Titulus.III.

vices ꝓ beneficio accepto. Et hoc nō eſt ſemꝑ mortale. qꝛ debitū gratitudinis eſt vt homo etiā aliqͥd ſpecialiter tribuat ad quod nō tenet̉. Et ideo ſi illud p̄termittit nō peccat mortaliter. Eſt tamē peccatū vniale. qꝛ hoc nō ꝓuenit niſi ex negligentia quadā autex quadā indiſpoſitōne homīs ad virtutē. Poteſt tn̄cōtingere ꝙ talis ingratitudo ſit etiā mortale pct̄mvel ꝓpter interiorē ꝯtemptū. vel ꝓpter cōditione eiusqd̓ ſubtrahit̉ benefactoria beneficiato qd̓ ex neceſſitate debet̉ ſiue ſimpliciter ſiue in aliquo caſu neceſſitatis. ſicut ſiquis patrē ſuū qui poſt deū eſt maximꝰbenefactor filij cum ab eo receꝑit eſſe: cōtemneret xecognoſcere vt patreꝫ ſuū ꝓpter vilitatē cōditōnis vl̓debilitatē ſenſus vl̓ tenuitatem ſubſtantie et hmōi.Aut etiaꝫ nō ſubueniret ei in magnis neceſſitatibusſuis cū poſſet. vl̓ non laudaret eū in quo laudanduseſt precipue cū ex tali omiſſione laudatōnis ſequit̉ eivituꝑiū vel infamia ip̄ius pr̄is. Et idē videt̉ de alijsqui magna beneficia cōtuliſſent. ſcd̓o mō dicit̉ aliqͥsingratus quia nō ſolū pretermittit implere gratitudinis debituꝫ. ſed etiā ꝯtrariū agit. Et hoc etiaꝫ ẜmcōditionē eius qd̓ agitur quādoqꝫ eſt peccatū mortale qn̄qꝫ veniale. puta ſiquis deuꝫ ſūmuꝫ oīm bn̄factorem qͣſi odiat ſeu ꝓ nihilo habeat vl̓ ꝯtemnat ꝙ eumfecerit in hunc mūduꝫ venire et eſſe. qd̓ ſolet acciderecū quis eſt tribulationibꝰ ⁊ anguſtijs. ⁊ temptationibus p̄ſſus. vl̓ nō habꝫ bona q̄ in alijs cernit. vilificasbeneficia dei ſibi ꝯceſſa. vtiqꝫ hoc eſt peccatū mortale qn̄ ẜm deliberationē rōnis eueīt. Secꝰ ſi ẜm motuꝫſenſualitatis. Multomagis eſſet ſi ipſa dei beneficiavituꝑaret ſibi collata. vl̓ blaſphemaret euꝫ qͥ in mūdum fecit euꝫ venire. ⁊ ꝙ nil ab eo habuit niſi mala ⁊hmōi. Adhuc aūt grauius ſi aliqͥs faceret in iniuriādei vt ꝑſequendo ſeruos dei ⁊ hmōi. Et ſil̓r qͥ ꝑentesexprobraret et contumelijs afficeret aut verberaretaut alias ꝑſonas multū bn̄factrices. talis ingratitudo eſſet mortale. al̓s veīale. De ingratitudine magneppl̓i dei loquēs Moyſes Deutro. xxxij. ait. Incraſſatus eſt dilectus et recalcitrauit. incraſſatus. impinguatus. dilatatus. dereliquit deuꝫ factorem ſuum. etreceſſit a deo ſalutari ſuo. incraſſatus ſcilꝫ in naturalibus bonis collatis ſibi. impinguatus in ſpiritualibꝰ. dilatatus in tēꝑalibꝰ. recalcitrauit offendēdooꝑe dereliquit deū nō recognoſcendo beneficia. ⁊ receſſit a deo non agendo gratias ei. nō laudando ip̄mſed idola. Cum aut ingratitudo ē veniale tal̓ ingratitudo nō eſt ꝯtra charitatē ſꝫ preter: qꝛ nō tollit habitū charitatis. ſꝫ excludit aliquē actu eius: vt feruorem. ⁊ ꝙͣuis in quolibꝫ veniali pctō ſit ibi aliquid ingratitudinis inqͣtū .ſ. pctm̄ veīale tollit aliquē actuꝫvirtutis ꝑ quē homo obſequit̉ deo. nō eſt tamē ibi ꝑfecta ratio ingratitudinis. Cum aūt ingratitudo eſtmortale difficulter pōt reꝑirinſi mixta cū materijsaliorū peccatorū. Nā ſiquis nō recognoſcat vl̓ ꝯtemnat dei beneficia in ſe: erit̉ ibi ꝯmuīter accidia vl̓ inuidia. Et ſi iniuriatur parentibꝰ vl̓ alijs benefactoribꝰv̓bo. erit ibi ꝯtumelia. vel blaſphemia vl̓ aliqͥd aliucEt ſi facto erit ibi furtū. vl̓ impietas. vl̓ leſio corꝑalis ⁊ hmōi. Cum aūt quis hoc ſolū faciat vt ip̄m beneficiū notabile vituꝑet ⁊ vilificet vl̓ ꝯtemnat. forteſolū ibi ingratitudo erit. Et vt dicit. b Tho. vbi ſupͣnihil ꝓhibꝫ formalē rōneꝫ alicuius ſpālis peccati inpluribꝰ generibꝰ pctōꝝ materialiter inueniri. Et ẜmhoc in multis generibꝰ pctōꝝ inuenit̉ ratio ingratitudinis. Notanduꝫ etiā ẜm Tho. vbi ſupͣ ꝙ ille quiignorat beneficiū non eſt ingratus ſi beneficiū nō recompēſet dūmodo ſit ꝑatus recompenſare ſi noſcet.Eſt aūt laudabile vt ille cui ꝓuidetur ſeu dat̉ beneficiū ignoret dupl̓r. primo mō ꝓpter inanis glorie vitationeꝫ. ſic̄ beatus Nicolaus fecit cuꝫ ꝓijciēs occulte

