¶ Capitulum.III.

īmediate de paradiſo eiecti ſunt Gen̄. iij. