¶ Capitulum.XI.

mana. Et de diuina loquit̉ Cyprianꝰ. vij. q. j. dicēsDeniqꝫ ꝙͦ ſit inſeꝑabile vnitatis ſacr̄m. ⁊ ꝙ ſine ſpeſint. ⁊ ꝑditionē ſibi maxī mā de indignatione dei acquirant qui ſciſma faciūt declarat diuina ſcripturaī libris Reg. iij. c. xij. Ubi a tribu Iuda ⁊ Bēiamindecē tribꝰ ſciſſe ſunt. ⁊ relicto rege ſuo alterū ſibi foris conſtituerunt. Et indignatus eſt inqͥt dn̄s omniſemini iſrael ⁊ demoliuit eos ⁊ dedit in direptioneꝫdonec abijceret eos a facie ſua qꝛ diſſipatus eſt iſrahel a domo Dauid. iiij. Reg. xvij. Et tanta indignatio dn̄i extitit contra eos qͥ ſciſma fecerūt vt etiā cūhomo dei ad Hieroboam miſſus eēt qui ei peccataſua exprobraret atqꝫ vltionem futuram prediceret.paneꝫ apud illos edere ⁊ aquā bibere vetaret̉. quodcum non cuſtodiſſet ⁊ cōtra dn̄i p̄ceptum pranſus fuiſſet. ſtatim diuina cenſura ꝑcuſſus ē vt inde regrediens impetu ac morſu leonis in itinere necaretur. iij.Reg. xiij. Sed adhuc in euāgelio ſuo dn̄s maioremſue intelligētie lucem manifeſtat ꝙ idem qui tunc ſea tribu Iuda ⁊ Beniamin ſciderat. ⁊ hieroſolymisrelictis ſeceſſerāt Samariaꝫ vt inter pſeudoprohetas ⁊ gentiles computarent̉. Nam cū primuꝫ diſcipulos in miniſteriū ſalutis mitteret mandauit ⁊ dixit. In viam gentium ne ieritis ⁊ in ciuitatē Samaritanoꝝ ne intraueritis. Et ad iudeos prius mittēsgentiles adhuc p̄terire iubet. Addendo .n. gētibusciuitatē ſamaritanoꝝ vbi erāt ſciſmatici qͥ debebātomitti. oſtēdit in hoc ſciſmaticos gentibꝰ .i. paganiscoequari. Et poſt pauca inducit exemplū Dathan⁊ Abyron ⁊ Chore qͥ fecerunt ſciſma in illo ppl̓o hebreoꝝ cuꝫ eēt in deſerto ꝯtra Boyſen ⁊ Aaron q̄rētes ſibi vſurpare ducatu ppl̓i ꝓ Boyſe. ⁊ ſummū ſacerdotium ꝓ Aaron qͥ terribilit̓ a deo puniti ſūt. nāvt dr̄ in psͣ. Aꝑta ē t̓ra ⁊ deglutiuit Dathan. et operuit ſuꝑ congregatione Abyron. iuxta vocē dominiNumeri. xvj. Et exarſit ignis in ſynagoga eoꝝ. ⁊ flama combuſſit peccatores .ſ. Chore cum ſacerdotibꝰcomplicibꝰ ſuis. vt habet̉ Numeri. xvj. hec Cyprianus. Ueꝝ ꝙͣnis ſciſma ſit graue peccatum ⁊ grauiꝰpeccato idolatrie punitū. qꝛ adorātes vitulū aureūgladio occiſi ſunt. vt habet̉ Exo. xxxij. Sciſma facientes .ſ. Dathan ⁊ Abyron. a terra abſorpti ſūt. nōſequit̉ ꝙ ſciſma ſit grauius infidelitate. ſed cōmunit̓⁊ ex genere ſuo infidelitas grauius ē. Ratio huiꝰ eſtẜm be. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxix. arti. ij. qꝛ cum querit̉in cōi de duobo peccatis quod ſit grauiꝰ. intelligēdaē queſtio de grauitate que attendit̉ ẜm genꝰ peccatGenus aūt peccati ſeu ſpēs attendit̉ ex obiecto. ⁊ iōillud peccatū quod maiori bono contrariat̉ illud egenere ſuo ē grauiꝰ. ſicut peccatū in deū eſt grauiꝰēcommiſſum in ꝓximū. Manifeſtū eſt aūt ꝙ infidelitas eſt peccatū ꝯtra ip̄m deū ẜm ꝙ in ſe eſt veritas pͥma cui innitit̉ fides. Sciſma ē cōtra eccl̓iaſticā vnitatē q̄ eſt quoddā bonū ꝑticipatū. ⁊ minus ꝙͣ ſit ipſedeus. ⁊ ideo infidelitas ex genere ſuo ē grauiꝰ ſciſmate. Sꝫ ſi conſideret̉ grauitas peccati ex circūſtantijsſic poſſet ꝯtingere ꝙ aliqͥs ſciſmaticus grauiꝰ peccaret ꝙͣ aliqͥs infidelis. Et hoc vel ꝓpter maiorē contēptum. vl̓ ꝓpter maius periculū qd̓ inducit. vl̓ propt̓aliqͥd hmōi. Nec obſtat p̄dictis ſi dicat̉ ꝙ charitascui opponit̉ ſciſma ē maior fide cui opponit̉ infidelitas. ⁊ qd̓ opponit̉ maiori bono maius malum ē ẜmph̓m in. viij. ethico. Nam vt dicit Tho. vbi. sͣ. Eharitas habet duo obiecta. Unum principale ſcilicetbonitatem diuinam. Aliud ſecundariū .ſ. bonū proximi. Sciſma autē ⁊ alia peccata que ſunt cōtra ꝓximum opponunt̉ charitati qͣꝫtum ad ſecūdariū bonum quod eſt minus bonū ꝙͣ ip̄e deus. ⁊ iō iſta peccata que ſunt contra ꝓximū ſunt minora ꝙͣ infidelitas. Sed odium contra deuꝫ vtiqꝫ grauius ē infide-

litate. Inter peccata tn̄ contra ꝓximū ſciſma eſt maximū qꝛ contra ſpūale bonū multitudinis. Itē nonobſtat ſi dicat̉ qꝛ Hiero. dicit. Qd̓ grauiꝰ ē punitūſceleratius eē commiſſum. xxiiij. q. j. Non afferamꝰSed ſciſma ē grauius punitū idolatria vt dictū eſtNam vt dicit Tho. vbi. sͣ. dictum Hiero. veꝝ eſt cōmuniter de pena ī hoc md̓o. Aliqn̄ tn̄ ex aliqua cā ſecus ē. Et rō eſt qꝛ cum pene ſint quedā medicineaarcendū hoīes a peccatis. ideo aliqn̄ vbi ē maiornitas ad peccatū aliqd̓ ſeuerior debet pena adhiberi. ſicut etiā ab eccl̓ia maior pn̄ia iniungit̉ vxorici deꝙͣ matricide. ex eo ꝙ ꝓniores ſunt hoīes ad occidendum vxorē ꝙͣ mr̄em. Et ſic ad ꝓpoſitum ille populꝰerat ꝓnus ad ſciſmata ⁊ rebelliones. vt dicit̉ .j. Eſdre. iiij. ⁊ ideo magis illud punitū. Et etiaꝫ nō erato ꝙ ſemꝑ Moyſes deberet eē prinita notumceps illiꝰ populi. ſicut ꝙ deberet ſemꝑ adorare vnūdeū. quod habebāt ꝑ legem. ⁊ ideo oportuit rebellātes illius principatui pena incōſueta ⁊ horribili puniri. Item ꝙ Cyprianus dixit ſciſmaticos gētilibꝰcoequari. hoc non eſt ſimpl̓r veꝝ ſed ẜm qͥd. ꝙͣtum .ſ.ad ſeꝑationē in genere ab eccl̓ia.Sciſmatici in pe§. ijnam priuant̉ ab eccleſia ptāte ordinis ſeu conſecrationis quo .ſ. ad licitum vſum ptāte iuriſditōis ſimpliciter. et ptāte adminiſtrationis in tēꝑalibꝰ. Promaiori hoꝝ declaratōne dicit be. Tho. ſecūda ſcd̓exxxix. arti. iij. ꝙ duplex ē poteſtas ſpūalis. Unain ſacramētalis que confert̉ ꝑ aliquā ꝯſecratōemque dicit̉ poteſtas ordinis ſeu conſecrationis. ⁊ hecindelibilis ē ⁊ auferri non pōt. ſicut nec ip̄e charactab aīa. Oēs em̄ ꝯſecratōes ſunt immobiles manētere que ꝯſecrat̉ ſicut pꝫ etiā in rebꝰ inanimatis. Naꝫaltare ſemel ꝯſecratū nō ꝯſecrat̉ iteꝝ niſi fuerit diſſipatum. ⁊ ideo talis ptās remanet ẜm eſſentiā ſuamin hoīe qͥ eā adeptus eſt ſiue labat̉ in hereſim ſiue īſciſma vl̓ aliud malū. qd̓ pꝫ ex hoc qꝛ tal̓ rediēs ad eccleſiam nō iteꝝ ꝯſecrat̉. Sꝫ qꝛ ptās inferior nō debꝫmitti in actū niſi ẜm ꝙ mouet̉ a ſuꝑiori ptāte. ſicutetiam pꝫ in naturalibꝰ. Inde ē ꝙ tales vſum ptātisamittunt .ſ. heretici ⁊ ſciſmatici .ſ. ꝙ non liceat eis iptāte vti. ſi tn̄ vſi fuerint eoꝝ ptās effectuꝫ hꝫramentalibꝰ. quia in his homo non operat̉ niſi vt inſtrumētum dei. vnde effectus ſacramentalesnon excluduntur ꝓpter quācūqꝫ culpam cōferentisſacramentū.Secunda poteſtas. §. iij.ē iuriſditionis q̄ ex ſimplici hoīs iniūctōe confert̉. ⁊talis ptās non inuiolabilit̓ adheret. vn̄ in ſciſmaticis ⁊ hereticis non remanet ſed eccl̓ia aufert ab eis.Un̄ nec excōicare nec abſoluere nec indulgētias dare pn̄t. aut aliquid hmōi. Qd̓ ſi fecerint nihil ē actūCum gͦ dicuntur tales non hr̄e ptātē ſpūalē. intelligendum ē de ptāte ſcd̓a. vl̓ ſi intelligatur de prīa .ſ. cōſecrationis. referēdum ē hoc nō ad eēntiā ptātis. ſꝫquo ad ltīmum vſum eiꝰ. Et ſic intelligendum ē illud qd̓ ait Cyprianꝰ de Nouatiano ſciſmatico. vijq. j. Nouatianus qͥ nec vnitatē ſpūs nec ꝯiunctōempacis obſeruat. ⁊ ſe ab eccl̓ie vinculo atqꝫ a ſacerdotum collegio ſeꝑat. neqꝫ ep̄i ptāteꝫ poteſt hr̄e nec honorem. qͥ ep̄atus nec vnitate voluit hr̄e nec pacē. hecille. Idem. Dicimus om̄es oīno hereticos ⁊ ſciſmaticos nihil habere ptātis ac iuris. xxiiij. q. j. DicimSunt ergo vera ſacr̄a que ꝯferunt vel conficiunt ſciſmatici ſi ſeruent formam eccl̓ie. Nec obſtat quoddicit Pelagiꝰ papa. xxiiij. q. j. Sciſma. videlicꝫ. Sciſmatici quia in vnitate vnum non ſunt. vt quia ī ꝑtem eſſe voluerunt. vt quia ſpiritum non habēt. cor-