Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
166r
Einzelbild herunterladen
 

.IIII. Capitulū

Iheſum fuit exaudita ⁊ ſanata filia eius. Math̓. xv.Sic cecus magis ac magis clamās. Miſerere mei fili Dauid: fuit illuminatus Lu. xviij. Sed ⁊ p̄dicatoriſto mō debet clamare in populo .ſ. ex intimo affectu:⁊ ſic audit̉ v̓tuoſe ⁊ fructuoſe. Sic xp̄s clamabat intēplo nō ſolū voce ſꝫ intenſo deſiderio. Si quis ſitit:veniat ad me ⁊ bibat Ioh̓is. vij. Sic ⁊ Iohānes batiſta dicit̉ vox clamātis in deſerto Mathei. iij. Deoc autē clamore non intelligitur verbum pͣs. quiain ipſo nō inueteraſcunt: ſed iuueneſcunt oſſa aīe.Secūdus clamor.§. ij.eſt horrēda aliqua cōmiſſa iniquitas Yſa. lviij. Nolite ieiunare ſicut vſqꝫ in hanc diē vt audiat̉ in excelamor veſter .ſ. veſtroꝝ ſcelerū. quia talia ieiunias non placēt. Tria autē vicia precipue ſunt quepre ſui horrore clamāt ad deū vindictā ⁊ celerē puni.tionem ſcꝫ.omicidiū.ſio pauperē primo dicit dn̄s ad Cayn poſtꝙͣ Abel fratrē ſuūoccidit. Uox ſanguinis fratris tui clamat ad me deterra Gen̄. iiij. Et quid niſi vt tantū ſcelus debeampunire celeriter. Unde ſubito factus eſt vagus ⁊ ꝓfugus ⁊ tremulus in mēbris. De ſecundo dixit dominus Abrahe. Clamor Sodomoꝝ ⁊ Gomorreorumaſcendit ad me de terra. Et quid clamabat illorumnefas niſi ſubitam vindictam: que ꝙͣcitius ſecuta eſtſubuerſis illis qͥnqꝫ ciuitatibꝰ igne ⁊ ſulphure. Detercio dicit̉ Exodi. iij. Clamore eorum audiui ꝓpterduritiam ⁊cͣ. ⁊ loquit̉ de oppreſſione facta hebreis aPharaone ⁊ populo ſuo. que cito punita eſt per multa flagella: demū autē in mari rubro ſubmerſo Pharaone cū exercitu ſuo Exodi. xiiij. Et Iacobi quītoEcce merces operariorū veſtroꝝ que fraudata eſt avobis: clamat. ⁊ clamor eius in aures domini introiuit ⁊cͣ. Dicit̉ etiam clamare peccatū dum trahit adaliud ⁊ clamat vindictā cum nō penitet: ſꝫ addit qͥsmalū malo. ẜm illud Yſa. xxxiiij. Et clamabūt piloſialter ad alterum. Quod exponēs Grego. ait. Piloſus ad piloſum clamat dū ꝑpetrata iniquitas perpetrandam vocat. De hoc clamore intelligitur dictuꝫpͣs. quia dum quis clamat tota die .i. dum addit peccatum peccato ſic inueteraſcūt ⁊ magis ac magis debilitāt̉ potētie anime ad bn̄ oꝑandū. Et quod inueteraſcit prope interitū eſt. dicit Apl̓us. ⁊ ſic clamatvindictam..§. iij.Tercius clamoreſt ꝓcedens ex turbatione. Et hic eſt filius ire de quoApoſtolꝰ ad Eph̓. iiij. Omnis clamor. ira ⁊ indignatio tollat̉ a vobis. Et licet de ſe illud nō ſit mortale:poteſt tamē eſſe. vel rōne cauſe ipſum ꝓducētis vt ſiꝓcedat ex odio vel ira mortali: vel rōne materie in eocōtinētis. vt ſi clamādo cōtumeliā inferat vel contētionem cōtra veritatē rei importātis. vel rōne ſcandali ex eo ſequētis. vt cū fit a notabili ꝑſona ex ira vn̄alij notabiliter ſcandalizent̉. Et iſto modo di. pͣs. inꝑſona xp̄i patiētis de iudeis. Aꝑuerūt ſuꝑ me os ſuūſicut leo rapiens ⁊ rugiēs quando videlicet Pilatoclamātes vocibus magnis dicebāt. Crucifige crucifige eū. vt teſtant̉ omnes euāgeliſte. Et de hoc etiampoteſt intelligi dictū pͣs. Inueterauerūt oſſa mea dūclamarē tota die .i. frequēter. Et quia hmōi clamorcū ira generat ſcādalū. ⁊ ꝑ irā ⁊ filias eiꝰ hō ſcandalizet ⁊ ſcandalizetur ſepe. ideo de ſcandalo in. c. ſequenti dicendū eſt.

