiꝰ materie ſumat̉ regula iurisquā dicit̉. Utilius ſcādalum naſci permittit̉ ꝙͣ veritas dimittat̉. extra de reg. iur. Utilius. Ubi glo. ibi⁊. b. Tho. in. iiij. notāt triplicem veritatem ſcilicꝫ vite. doctrine. ⁊ iuſticie. Et dicit Hiero. ꝙ dimittēdū ēꝓpt̓ ſcādalū .ſ. vitādū oē qd̓ p̄termitti pt̄ ſalua triplici veritate .ſ. vite. doctrine. ⁊ iuſticie. Quinīmo ⁊ veritas iuſticie ⁊ doctrine quādoqꝫ propter ſcandalumdimittēda eſt. ẜm Tho. Ray. ⁊ Ul. vnde dātur verſus. Eſt veritas vite. doctrine. iuſticieqꝫ. Primū ſemper habe duo alia propter ſcādala linque. ſcilicet aliquādo. Quod intelligendum eſt nō quidem vt doceatur aliqͣ falſitas propter ſcādalum vitādum ſed vttaceatur veritas nō neceſſaria. Et ſimiliter nulli fienda eſt iniuſticia. ſcilicꝫ vt damnetur innocens propter vitādum ſcādalum aliorū. Sed dormire poteſtſeueritas vt nō puniātur qui meruer̄t. De bonis igitur ſpiritualibꝰ qui reperiunt̉ in veritate vite. iuſticie. et doctrine. cum queritur vtrum ſint dimittendapropter ſcādalum vitādum. Reſpōdet. b. Tho. ſecūda ſcd̓e. q. xliij. arti. vij. ꝙ queſtio iſta nō habet locum in ſcādalo actiuo qꝛ nihil faciendum eſt cū ſcādalo actiuo qd̓ eſt factum vel dictum minus rectuꝫ:ſed hꝫ locum in ſcādalo paſſiuo. Pro cuiꝰ declaratione notandū ꝙ in ſpūalibus bonis quedā ſunt deneceſſitate ſalutis que pretermitti nō vn̄t abſqꝫ peccato mortali. Manifeſtū eſt aūt ꝙ nullus debꝫ peccare mortaliter vt alteriꝰ pctm̄ impediat. Et ratio eſt

qꝛ magis tenetur quilibet ſuā ſalutem ſpiritualē diligere ꝙͣ cuiuſcūqꝫ alterius cum nōſolū ipſe actus dilectionis ſed etiā ipſe ordo diligēdi ſit in p̄cepto. quieſt vt prius ⁊ magis ſe ꝙͣ alium diligat. ẜm Tho. Fatue ergo faciūt qui ꝓpter tollendū ſcandalū alioruꝫquātūcunqꝫ graue perierāt vel aliqd̓ criminale faciunt. qd̓ tamē frequēter accidit. quinimmo nec veniale ꝯmittendum eſt ꝓpter alioꝝ ſcādalum vitandum.ꝙͣuis hoc aliqui dixerīt. qd̓. b. Tho. vbi ſupra. reprobat. Et ratio eſt ẜm ipſum qꝛ hoc implicat ꝯtraria.Nā ſi faciendum eſt. iam nō eſt malū nec peccatum.Nullus em̄ peccat faciēdo quod debꝫ. Si aūt pctm̄eſt eligibile nō eſt. ergo fieri nō debꝫ. Ad qd̓ facit qd̓ait Aug. xxij. q. ij. Faciat cum ſaluti homīs niſi peccando ꝯſulere nō poſſit. iam ſe exiſtimet nō habe̓ qd̓faciat. Et ꝙͣuis per veniale non tollat̉ homī gr̄a pequā eſt ei ſalus. tn̄ inꝙͣtum veniale diſponit ad mortale. ⁊ ſic vergit in detrimēto ſalutis. Un̄ ꝯtra veritatem vite pōt bn̄ qͥs aliqn̄ facere quid qd̓ ex genere eētveniale vt verbū ocioſum. ⁊ tn̄ dicēdo ad tollendumſcādalū vel ad ſubleuādum tediū. tūc non erit pctm̄nec ꝓprie ocioſum niſi materialit̓. Quedā alia bonaſpūalia ſunt q̄ nō ſunt de neceſſitate ſalutis. vt darecl̓ynas. ieiunare ingredi religionē. ⁊ hmōi. Et in hisguēdū de ſcādalo. qꝛ aut ſcādalū qd̓ ex eis orit̉it ex malicia cū .