¶ Titulus

¶ Propter iram omnes vires ſeu potentie aīe ⁊ virtutes alterant̉. Nam oculus intellectus obtenebrat̉quia vt ait Cato. Ira impedit animū ne poſſit cernere verū. Unde dicit Greg. ꝙ cū rector eſt in ira nōdebet tūc iudicare ſentētialiter. qꝛ iudiciū ratōis eſtobfuſcatū. dicit em̄. Reſtringēda eſt ſub ratōe ptāsnec quid agendū priuſꝙͣ ꝯcitata mens ad trāquillitatem redeat. Nam ꝯmotōis tꝑe iuſtū putat omne qd̓fecerit. xj. q. iij. c. Illa. Narrat hyſtoria eccleſiaſticaꝙ Theodoſius imꝑator ⁊ ſi deuotus tamē cū audifſet quendā ex militibꝰ ſuis ſibi carū a tumultū populari occiſum apud theſalonicā quia ꝑmiſit ſe ira ſuccendi fecit doloſe vocare populū ad ludos cretenſesvbi ob vindictā fecit plures occidi. ꝓpter qd̓ poſtea ab. Ambro. Mediolani nō fuit ꝑmiſſus intrare eccleſiam niſi prius facta publica pnīa. xj. q. iij. c. Cū apd̓Ira turbat animū .i. voluntatē adeo vt ſi totus mūdus filo teneret̉ iratus frangeret nō curando de mūdi totius deſtructione vt ſatiſfaceret ire ſue. Un̄ prouer. xxvij. dicit̉. Ira nō habet miſericordiā: neqꝫ erūpens furor. Sic de Alexandro magno legit̉ multumfuribundo ꝙ ira ſuccenſus occidit milite ſibi chariſſimuꝫ de quo poſtea ira digeſta ita doluit ꝙ quaſi ſeip̄m occidere voluit. Ira turbat ventrem memorie.Ideo venter ſignificat memoriā quia ſicut in ventrereponunt̉ cibi comeſti. ita in memoria retinent̉ lectavel audita. Sed cū ira mentē ſuꝑat: omne exemplummāſuetudinis ⁊ patientie a memoria excidit. ⁊ oīs beeficij īmemor fit eius ꝯtra quē turbat̉. Sic patet inSaul qui ita iratus fuit ꝯtra Dauid cū audiuit puellas cantare. Saul ꝑcuſſit mille. ⁊ Dauid decem milia. ꝙ queſiuit pluries eum occidere oblitus multoꝝ⁊ magnoꝝ beneficioꝝ que ſibi ⁊ populo fecerat. j. Re.xviij. Et ſic turbat̉ in ira oculus ratōnis: anima voluntatis. ⁊ venter memoratōnis. Et quia in potētijsſunt virtutes: turbatis ſubiectis turbant̉ ⁊ accidentia eoruꝫ .i. virtutes. qd̓ pulcre declarat Grego. in. v.moral̓. circa finem dicens. Quāta ſit iracūdie culpapenſemus. ꝑ quā dum manſuetudo amittit̉ que .ſ. virtus eſt ⁊ ad tꝑantiā ꝑtinet. ſuꝑne imaginis .ſ. dei ſimilitudo viciat̉. quia de deo dicit̉ Sap̄. xij. Tu aūt dn̄ecū tranquillitate iudicas. ⁊ pͣs. Qm̄ tu dn̄e ſuauis etmitis es. Per iram ſapientia ꝑditur .i. prudentia. viquid: quoue ordine agendū ſit: neſciat̉. ſicut ſcriptuꝫeſt Ecc̄s. vij. Ira in ſinu ſtulti reqͥeſcit. Per iram vita amittit̉ .