¶ Titulus
.III.
exponēda. Eſt igit̉ vnus intellectꝰ ẜm be. Tho. poſtglo. ſuꝑ epiſtolā Roma. iij. vbi ponit̉ hec autoritasgo peccaui tibi ſoli .i. quia rex ſum non habenslore hominē qui me puniat de adulterio ⁊ homicidio cōmiſſo .i. tibi deo reſeruat̉ peccatū meūniendum. malū corā te feci .i. ſciente et ſi alij ignuerint. vel corā te .i. cito a te reſpectus oculo miſericordie tue ad te cōuerſus. ab hoc ergo peccato munda me quia cognoſco .i. doleo ⁊ peniteo qd̓ ſupͣ petierat. ⁊ hoc vt iuſtificeris in ſermonibus tuis ⁊ vincascū iudicaris .i. ex hoc ſequet̉ hoc bonū eſt: qꝛ iuſtificaberis .i. iuſtus manifeſtaberꝭ .i. verax in ſermonibustuis in quibꝰ veniā ꝓmittis peccatoribꝰ cōuerſis: nōſolum illo ſermonē Ezech̓. xviij. Peccator in qͣcūqꝫhora conuerſus fuerit ⁊cͣ. quia huiuſmodi verba pͣspͥus fuerunt dicta ante verba Ezechiel̓. Sꝫ etiā illoſermone quo dicit̉ Leui. xxvj. Orabunt ꝓ impietatibus ſuis ⁊ recordabor federis mei. Et Deutro. xxx.Si ductus penitudine reuerſus fueris ad deū reducet te dn̄s deus tuꝰ ⁊ miſerebit̉ tui. ⁊ vincas .i. vincesopinionē hominū falſo eſtimantiū cuꝫ iudicaris abeis .i. eſtimaris ꝙ non parces peccatū dauid vel alijspeccatoribꝰ: ita ꝙ ly vt hic tenet̉ cōſecutiue non cauſatiue. Alius ſenſus eſt vt lyvt referatur nō ad illudmunda me. ſꝫ ad illud tibi ſoli peccaui cōſecutiue tamen non cauſatiue. ⁊ eſt ſenſus. ij. Regū. xij. Ego peccaui tibi vt iuſtificerꝭ in ẜmonibꝰ tuis .i. ex pctō meocōſecutū eſt: quia tu appares iuſtus .i. fidelis. ⁊ veraxin tuis ſermonibꝰ .i. ꝓmiſſionibꝰ. non frangens ipſa ⁊contrafaciens ꝓpter peccatū meū vel alioꝝ. Promiſerat em̄ deus dauid ꝙ regnū ſuum ſtabiliret in eternum. ij. Regū. vij. que ꝓmiſſio erat implenda per incarnationē xp̄i. ſꝫ a quibuſdā dicebatur ꝙ ꝓpter peccatum dauid nō eſſet deus illā obſeruaturus: ſꝫ quiatalis ꝓphetia erat ꝓphetia nō cōminationis q̄ mutari poteſt ſi humana merita mutant̉. ẜm illud Hiere.viij. Repente loquar aduerſus gentem: quia ad illareſpicit. ſꝫ erat ꝓphetia p̄deſtinationis ẜm quā p̄dicitur aliquid quaſi omnibꝰ modis implendū. Et ideoſi factū nō fuiſſet qd̓ ꝓmiſſum eſt Dauid p̄iudicaretdiuine iuſticie .i. veritati. ⁊ nō appareret deus verax⁊ fidel̓ in ꝓmiſſis oīmode īplendis. Sꝫ implendo ꝓmiſſum illud etiā peccante Dauid apparet iuſtus .i.verax in ſuis ſermonibꝰ ꝓmiſſorijs. ⁊ vincit opinionēfalſam qua iudicat̉ mutabilis ⁊ nō fidelis in ꝓmiſſisEt hec eſt expoſitio ſecunda ad ꝓpoſitū apoſtoli ibiinducta. Alie expoſitiones dimittant̉. ¶ Itē iudicant alij deuꝫ temerarie eo .ſ. ꝙ affligat bonos ⁊ nonp̄miet hic de quibꝰ dicit̉ Malach̓. iij. Dixiſtis vanuseſt qui ſeruit deo. ⁊ qd̓ emolumentū recepimus quiamādatis eius obediuimꝰ? Sed hoc eſſe falſum ⁊ temerarium iudiciū oſtendit ipſe diceus Hiere. Quidvultis mecū in iudicio cōtendere. Omnes dereliquiſtis me vnde qͥlibet meretur gehennā ſolū ꝓpter originale ⁊ alias penas: ⁊ ideo nullus poteſt conqueriHiere. xij. Iuſtus quidē tu ēs. de peni. diſt. iij. Quidergo.Quātū ad terciū§. iij.principale .ſ. iudicando de ſeipſo temerarie. dicitur. jͣCorin. xj. Si noſmet ipſos iudicaremꝰ non vtiqꝫ a domino iudicaremur. In iudicio hͦ proprio pͥmo oportet fieri diligentem examinationē. ⁊ de hoc intelligitautoritas. Scd̓o redargutionē ⁊ punitioneꝫ in ſe demanifeſtis ⁊ hoc quilibet. iuxta illud pͣs. Feci iudicium ⁊ iuſticiam. Tercio poteſt fieri abſolutio vt ſcꝫquis ꝓ certo reputet ſe innocentem ⁊ ſine mortali. ethoc nulli licet. Et de hoc apoſtolus. j. ad Corin. iiij.Neqꝫ meipſum iudico. hec Thomas ſuꝑ epiſtolas¶ Sciendum igitur ꝙ tale iudicium eſt temerariū