ſ. aliqui volūt impedire hꝰ mōilia bona ſcādala ꝯcitādo. Et hoc dicit̉ ſcādalūphariſeorum qui de doctrina xp̄i ſcādalizabātur. ⁊ hͦeſſet ꝯtemnendū. ſicut xp̄c docuit Bat. xv. dicēs. Sinite eos .ſ. ſcādalizari: nec dimittatꝭ bona oꝑa ꝓptertale ſcādalū ex malicia ꝓcedens. Aut ſcādalum ꝓcedit ex infirmitate vel ignorātia ⁊ dicit̉ ſcādalū puſillorū. Et propter hͦ ſcādalū ſpiritualia opera ſunt occultāda vl̓ interdum differenda vbi periculum nonimminet quouſqꝫ reddita rōne ſcādalum ceſſet. Siautem poſt redditā rōnem hoc ſcandalum duret. iāvidetur ex malicia eſſe. Et ſic propter ipſum nō ſunthmōi operaitualia dimittenda. Notādum etiāẜm. be. Tho.i ſupͣ. ꝙ in veritate vite ⁊ doctrine etiuſticie non ſolū ꝯprehēdit̉ id qd̓ eſt de neceſſitate ſalutis ſꝫ etiā illud ꝑ qd̓ ꝑfectiꝰ ꝑuenitur ad ſalutē. ẜmillud. j. Corinth̓. xiij. Emulamini cariſmata meliora. Un̄ ꝯſilia nō ſunt ſimpliciter pretermittēda necetiā opera miſcd̓ie propter ſcādalum. et ſi ſint interdum occultāda vel differenda ꝓpter ſcādalū puſillorum vt dictū eſt. Si gͦ ꝓpter ingreſſum religionis alicuiꝰ ꝑentes vel alij ſcādalizātur vſqꝫ ad mortem anime vel corꝑis: nō debet aliquis ꝓpter hͦ dimittere ingredi religionē. ⁊ om̄ia mala q̄ inde ſequerent̉ nō imputātur ei qui ingreditur ſed illis qui faciūt ſeipſosſine cā ſcādalizātes. Si tamen ex aliqͣ dilatione iſtaſcādala auferri veriſimiliter eſtimarent̉ ⁊ illi pericūlum non immineret nō valendi poſtea religionē ingredi differre deberet. Sciendū etiā ꝙ obſeruatō cōſilioꝝ ⁊ impletio operū miſericordie ſunt qn̄qꝫ de neceſſitate ſalutis: quod pꝫ in his qui iā nouerūt conſilia. ⁊ in his in quibus ex debito imminet defectibusalioꝝ ſubuenire vl̓ in temꝑalibus: puta paſcēdo eſurientem. vel in ſpiritualibꝰ docendo ignorantes. ſiuefiāt debitū propter iniunctum officiū vt pꝫ in prelatis. ſiue propter neceſſitatē indigētis. ⁊ tūc eadem rōeſt de hmōi ſicut de his q̄ ſunt de neceſſitate ſalutis. Ꝙtum igitur ad veritatem doctrine cū dicit̉ propter ſcādalum eſſe dimittenda. hͦ eſt ſic intelligēduꝫẜm. b. Tho. vbi ſupͣ. vt nō quidem doceat falſuꝫ aliqd̓ ꝓpter vitandum ſcandalū qꝛ hoc eſt de neceſſitate ſalutis ſcilicet nō docere falſitatē ſed veritatem. etetiā nō tacere veritatē cum eſt neceſſe ꝓ ſalutē alioꝝUnde Criſoſtomus dicit ꝙ nonſolū ꝓditor eſt veri-