Capitulū quartū de Scandalo multiplici.Landalum oritur inaliquo ex clamore inordinato alterius etex alijs vicijs ꝑtinentibꝰ ad iram nec nonex multis actibꝰ varijs alioꝝ pctōꝝ. Diffinit̉ aūt ſic.Scandalū eſt dictū vel factū minus rectū p̄bens occaſionem ruine. Que diffinitio trahit̉ ex verbis Hicro. ſuꝑ Math̓. Pro cuiꝰ declaratōe dicit be. Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. xliij. arti. j. vt Hiero. dicit qd̓ grece ſcandalon dr̄. nos offenſam vl̓ ruinā ⁊ impactionē dicerepoſſumꝰ. Contingit em̄ qn̄qꝫ ꝙ alicui exponit̉ aliqͥdin via eunti corporali cui rei impingens diſponit̉ acruinā ſiue caſum. vt ſi ponat̉ lignū vel lapis in queꝫimpingat. vel aliquod lubricū ſuꝑ quo pedē ponensdiſponat̉ ad caſum. ⁊ talis obex dicit̉ ſcandalū. Similit̓ in ꝓceſſu vie ſpūalis ꝯtingit aliquē diſponi adruinā ſpūalē alterius ex dicto vel facto alterius inꝙͣtū .ſ. aliqͥs ſua ſuaſione vel inductōe vel exēplo trahit aliū ad peccandū. Et hͦ ꝓprie dr̄ ſcandalū. Undepͣs. Iuxta īter .ſ. quo incedebā in via ſpūali bonorūopeꝝ ſcandalū poſuerūt mihi .ſ. inimici mei homīesmali. ⁊ hͦ malis ſuis exēplis. Nihil aūt ẜm ꝓpriā rōnē diſponit ad ruinā ſpūalē niſi qd̓ habꝫ aliquē defectum rectitudinis. qꝛ id qd̓ eſt ꝑfecte rectū magis iuuat hominē circa caſum ꝙͣ ad ruinā inducat. Et id̓oꝯueniēter diffinit̉ vt dictū eſt. Declarādo autē ſingulas ꝑticulas diffinitōis: ideo in diffinitione poniturdictū vel factū. nō autē cōcupitū. quo etiā mō cōtingit peccare. qꝛ dicta ⁊ facta exteriora ſunt ⁊ alioꝝ ſenſibus obijciunt̉ vn̄ quis pōt induci ad ruinā. Sꝫ concupita vel cogitata ab intra ſunt ⁊ videri nō poſſuntvn̄ nec ſcandalizare ſeu ad ruinam diſponere valent.Ideo aūt ſubdit̉. minꝰ rectū. nō quia rectuꝫ ſit ꝙͣuisaliud ſit magis rectū. ſicut dicimꝰ rectuꝫ eſſe ſeruaremādata. ſꝫ rectius ſeruare cōſilia. ſꝫ dicit̉ minꝰ rectuꝫqꝛ hꝫ aliquē defectū rectitudinis illud dictū vel factū. Et hͦ vel qꝛ eſt ẜm ſe malū ſicut pctm̄. vel quia hꝫſpeciē mali. ſicut cū aliqͥs recūbit in idolio ꝙͣuis ẜmſe nō ſit pctm̄ ſi aliqͥs hͦ faciat nō corrupta intētionetn̄ quia hꝫ ſpēm ſeu ſil̓itudinē veneratōnis idoli. pōtalteri p̄bere occaſionē ruine. Et ideo apl̓s monet. jͣ.Theſſal̓. v. Ab omni ſpecie mali abſtinete vos. Cōp̄hendunt̉ gͦ in minꝰ recto tā ea q̄ ẜm ſe ſunt mala qͣꝫea q̄ habēt ſpeciēmali. Dicit̉ aūt p̄bens occaſionemruine ⁊ nō p̄bens cām ex eo qꝛ cauſa importat inductiuū ꝑfectum ⁊ ſufficiēs ad aliqͥd. Occaſio aūt dicitcām ſeu inductiuū ⁊ īſufficiēs a ſe. Nihil aūt p̄t eſſealteri ſufficiēs cāpctī qd̓ eſt ſpūalis ruina niſi ꝓpriavoluntas. Sꝫ dictū vel factu alterius pōt eſſe alteriſolū cauſa imꝑfecta ⁊ aliqͣlit̓ inductiua ad pctm̄. nōautē ꝑfecta cauſa. ⁊ ideo dr̄ occaſio vt importet cāmimꝑfectā non cām ꝑ accidēs ſemꝑ. et tn̄ nihil ꝓhibetin qͥbuſdā diffinitōnibꝰ poni id qd̓ eſt ꝑ accidēs. Itēnota ꝙ dicit̉ p̄bens occaſionē. Aliud eſt em̄ p̄bere occaſionē. aliud ex ſe occaſionē acciꝑe. Dictū em̄ vel factum alteriꝰ pōt eſſe alteri cā peccādi duplicit̓. Unomō ꝑ ſe. alio mō ꝑ accidēs. Per ſe quidē qn̄ aliqͥs ſuomalo v̓bo vel facto intēdit aliū inducere ad malum.vel etiā ſi hoc ipſe nō intēdat. tn̄ ipſum verbū vel factum eſt tale qd̓ de ſui rōne hꝫ ꝙ ſit inductiuū ad peccandū. puta cū aliqͥs publice facit aliqd̓ pctm̄ fornicationis. blaſphemie ⁊ hmōi. vel facit qd̓ hꝫ peccatiſimilitudinē. vt ſi vir habeat multā familiaritatem.cū muliere ſuſpecta. ⁊ tunc ꝓprie hͦ faciens p̄bet occaſionē ruine. ⁊ eſt in eo ſcandalū actiuū qd̓ eſt ſpecialepeccatū. Per accidēs auteꝫ verbū vnius vel factū eſtalteri ſcandalū qn̄ ⁊ p̄ter intentionē oꝑantis vel loquentis ⁊ p̄ter cōditionē operis vel verbi dicti aliqͥs