ſ. ſpūalis. ⁊ ſi ſapiētia teneri videat̉. vndeſcriptuꝫ eſt. Ira ꝑdit ⁊ prudentes. Per iram iuſticiaamittit̉. ſicut ſcriptū eſt Iaco. jͣ. Ira hoīs iuſticiā deinon oꝑatur. quia dum ꝑturbat̉ mens iudiciū ſue rationis exaſperat: omne qd̓ furor ſuggerit rectū putat.Per iram ꝯcordia rumpit̉. ſicut ſcriptū eſt ꝓuer. xxix.Uir aīoſus parit rixas: ⁊ vir iracūdus effodit peccata. ¶ Iracūdus quippe peccata effodit. quia etiā malos quos ad diſcordiā ꝓuocat: peiores facit. Per iraꝫſpūſſancti ſplendor .i. gratia ſeptiformis excluditur.quo ꝯtra in vetuſta tranſlatione ſcriptuꝫ eſt. Superquē requieſcet ſpūs meus niſi ſuꝑ humilē ⁊ quietumCum humilē diceret ꝓtinus quietū adiunxit. Si ergo ira menti quietē ſubtrahit ſuā: ſpirituiſancto habitationē claudit. hec Greg. ¶ Scd̓o ꝑ iram exciditquis a ꝯpoſitōe corꝑali. Debet em̄ quis eſſe bene ꝯpoſitus in geſtibꝰ ſuis: qd̓ ꝑtinet ad modeſtiā. ẜm illudapl̓i ad Phil̓. iiij. Modeſtia veſtra nota ſit oībꝰ hominibꝰ. ſed ira deuictus vt dicit Greg. in. v. moꝝ. ad aꝑtam mox inſaniā ducit̉. ⁊ vſqꝫ ad ſuꝑficieꝫ .ſ. corꝑalisdiſpoſitōnis ab intimo cogitationū fundamēto diſſipatur. Nam ire ſuę ſtimulis accenſum cor palpitatcorpus tremit. lingua ſe prepedit. facies igneſcit. exaſperant̉ oculi. nō recognoſcunt̉ noti. Ore quidē ſermonem format ſed ſenſus quid loquat̉ ignorat. In qͦ

itaqꝫ iſte abreptitijs longe eſt qui actōis ſue cōſct̓usnō eſt. Unde plerūqꝫ fit ꝙ vſqꝫ ad manus ira ꝓſiliat.⁊ eo furor mēbra foris in ictibꝰ exercet quo inter ip̄aꝫmembroꝝ dominā mentē captiuā tenet. hec Grego.Unde ⁊ merito figurat̉ ꝑ illum demoniacū qui veſtimentis ſuis dilaceratis nudꝰ incedebat. hoīes vexabat. in monumētis manebat Math̓. ix. Talis em̄ vehemens ira celerat mortem. ꝓpter qd̓ dicit̉ ꝓuer. xxx.Zelus ⁊ iracūdia minuēt dies. Unde ⁊ aīalia iracūda (vt canis qui defacili mordet ⁊ latrat) ſunt breuisvite. Et de Silla ꝯſule romanoꝝ: narrat Aug. de ciui. dei. ꝙ pre ira cū turbulētiſſimus eſſet. fracta eſt ſibi vena ſanguinis in corꝑe. vnde mortuꝰ eſt. ¶ Tercio ꝑ iram cadit quis a ꝯuerſatōe hoīm. Quilibꝫ em̄cauet ſibi habere familiaritatē cū iracūdis vel ꝯuerſationē ne ꝯtumeliet̉ ab eis ſeu ꝯtēdere habeat. Un̄Grego. in. v. moꝝ. Per iram gr̄a vite ſocialis amittitur ſicut ſcriptū eſt. Noli eſſe aſſiduus cū hoīe iracūdo ne diſcas ſemitas eius ⁊ ſumas ſcandalū aīe tue. qꝛqui ſe ex humana ratōe nō tꝑat: neceſſe eſt vt beſtialiter ſolus viuat vt fere ſilueſtres. īmo nec ſecū quietehabitare pōt ſolus. ſed ꝯtra ſeip̄m iratus frangit alqn̄ vaſa vel cartas vel al̓s ſeip̄m ꝑcutit. Un̄ legit̉ ī vitiſpatrū de quodā iracūdo ꝙ cū nō poſſet cū alijs cōuerſari ob ſuā irā. demū acceſſit ad locū ſolitariū vtſine ira viueret. ſed cū quadā die ꝓ aqua iuiſſet ad fōtem impleto vaſe ex aqua fontis ad aquā hauriendāſe inclinauerat ⁊ poſito ſuꝑ terrā caſu effuſa eſt aquaverſato vaſe. Sed iſte iterū impleuit alia aqͣ aliqͣ irꝑmotus. ſed cū iterū vas euerſuꝫ fuiſſet ille infuriatꝰvas illud ꝯfregit. ſicqꝫ ꝑpēdit ꝙ nō alij ſed ip̄emet cāerat ſue ire. Cōuerſant̉ aūt cū talibꝰ demones libentUnde apl̓us ad Eph̓. iiij. Sol nō occidat ſuꝑ iracūdiam veſtrā. Nolite locū dare dyabolo. q. d. ꝑ iracūdiā dyabolꝰ habitat in vobis. ⁊ hoc cū ſol rōnis ſuccūbit ſuꝑ iram .i. qn̄ tanta eſt ꝙ tollit̉ vſus debitꝰ ratōnis. quinīmo iracūdi vident̉ peiores dyabolo. Nādyabolꝰ nō fuit auſus p̄cipitare xp̄m de pinaculo: ſeddixit. Mitte te deorſuꝫ. Sed phariſei ꝯtra xp̄m replti in ſynagoga ira ꝓpt̓ verba eiꝰ vera ⁊ ſancta duxerūtvſqꝫ ad ſuꝑciliū motis vt p̄cipitarēt eū Luc. iiij.Ad primū prīcipale. §. iiij.reuertendo. de remedijs ire nota cum dicit̉. Miſereremei dn̄e qm̄ tribulor. hoc eſt em̄ remediū precipuū rogare deū vt det ſibi patientiā. ⁊ liberet eum a miſeriaturbatōnis ⁊ ire que nō minus tribulat mentē ꝙͣ ip̄aaduerſitas vel iniuria illata. Unde Auguſ. in ſermone. Ꝙ mala equanimiter toleremꝰ .i. ſine turbatōneab illo eſt .ſ. deo. non noſtra patiētia. qd̓ pͣs. recognoſcens dicebat. Tu es patiētia mea dn̄e .i. cauſa patiētie mee. vt exponit mgr̄ in pͥmo ſnīaꝝ. eā .ſ. mihi dādoquia a me nō habeo eā. Et ideo qꝛ quotidie tribulamur diuerſis miſerijs eſt petenda ab eo patientia ſeumāſuetudo dicēdo. Miſerere mei qm̄ tribulor. Triaaūt ſunt que valent ad tolerandā iram.Primo preuiſio cū memoria paſſionis.Secundo ꝯpaſſio ex dictamine rōnis.Tercio ſubtractio materie turbatōnis.¶ Primū ⁊ ſecundū remediū ponit Grego. in. v. moral̓. circa finem dicens duobꝰ modis fracta poſſidereanimū ira diſueſcit. Primū eſt vt anteꝙͣ incipere aliquid incipiet mens ſibi oēs quas poteſt ſibi inferreꝯtumelias quis ꝓponat: quatenꝰ redēptoris ſui probra cogitans ad aduerſa ſe p̄paret. Que nimiꝝ venientia tanto fortius excipit quāto ſe cautius ex p̄ſcientia armauit. Qui em̄ īprouide ab aduerſitate dep̄hēditur quaſi ab hoſte dormiens inuenit̉. hec Grego.Preuidendo aūt aduerſa que ſibi pn̄t inferri ⁊ rememorando que xp̄c ꝓ eo ſuſtinuit cum omni patientia