¶ Capitulū.IIII.

.ij. ea. arti. iij. Finis qui intendit̉ in operibꝰ humanis conſtituit ⁊ dat ſpeciē in moralibꝰ ſiue vicijs ſiuevirtutibꝰ. vn̄ vbi eſt ſpālis finis in oꝑe. ibi eſt ſpālisv̓tus vel viciū oppoſitū. Sꝫ in tali ſcandalo eſt ſpecialis finis .ſ. intēdere ruinā ſpūalem .i. peccatū ꝓximi. Et ꝙͣuis ex quolibet actu peccati poſſit qͥs intendere ruinā ꝓximi dū .ſ. agit illud ea intentione vt ſuoexemplo vel v̓bo inducat aliū ad malū. vt furādo. occidendo. peierando. fornicādo. ⁊ hmōi. ꝓpter qd̓ omne peccatū pōt eſſe materia ſcandali actiui. tn̄ vltramaliciā materie ex illa ſpāli intētione inducēdi aliūid malū ꝑ illud habet ꝙ ſit ibi ſpāle peccatuꝫ. Sedoteſt etiā reꝑiri iſtud peccatū ſpāle ſcādali ſine materia alioꝝ peccatoꝝ. cū videlicꝫ qͥs facit aliquid qd̓de ſe non eſt malū ſꝫ hꝫ ſimilitudinē mali intendēs ꝑillud inducere ad ruinā. ſicut ſi qͥs recūberet in idolio vel comederet idolotica ea intentione vt inducētalios ad ſimilia faciendū in venerationē idoli qd̓ tn̄ipſe nō veneraret̉. illud de ſe malū nō eſſet: ſꝫ ꝓpter intentionē prauā cōmitteret ſpāle peccatū. Un̄ ⁊ apl̓sadmonet a talibꝰ abſtinere etiā nō intendēdo ruināꝓximi dicēs Roma. xiiij. Bonum eſt nō manducarecarnē. ⁊ nō bibere vinū. nec in quo frater tuus offenditur. aut ſcādalizat̉. aut infirmat̉ .ſ. agere q̄ ſcꝫ quispōt cōmittere ſine ꝑiculo vel detrimēto perſone ſue.Et appellat offenſionē indignationē alicuiꝰ ꝯtra eūqui peccat. Infirmitatē vero promptitudinem adruinā. Scandalū autē ipſam impactionē .ſ. ruinamin peccatū vel retardatio a bono. Et ab omnibꝰ cauendū. Eſt autē iſtud pctm̄ aliqn̄ mortale aliquādoveniale ẜm Thoma in qͣrto. Nā mortale eſt cū quisꝑ ſuum verbū vel factum qd̓cunqꝫ intēdit induceread mortale. Similit̓ etiā ſi quis ꝑ actū peccati mortalis intēdit inducere ad veniale eſſꝫ mortale. putaſi quis inferat alicui contumeliā. detractionē. ⁊ deriſionē notabilē. vt faciat illum iraſci vel indignari ethmōi. Sꝫ ſi ꝑ actum peccati venialis intendit inducere ad peccatū veniale etiā veniale eſt. De talidalo mortali dicit xp̄s Math̓. xviij. Qui ſcandauerit vnū de puſillis his: expedit ei vt ſuſpendat̉ mola aſinaria in collo eius. ⁊ demergat̉ in ꝓfundū maris. Ubi dicit Hieronymꝰ. Multomelius eſt ꝓ culpa breuē recipere penā ꝙͣ eternis cruciatibꝰ ſeruari.ſꝫ pena eterna non debetur niſi ꝓ mortali. Un̄ ex hocon̄ditur ſcandalū actiuū aliquādo eſſe mortale. Acqd̓ etiam facit qd̓ ait Apoſtolus j. Corinth̓. viij. vbiloquēs de ſcandalizantibꝰ alios operibꝰ ſuis. inquit.Percutiētes ꝯſcientiā fratrū infirmā in xp̄m peccatis. Sꝫ peccatū qd̓ in deuꝫ cōmittitur eſt mortale. qꝛſolū mortale auertit a deo. Scandalizare autē alioseſt peccare in deū ẜm inductā auctoritatē. Ad idemfacit qd̓ ait Auguſtinus de peni. di. j. Noli putare tenō eſſe homicidā cū fratri tuo malū ꝑſuades .ſ. mortale. Si em̄ fratri tuo malū ꝑſuades: occidis te ⁊ aliquādo fratrē ipſum. cuꝫ ſcꝫ aſſentit ꝑſuaſioni male.quod eſt ſcandalizare. nō autē occiditur anima niſipro mortali inqͣꝫtū ſcꝫ pͥuat̉ ꝑ illud gratia. Sic ſcandalizauit Balaā ariolus filios iſrahel. ſeu potius docuit Balaac regē Moabitaꝝ quomodo ſcandalizaret populū iſrahel ꝓut dicit̉ Apoc̄. ij. Docebat Balaac ſcꝫ ipſe Balaā mittere ſcandalū corā filijs iſrahel. cōſulendo videlicet ꝙ mulieres ornatas Moabitas mitteret ad caſtra filioꝝ iſrahel cū idolis eaꝝvt inclinarēt eos ad fornicanduꝫ cum eis. ⁊ ꝑ hoc acidolatrandū. quod malū ſecutū eſt: ſꝫ acriter punitūcum illis qui cōſulerūt ⁊ dederunt illud ſcandalumvt patet Numeri. xxiiij. Iſtud autē ſcandalū actiuūnon eſt in ꝑfectis. ⁊ de ipſis loquit̉ auctoritas pͣs. Nōeſt illis ſcandalū actiuū .ſ. ꝑfectis. Et ratio ẜm Thomā. q. ea. arti. vj. quia ſcandalū actiuū ꝓprie eſt cū ali

