¶ Titulus

.III.

§. iiij.Tentat tercio deibonitatē aliqͥ ⁊ clemētiam vel patiētiaꝫ qui petunſibi peccata dimitti. ⁊ tn̄ ip̄i non dimittūt iniuriasalijs odiū retinentes. vl̓ al̓s indeuote orāt. Pqd̓ dicit̉ Ecc̄i. xviij. An̄ or̄onem p̄para animanoli eſſe quaſi homo qͥ tētat deum. Ubi dicit gdeū tētat qͥ orat qd̓ docuit .ſ. dimitti ſibi debit.non facit quod iuſſit qꝛ nō dimittit ip̄e debita ſuisoffenſoribꝰ. Qui .n. ſe ad deuotioneꝫ nō diſponit cuorare vult non facit qd̓ in ſe eſt vt exaudiatur a deoUn̄ quaſi interp̄tatiue tētat quaſi velit ꝓbꝫita bonus ꝙ etiā ſi non querit exaudiri faciēſe ē. tn̄ velit deus eū exaudire ⁊ dare grām illā. Et lꝫhec interp̄tatiua tētatio videat̉ ex p̄ſumptōnedere ⁊ indiſcretione. tn̄ ẜm be. Tho. vbi. sͣ. hociad irreuerētiam ꝑtinet dei vt homo p̄ſumptuoſe etſine debita diligētia ſe habeat in his que ꝑtinēt addeum. hoc tn̄ cōiter non ē mortale. Tētat dei patientiam ⁊ bonitateꝫ qͥ ꝑmanens in peccatis ſperās ſibidari a deo an̄ terminū vite ſpm̄ compunctōis. quaſvelit ꝓbare dei patientiā ſi eū ad pn̄īam expectabit.contra quē loquit̉ apl̓s ad Ro. ij. An ignnignitas dei ad penitētiam te adducit. tu autenduritiam tuaꝫ ⁊ impenitēs cor tuū theſaurizairā .i. cumulas tibi punitionē dei. Exemplū ⁊dam iuuene leui ⁊ laſciuo qͥ cum eſſet deditus vtorabat deū omni mane an̄ oīa vt non ꝑmitteret euꝫmori ſine auiſamēto .i. ꝙ prius ſibi notificaretur qͣꝫmoreret̉. Quadaꝫ igit̉ vice cū ſic oraret apparuit eiangelus dicēs ſe a dn̄o exauditū ꝙ non moreret̉ .ſ. ſine auiſamento. Ex qua re factus magis ſecurus voluptatibꝰ mundi inſiſtebat. poſt aliquātulū temꝑisvno mane ſurgens de lecto ſenſit dolorē capitis. ⁊ cūſocij eū vocarent ad vana excuſauit ſe non poſſe exire. ſequenti die arripuit eum febris lꝫ lenta. amici etꝯſanguinei incipiūt eū admonere de cōfeſſione ſciētes vitam eius lubricam. Ip̄e aūt truffabat̉. Nūqͥdego moriturus ſuꝫ dicēs qꝛ vultis me ꝯfiteri. ſuccreſcit febris. ⁊ illi magis hortātur ad pnīam vt citiusſanitatē recipiat. Rn̄dit ille. bene credo ꝓpter ſcelera mea hoc accidiſſe. ſꝫ conueniētius eſt ꝙ ego vadāad eccl̓iam ad cōfitendū ꝙͣ ꝙ dem laborem cōfeſſoriad veniendū. ſanatus oīno ibo ad confitendū ad eccleſiam. Cūqꝫ inualuiſſet infirmitas ⁊ multū grauaret ⁊ ip̄m ſui ſolicitarēt. Nō habeo inquit caput adhoc p̄ dolore ⁊ grauamine. neſcirem inquit dicere. ſꝫalleuiatus a febre volo facere qd̓ ſuadetis. Demump̄paruit ei angelus dicēs. Agnoſcis me. Qui reſpōit non. Ego ſum ait angelus qui tibi annūciaui exꝑte dei ꝙ non morereris ſine auiſamēto. iam tempꝰē vt trāſeas de hoc mūdo. Cui ille. Qūoeſt hoc. nunquid deus deceptor eſt qꝛ ꝓmiſit auiſamentuꝫ et nondedit? Cui angelus. immo ꝓmiſſum ẜuauit. Nāſolū auiſamentū vnū dedit ſꝫ multa. primuꝫ fuitlor capitꝭ. ſcd̓m febris. t̓c iū ſolicitatio amicoꝝ. qͣrtūaugmētū īfirmitatis. ſꝫ noluiſti audire tētādo deū. ⁊iō oꝫ te exire. Et ſubito moriēs ad īferna deſcēdit ⁊c̄.¶ Capitulū. xj. de ſciſmate. ⁊ ibi tractat̉ de duobꝰ gerentibꝰ ſe ꝓ ſummo pōtifice qͥd agendum ſit ꝓ ſerenitate conſcientie.Ciſma ex ſuperbia ⁊ambitōne cōiter deriuatur. ⁊ charitati eccleſiaſtice vnitatis contrariat̉. Et ſic pōtdiffiniri vel deſcribi. Sciſma ē vicium quo quis ſubſummo pontifice eſſe recuſat. et membris eccleſie eiſubiectis cōmunicare recuſat. Pro cuius declarati-