auruꝫ in domo cōuicini pauꝑis hūanuꝫ fauoreꝫ vitare voluit. Un̄ Sen̄. in. ij. de beneficijs cū dixiſſet ꝙ l̓bn̄ficij lex eſt ꝙ alter .ſ. dans ſtatī debꝫ obliuiſci dati.Alter ſcilicet recipiens memor eſſe accepti quaſi ſedeclarans in .vij. eiuſdē libri dicit. Errat ſiquis eſtimat cum dicimus eum qui beneficium dedit obliuiſci excutere nos illi memoriam rei p̄ſertim honeſtiſſime. Cum ergo dicimus meminiſſe nō debet hoc volumus intelligi predicare nō debet nec iactare. Secundo eſt laudabile vt ignoret beneficium. qꝛ in hocipſo amplius beneficium facit ꝙ conſulit verecundie eius qui beneficium accipit. Uude Sene. dicitin eodem lib̓. ꝙ interdum fallendus eſt qui iuuat̉ vthēat. nec a quo acceperit ſciat.Grauitas huiꝰ pec§. ij.cati ingratitudinis magna eſt. ꝓpter qd̓ pͣs. excitat ſead gratitudinem exhibendam dicens. Benedic aīamea domīo. Scd̓o ꝓuocat ſe ad ingratitudineꝫ fugendaꝫ dicens. Noli obliuiſci om̄es retributiones ēi. beneficia eius. Appellat aūt beneficia retributiones qꝛ faciētibꝰ nob̓ mala. ꝓ malis deꝰ retribuit bōaideo noli obliuiſci. qꝛ hoc ꝑtinet ad ingratitudinē. ⁊vt magis euitet ingratitudineꝫ enum erat beneficioruꝫ reuerendam multitudinē ibi. qͥ ꝓpiciatur omnibꝰiniquitatibꝰ tuis ⁊cͣ. Ipſa aūt grauitas huius peccati oſtendit̉ ex quatuor q̄ ex ea ſequūtur.Primo conceſſa bona auferunt̉.Secundo dimiſſa peccata reuertunt̉.Tercio grauiſſima mala oriuntur.Quarto promiſſa beneficia ſubtrahūtur.Quantū ad primū.§. iij.dicit Aug. Quod deus dederat gratis abſtulit ingtis. Unde ſaluator dixit iudeis ingratis poſtqͣꝫ poſiit ꝑabolam vinee plantate ⁊ locate agricolis. vbi on̄ditur ingratitudo illorum. Ideo auferetur a vobisregnum dei. preter expoſitionem literalem parabolevidelicet de illo populo iudeoꝝ qui vt vinea plantatus a deo. id eſt poſitus in terra ꝓmiſſionis cum torculari legis que timore premebat. id eſt retrahebata malis. ⁊ ſępe .ſ. cuſtodie angelice. ⁊ turri templi nominatiſſimi in culto diuino locatꝰ .i. deditꝰ fuit ī curam pͥncipibꝰ ſacerdotū vt deo faceret fructificareꝑbona opera. Et ad ſolicitandū hoc miſit diuerſis tiporibꝰ plures nuncios .i. ꝓphetas. Sꝫ illi vt ingratiocciderunt ꝓphetas. ⁊ demū filiū dei patris qͥ vineaꝫplantauerat ⁊ locauerat. ꝓpter quā ingratitudinemablatū eſt regnū dei .i. regimen fidelis populi ab eis⁊ intellectus verus ſcripturaꝝ. Habet nihilominusꝑabola ſenſum moralē. Uinea em̄ deſignat animamquālibet que a deo plantat̉ in creatione. in qua ponitur torcular remorſus conſcientie. turris rationisex qua poſſit videndo diſtinguere amicos ab inimicis. ſepe circūdatur .ſ. cuſtodia angelica que vndiccuſtodit: locat colonis ſcꝫ appetitui intellectīo ⁊ ſerſitiuo. vites in ea ſunt inclinationes ad virtutes vequod plus eſt habitus virtutum qui infunduntur inbaptiſmo. Tempus fructuū appropinquat cum incipit habere vſum liberi arbitrij quo debet in honorem dei fructus producere bonoꝝ operum. tunc mittit deus nūcios ſuos id eſt bonas inſpirationes ⁊ inſtinctus mentales ad benefaciendum vel documenta p̄dicatorum ⁊ aliorū. Sed vt ingratus iſtos mortificat ⁊ contemnit. Demum ipſe dei filius in ſacramento altaris venit ad eum ſed vel nō recipit vel receptum eijcit extra ſe ⁊ crucifigit malis operibꝰ ſuisẜm illud quod ait apoſtolus ad Habreos. vj. cap̄. deprauis chriſticolis Rurſus crucifigentes dei filiumin ſemetipſis et oſtentui habentes. Quid ergo fa-