quando qͥs exiſtimat certitudinaliter eſſe ſe deo gratum ⁊ virtuo ſum: quia eum non remordet conſcientia de mortali. Unde ab hoc iudicio cauet ſibi apoſtolus dicens. jͣ. ad Corinth̓. iiij. Neqꝫ meipſum iudico. id eſt innocentē pro certo me non eſtimo. Cuiꝰrationem aſſignans ſubdit. Nihil mihi cōſcius ſunid eſt non habeo conſcientiā alicuius peccati mortelis. ſed non in hoc iuſtificatus ſum. id eſt non ſufficitad hoc ꝙ me iuſtum vere ꝓnunciem. quia poſſunt aliqua peccata in me eſſe que me latent. iuxta illud pͣs.Delicta quis intelligit. Sed hec ſcꝫ certitudo iudicij de corde alicuius reſeruatur ſoli deo. ꝓpterea ſubdit. Qui autē iudicat me dominꝰ eſt. ẜm illud ꝓuer.xvj. Spirituum ponderator eſt dominꝰ. Nam de homine dicitur etiā quo ad ſeipſum. Nemo ſcit .ſ. ꝑ certitudinem vtrum odio vel amore ſcꝫ dei ſit dignus.Eccleſiaſtes. ix. qͣꝫuis em̄ quis videat ſe agere virtuoſa opera ⁊ frequēter ⁊ delectabiliter ⁊ prompte quoad debitum finem quod eſt ſignū habitus generati.tamē quia actus virtutum acquiſitaꝝ ſunt omninoſimiles actibus virtutū infuſarū non poteſt qͥs ſcirvtrum talis actus bonus ꝓcedat a virtute p̄ciſe acqͥſita in ipſo que non ſufficit ad ſalutem. aut a virtuteinfuſa neceſſaria ad ſalutē que eſt ex gratia. Secundo eſt temerarium iudiciū de ſeipſo cū eſtimat ſibi licere iudicare de cunctis reputans ſe ſpiritualē. ꝓ eoqd̓ dicit apoſtolꝰ. j. ad Corin. ij. Spūalis omnia iudicat ⁊ ipſe a nemine iudicat̉. Temerariū eſt em̄ ⁊ p̄ſumptuoſum vt quis reputet ſe ſpiritualem. Nā ẜmTho. ſuꝑ dicta autoritate dicit̉ ſpūalis cuiꝰ ſpūs illuſtratur ẜm intellectū. ⁊ inflamat̉ ẜm affectu a ſpirituſancto. qd̓ ſciri ꝓ certo nō poteſt. Nec intelligit̉illud apoſtoli ꝙ talis ſpūalis iudicet oīa facta hoīmetiā dubia: ſꝫ ꝙ de ſingulis q̄ ꝑtinent ad ſalutē rectūiudiciū habet vtrū ſcꝫ hoc ſit bonū vel malū. Namvt dicit̉ .j. ethicoꝝ. Unuſquiſqꝫ bene iudicat que cognoſcit. ⁊ hoꝝ eſt optimꝰ iudex. ſicut medicus de mediciualibꝰ. ⁊ ſicut vere virtuoſus de moribus qui ſintboni vel mali. Qui aūt nō eſt ſpūalis modo p̄dictonon poteſt bene iudicare de hmōi. Et ideo ſubditeipſe ſpūalis a nemine .i. ab homine nō ſpūali nō iudicatur. Non autē intelligendum eſt tanꝙͣ a ſuperioriſuo nō poſſit iudicari ſicut alij. Tercio eſt iudiciumtemerariū qū̄ quis eſtimat non curandū quicqͥd iudicent vel ſuſpicent̉ homines de eo bonū vel malunꝓ eo qd̓ ait apoſtolus. jͣ. Corin. iiij. Mihi autē ꝓminimo eſt vt a vobis iudicer vtrū ſcꝫ ſim fidelis ⁊ idoneus miniſter xp̄i. aut ab humano die .i. ab humanointellectu quocunqꝫ. vel in p̄ſenti tēpore ẜm glo. Temerariū eſt hoc. Nam dicit̉ Eccleſiaſ. xlj. Curā habe de bono nomine. ⁊ Auguſtinus. Qui negligit famam ſuā nimis crudelis eſt. xj. q. iij. Non ſunt audiendi. Ut ergo dicit beatus Thomas ſuper epiſtolas in dicto paſſu. de iudicio aliorum hominum ergaſe dupliciter curari ꝯtingit ſeu curam habere. Unemodo ꝙͣtum ad alios qui ex eorum bono opere edificantur ⁊ malo ſcandalizant̉. ⁊ ſic boni non ꝓ minimo ſꝫ pro magno habent ab hominibꝰ iudicari. cumdominꝰ dicat̉ Mathei qͥnto. Uideant opera veſtrabona ⁊ glorificent patrem veſtrū. Alio modo ꝙͣtunad ſeipſos. ⁊ ſic non multū curant. quia nec gloriamtemporalem concupiſcunt. iuxta illud Yſaie. lj. Nolite. timere obprobrium hominum. Et hoc eſt quodait a poſtolus. Mihi autem. id eſt ꝙͣtum ad me pertinet pro minimo dicit quia fama inter minima bona computatur. id eſt inter temporalia. ¶ Quartoiudicium temerariū eſt vt aliquis eſtimet iudiciumſuum in agendis infallibile. ⁊ alios idem debere ſentire: cum dicat Auguſtinus de conſecͣ. diſtinctioneiiij. In vna ⁊ eadē re tot fere ſentētie quot homines