.VII.¶ Citulus

ſyon .ſ. firmi erunt. nō ꝯmouebit̉ ineternū qͥ habitatin hirl̓m. Non ergo in his qui ꝑfecte adherēt deo ꝑamorē īuenit̉ ſcādalū. Ꝙͣuis em̄ ꝑfecti viri ex infirmitate carnis incidāt interdū in aliqͣ peccata venialianō tn̄ ex alioꝝ dictis vel factis ſcandalizant̉ ẜm ꝑfectam rōnē ſcandali: ſꝫ pōt eſſe in eis aliqͣ appropinqͣtio ad ſcandalum. ẜm illud pͣs. Mei autē pene motiſunt pedes qꝛ zelaui ſuꝑ iniqͦs ⁊cͣ. Qd̓ aūt dixit xp̄usPetro. Scandalū es mihi Math̓. xvj. ibi ſumit īproprie ſeu large ſcandalū pro īpedimēto n̄ ſcꝫ qꝛ xp̄s fuerit ſcādaliſatꝰ ſꝫ qꝛ cū narraſſet paſſionē ſuā xp̄s diſcipul̓ in via. Petrus pietatis affectu ad eū poſuit ſe an̄eū qͣſi īpedire volēs iter ſuū ad locū paſſionis dicensPropitius eſto tibi. nō erit tibi hoc. Ideo xp̄s dixitſibi. Uade poſt me ſcandalū es mihi .i. impedire vispaſſionē. Non gͦ ꝑfecti ſꝫ imꝑfecti ⁊ mali ſunt qͥ defacili ſcandalū paſſiuū incurrunt. Un̄ Hieronimꝰ dicit ſuꝑ illud Math̓. xviij. Qui ſcādalizauerit vnumde puſillis iſtis. dicit. Nota ꝙ qui ſcandalizat̉: paruulus eſt .i. imꝑfectus. Maiores em̄ .i. ꝑfecti ſcandalum nō recipiunt. O quāta fatuitas hominū vt imitari velint exempla maloꝝ. ⁊ non ꝓboꝝ. Quis eſt illetādemens qui ſi videat aliuꝫ in fluuiū ſe iactare. velſe vulnerare. aut res ſuas ꝓijcere. velit illum imitarietiā ſi ſit potens vel ſapiēs. ⁊ nō potius illū irrideatillumqꝫ imitet̉ qui querit ꝓmotōnē bonoꝝ ſuorum.Et que ſunt vera bona niſi v̓tuoſa operā. O quātafragilitas ꝑſonaꝝ vt ex quolibet leui verbo vel inordinato facto ꝑmittat ſe ſcandalizari .i. ruere in aliqd̓malū. Et ideo ſignant̓ dicit̉ Math̓. xviij. Ue mūdoa ſcandalis. Multi em̄ incidūt in magna peccata qͥbus ve dānationis reſeruat̉ ex factis ⁊ dictis aliorū.Docet autē xp̄s ibidē vitare occaſiones quibꝰ quisſcandalizat̉ dicens. Si oculus tuꝰ dexter ſcandalizatte erue eū ⁊ ꝓijce abs te. Et idē dicit de pede ⁊ manuUbi notādum ꝙ nō debet illud intelligi ita ſuperficialiter ſicut fecit ille iuuenis qui hoc audiēs a beato Petro martyre cū ſibi cōfeſſus eſſet ꝙ pede calcēdediſſet matri. abſcidit ſibi pedē: ſꝫ tamē miraculoſefuit ꝑ eū ſibi reſtitutus. Quātū igit̉ ad ſenſum lr̄alēvult dicere xp̄s ꝙ ſiloculus .i. aſpectus alicuiꝰ rei putamulieris ſcandalizat te .i. dat tibi occaſionē ruēdi inpeccatū temptationis. cōcupiſcētie. vel odij. vel auaritie. ⁊ hmōi. ita ſcꝫ ꝙ ex viſu talis rei vel perſone ruisin peccatū vel fortiter impugnaris. remoue a te talēaſpectū. nō r̄ſpicias illud. ⁊ ſic oculū ſalubrit̓ eruiſti⁊ non ſcandalū recipies inde. Similiter de pede ⁊ demanu intelligēdo ꝓ pede acceſſum ad aliquē locumqui videatur multū vtilis. Sꝫ ſi exeundo ad talē locum ſcādalizaris qꝛ ibi ſunt qui te ad pctm̄ inducāt.non vadas. ⁊ pedē abſcidiſti. Si manꝰ tua dextera .i.aliqd̓ opus etiā qd̓ in ſe eſt piū vel ſpūale eſt inductiuum ad pctm̄. puta audire ꝯfeſſione alicuius vnde cadis in laſciuiā. vel quē nō intelligis in ſuis factis ꝓpt̓ignorātiā tuā: abſcide .i. nō facias tale opus. Moral̓rvero oculus dexter eſt ꝯſideratio ſpeculatiua vel exercitium vite ꝯtēplatiue vel doctor aut cōſiliarius velp̄latus alicuiꝰ. Manus eſt exercitiū vite actiue vl̓ aliquis amicus vel bn̄factor quo indiget vel oꝑando vl̓in viuēdo vel ſubueniēdo neceſſitati ſue. Pes ē affectio ad aliquā ꝑſonā. Un̄ Augꝰ. Pes meus eſt amormeus. eo feror qͦcunqꝫ feror: q̄ affectio etſi videat̉ ſpiritualis ſi ſcandalizat te qꝛ inde plurimū tꝑis amittis ⁊ in dei amore tepeſcis vel in tēptationes incidisgraues vel al̓s quietē ꝑturbas. de hͦ murmurat̉ ꝓpterindiſcretā hmōi cōuerſationē. Oīa iſta tollēda ſuntetiā ſi vtilia multū viderent̉. vt nō incidat qͥs ī ſcandalū paſſiuū. Et idē de affectionibꝰ inordinatis adliberos ⁊ ad honores officia gradus ⁊ hmōi. Unde ⁊Prouer. xxij. dr̄. Noli eſſe amicꝰ homini iracūdo ⁊cͣ.

ne ponas ſcandalū anime tue. Et Ecc̄i. vij. dr̄. Noliquerere fieri iudex ſi nō vales v̓tute irrūpere iniquitates: ne ponas ſcandaluꝫ in agilitate tua. Et Ecc̄i.xxxij. Ne tradas te vie laborioſe. ne ponas anime tueſcādalū. Et xp̄us ait Ioh̓. xvj. Hec locutꝰ ſum vobisvt nō ſcādalizemini. ¶ Scandalū occaſionatiuumeſt qd̓ eſt ꝑ accidēs ⁊ p̄ter intētionē vt cū quis ſuo dicto vel facto inordinato nō intēdit dare alteri occaſionē ruine ſꝫ ſolū ſue ſatiſface̓ voluntati. ⁊ ſic ſcādalum nō eſt ſemꝑ ſpāle pctm̄. quia qd̓ eſt ꝑ accidēs nonꝯſtituit ſpēm ẜm b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxxiij. arti. iij.Et tale ſcādalū pōt eſſe ⁊ veniale ⁊ mortale. Ueniale cū .ſ. quis ꝯmittit actū pctī venial̓ vel actū qui ẜmſe nō eſt pctm̄ ſꝫ hꝫ aliquā ſpēm mali cum aliqua leuiindiſcretione vn̄ aliquis ſcādalizat̉ ſeu trahi pōt.aliqd̓ pctm̄. Mortale autē cū ꝯmittit actū pctīmotalis alijs manifeſtū. ſiue etiā qꝛ ꝯtemnit ſalutē ꝓximi. vt ⁊ ꝓ ea ꝯſeruāda nō p̄termittat aliquis face̓ qd̓ſibi libuerit ꝙͣtūcunqꝫ quis ſcādalizet̉. ⁊ tunc etiā cōmittendo ꝙ eſſꝫ de ſe veniale vel haberet ſpēm malieſtimādo ꝙ aliquis ex tali actu eius rūet in aliquodmortale ⁊ ſine ſui periculo vel detrimēto poſſet illuddimittere ⁊ nō