on dicit be. Tho. ſecūda ſecūde. q. xxxix. arti. primoꝙ nomen ſciſmatis ẜm Iſidorum in li. ethymologiarum a ſciſſura animoꝝ vocata eſt. Sciſſio aūt vnitati opponit̉. Unde peccatum ſciſmatis dicit̉ quoddirecte ⁊ ꝑ ſe opponitur vnitati. Sicut em̄ in rebusnaturalibus id quod eſt ꝑ accidens non conſtituitſpecieꝫ. ſic nec in rebꝰ moralibus in quibꝰ illud qd̓ ēintentum illud eſt ꝑ ſe. quod autē ſequit̉ p̄ter intentionem eſt quaſi ꝑ accidens. Unde peccatuꝫ ſciſmatis proprie ē ſpeciale peccatū eo ꝙ intēdit ſe ab vnitate ſeꝑare quā charitas facit. charitas autē nō ſolum alteram ꝑſonam alteri vnit ſpūali dilectionisvinculo. ſꝫ etiam totaꝫ eccl̓iam in vnitate ſpūs. Etideo ꝓprie ſciſmatici dicunt̉ qui propria ſponte ⁊ intentione ſe ab vnitate eccl̓ie ſeꝑant que ē vnitas prīcipalis. Nam vnitas ꝑticularis aliquorū adinuicēordinat̉ ad vnitatē eccl̓ie. ſicut compoſitio ſinguloꝝmembroꝝ in corꝑe naturali ordinatur ad totiꝰ corporis vnitatē. Eccl̓ie aūt vnitas in duobꝰ attendit̉ſcꝫ in connexione mēbroꝝ adinuicē ſeu cōicatōne. etiteꝝ in ordine oīm membrorū ad vnū caput. ẜm illd̓Coloẜ. ij. Inflatus ſenſu carnis ſue ⁊ non tenēs caput. ex quo totū corpꝰ ꝑ nexus ⁊ cōnexiones ſubminiſtratu ⁊ conſtructū creſcit in augmentuꝫ dei. Hocaūt caput eſt ip̄e xp̄s cuius vicē in eccl̓ia gerit ſūmuspontifex. Et iō ſciſmatici ſunt qui vt dictū eſt ſb̓eſſerenuūt ſummo pontifici ⁊ mēbris eccl̓ie ei ſubiectiscōicare recuſant. Hīc ⁊ Pelagius papa ait. Sciſmaſiquidē ip̄m qd̓ grecū nomen eſt ſciſſurā ſonat. ſed invnitate ſciſſura eſſe non pōt. Non gͦ vnitati cōicantqͥ ſciſmaticis cōicant. ꝑtes ip̄i ſibi fecerūt ⁊ ab eo qd̓vnū eſt (vt apl̓i Iude iam v̓bis loquar) ſemetipſosſegregantes ſpm̄ non habēt. xxiiij. q. j. ſciſma. Et ꝙͣuis hereſis etiā diuidat hoīem ab vnitate fidei catholice. tn̄ ſciſma eſt ſpāle viciū diſtinctū ab ip̄a. nāhereẜ opponit̉ directe ⁊ ꝑ ſe fidei. et ſciſmaʸ opponiī̉ꝑ ſe eccl̓iaſtice vnitatis charitati. Et iō ſicut fides ⁊charitas ſunt diuerſe v̓tutes: ꝙͣuis qͥcūqꝫ caret fidecaret ⁊ charitate. non tn̄ ecōuerſo. Ita hereſis ⁊ ſciſma ſunt diuerſa vicia. ꝙͣuis hereticus ſit etiā ſciſmaticus ſed non econuerſo. Et hoc eſt quod ait hieroſuper epl̓am ad Gal̓. Inter ſciſma ⁊ hereſim hoc arbitror int̓eſſe ꝙ hereẜ ꝑuerſū dogma hꝫ. ſciſma āt aleccl̓ia ſeꝑat. xxiiij. q. iij. int̓. Et tn̄ ſic̄ amiſſio charitatis ē via amittēdi fidē. ita ſciſma ē via ad hēſim. Un̄differūt ſicut diſpoſitio ⁊ habitꝰ vl̓ ſic̄ genus ⁊ ſpēs.§. j.Eſt autem ſciſmapeccatum abſqꝫ dubio mortale. qꝛ contrariat̉ charitati eccleſiaſtice vnitatis. Si em̄ peccatum qd̓ committit̉ contra charitatē alicuius ꝑſone ꝑticularis ēmortale. vt odiū ꝑticulare contra ꝓximū. multomagis quod ꝑpetrat̉ contra charitate totius eccleſiaſtice congregationis vt ſciſma. Bonū .n. quāto communius tāto diuinius ẜm ph̓m ⁊ ꝑ ꝯn̄s meliꝰ. ⁊ malum ei oppoſitū deterius. Patet etiā grauitas maxma huius peccati ex dictis ſanctoꝝ. Dicit .n. AugꝰNeqꝫ ſciſmatici aliqͥd ſibi ex iuſticie mercede ꝓmittant. quia vbi charitas non eſt non poteſt eſſe iuſticia. Dilectio .n. ꝓximi malum non operatur. xxiiij. qj. Ubi. Item Beda ſuper Math. Quicūqꝫ ab vnetate fidei vl̓ ſocietate Petri apoſtoli quomodoliberſemet ipſos ſegregauerint. nec tales a vinculis peccatorum abſolui. nec ianuaꝫ regni celeſtis poſſunt ingredi. q. ea. Segregatur autem quis ab vnitate Petri per ſciſma per quod quis non ſubijcitur ſummopontifici qui locum tenet Petri. Item Cyprianusdicit. Cuncti ſciſmatici quia foris ſunt .i. extra eccleſiam ſpiritūſanctum non hn̄t. q. ea. Dicimꝰ. Hoc idēoſtenditur ex graui punitione eorum diuina ⁊ hu-