quis facit vel dicit aliquid intendēs inducere ad ruinam. vel ſi non intendit hocipſum. tamen opus taleeſt vt natum ſit inducere alium ad ruinam. qd̓ euenit quia inordinatū eſt. Ad ꝑfectos auteꝫ ꝑtinet eaque agunt ẜm regulā rationis ordinare. ẜm illud. j.Corinth̓. xiiij. Omnia honeſte ⁊ ẜm ordinē fiant invobis. ⁊ p̄cipue hanc cautelā adhibent in his in qͥbꝰnō ſolū ip̄i nō offenderēt: ſꝫ etiā alijs offenſionē parrent. Et ſi quid in eoꝝ dictis vel factis ab hac modratione deſit: hoc ꝓuenit ex infirmitate humana ẜmquā a ꝑfectione deficiunt. non tamē intm̄ deficiuntvt multū ab ordine rōnis recedat̉ ſed modicum ⁊ leuiter quod nō eſt tam magnū vt ex hoc rōnabiliterpoſſit ab alio ſumi occaſio peccandi. ⁊ p̄cipue mortaliter quod importat ſtricte ruinam. Docuit xp̄s ſuoexemplo vitare alioꝝ ſcandalū quādo ſoluit tributum cū tamē non teneret̉ dicēs Petro. Ut nō ſcandalizemus eos. vade ad mare ⁊ mitte hamū Math̓xvij. Quo exemplo docet Gregorius cū quis ſcandalizatur ex infamia orta cōtra aliquos debent oſtendere innocentiā ſuam ſe excuſando ad tollendū ſcandalum ortum. xj. q. iij. Inter verba. Scandalū paſſiuum dicit̉ ẜm Thomā ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxxiij. arti. iij. ciquis ex dicto vel facto alterius bono vel malo vel habenti ſpeciē mali ſcandalizatur id eſt in aliquod peccatum ruit. Non em̄ ruit quis ruina ſpūali niſi ꝑ aliqd̓ peccatū. Nō eſt aūt ſcandaluꝫ paſſiuum ſpecialepeccatum: quia ex dicto vel facto alterius contingitaliquē ruere ẜm quodcunqꝫ genꝰ peccati. Nec hocipſum qd̓ eſt ſumere occaſionē peccandi ex facto veldicto alterius cōſtituit ſpālem rōnē peccati: quia nōimportat ſpālem deformitatē ſpāli virtuti oppoſitāEt hoc ſcandalū paſſiuū quādoqꝫ eſt veniale cum .ſ.quis ex facto vel dicto alterius inordinato ruit in veniale peccatū. Mortale autē eſt cū ex inordinato facto vel dicto alterius labitur in mortale ſiue hoc intendat ſiue nō intendat ſcandalizans. ⁊ aliquādo ſine peccato alterius quis feandalizat̉ grauiter peccans. ſicut cū quis turbat̉ vel aliquod aliud maluꝫagit ex bono oꝑe vel doctrina rōnabili alterius. Etſic phariſei audito verbo a xp̄o .ſ. Non qd̓ intrat peros ⁊cͣ. ſcandalizati ſunt Mathei. xv. Et ſic apoſtoliex paſſione xp̄i ſcandalizati ſunt. Nā videntes eū capi ⁊ ita male tractari amiſerunt fidē de eius diuinitate quā priꝰ crediderāt ꝑ multa ſigna ꝓbabilia edocti. ⁊ ſic in ruinā ceciderunt. ẜm illud qd̓ p̄dixerat eisdicens. Omnes vos ſcandalū patiemini in me nocteiſta Math̓. .xxvj. Et certū eſt ꝙ in xp̄o nullū fuit peccatum nec etiā in apl̓is p̄dicātibꝰ fidē xp̄i qd̓ tamenerat iudeis ſcandalum. vt dicit̉ .j. Chorinth̓ .j. Et ſicſcandalum actiuū erat nō in xp̄o ſꝫ in ſcandalizatisqꝛ ipſi ſe ſcādalizabāt ex indiſpoſitione ſua ſumētesſibi ruinā ex facto vel dicto xp̄i: qd̓ nō erat de ſe inductiuū ad ruinā ſꝫ ad v̓tutē. ẜm Thomā vbi ſupͣ. EtMath̓. xj. Beatus qͥ nō fuerit ſcādalizatus in me. i.qui vidēdo vel audiēdo paſſionē meā nō inde dedignetur ex hoc credere diuinitatē meā ꝓpter ignominiā paſſionis. Hoc autē ſcādalū paſſiuū ꝓprie non reperitur in ꝑfectis in charitate. Et ſic dicit pͣs. Noneſt illis .ſ. ꝑfectis ſcādalū paſſiuū ⁊cͣ. Et rō ẜm Thomā ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxxiij. arti. v. Scādalum paſſiuū importat quādā cōmotionē animi a bono in eo qͥ ſcandalum patit̉. Nullus aūt cōmouet̉ qͥ rei īmobili firmiter inheret. Maiores aūt ſiue ꝑfecti ſoli deo inherent cuiꝰ eſt īmutabilis bonitas. qꝛ etſi inherent ſuisp̄latis nō inherēt eis niſi inꝙͣtum ipſi p̄lati inherentxp̄o. ẜm illud. j. Coꝝ. iiij. Imitatores mei eſtote ſic̄ ⁊ego xp̄i. Un de ꝙͣtūcunqꝫ videant alios in ſuis dictisvel factis inordinate ſe hr̄e ipſi a ſua rectitudine nōrecedunt. ẜm illud pͣs. Qui ꝯfidunt in dn̄o ſicut mōs