faceret quia nō curat de ſalute ꝓximidūmodo ſue voluntati ſatiſfaciat: eſſet ei mortale. qꝛꝯtra charitatē qua qͥs tenet̉ ꝓuidere ſaluti ꝓximi. ſicut mulier ꝑpendēs vel eſtimās ex ſignis aliquē trahi ad ꝯcupiſcentiā ſui extra mr̄imoniū. offerat ſe indifferent̉ aſpectui illius non intendēs ex hoc illū inducere ad ꝯcupiſcentiā ſuā ſꝫ nec etiaꝫ de hoc curansſꝫ volens ſatiſface̓ voluntati ſue ſeu leuitati in diſcurrendo ꝑ loca vel morādo ad hoſtiū domus vel feneſtras ex quadā curioſitate vel vanitate vt laudeturde pulchritudine: mortale eſſet. Secus ſi hoc nō eſtimaret vel nō bene poſſet illa dimittere. vt qꝛ oportetire ad eccleſiā vel alia loca. ⁊ aliquando cum vicinismorari in via ne reddat ſe alijs oneroſam. ⁊ de eo diſplicentiā habeat. Simil̓r cū quis hꝫ nimiā familiaritatē cū aliqua ꝑſona ſuſpecta ⁊ ſentit hoīes ſcādalizari nepharia de eis iudicādo ⁊ lꝑquendo: nec vultdimittere nō curās ꝙ alij ſcādalizent̉. ꝙͣuis nō intendat aliqd̓ nephariū: nec illos ſcādalizare. cū nō ſubſit cauſa neceſſaria illius familiaritatis: peccat motaliter dando occaſionē talis ruine. Et de hoc intelligitur illud Math̓. xviij. Ue illi ꝑ quē ſcādalū venit. Ue autē importat dānationē eternā. Et ſignanter dicit: venit. q. d. etiā ſi hoc nō intēderet .ſ. ſcādalizare. tn̄ opus eius tale eſt ꝙ inde venit ſcādalū. O qͣꝫhoc miſerabile pctm̄ in mundo habundat. ⁊ nullamvident̉ ſibi hoīes facere ꝯſcientiā. Ornatus mulierūtāuanus. tripudiatꝰ. ⁊ cantus qͥd eſt niſi magnū ſcādalum ⁊ laqueus aīaꝝ. Ecce mulier (inqͥt SalomonProuer. vij) in habitu ornata meretricio ad capiendas aīas. q. d. ad hͦ oꝑat̉ ille ornatꝰ ad ſcandalizādū⁊ capiendū aīas pctō luxurie. Uerba ⁊ geſtus laſciuijs plena q̄ dicunt quotidie iuuenes inuicē ex loqͣcitate vel ſolatio qͥd ſunt niſi magnū ſcandalum ſibi ⁊alijs audientibꝰ. Corrūpunt em̄ bonos mores colloquia mala ait Apl̓s. j. Coꝝ. xv. Contumelie. detractiones. deriſiones. ſuſurrationes. ꝯtētiones ⁊ ꝑturbationes generāt vtiqꝫ magnū ſcandalū alijs Ecc̄i.xxiij. Suꝑbus ⁊ maledicus ſcādalizabit ſcilicꝫ aliosBlaſphemie. ꝑiuria. maledictiones. fraudes. nō audire diuina. ⁊ nō ſumere ſacramenta. ⁊ alia mala oꝑq̄ vidēt filij in ꝑentibꝰ ſuis qͥd ſunt niſi magna ſcādala eis vt ſimilia diſcant oꝑari. Gala vita manifeſtarectoꝝ ⁊ p̄latoꝝ eccleſie. ambitio. auaritia. ſimoniapompa veſtium. exquiſite epule. ſpēs varie luxurienonne magnū ſcandalū totius populi xp̄iani. Un dedominus Malachie. ij. Scanda lizaſtis plurimosin lege ſcꝫ propter exempla male vite veſtre. Et Hie-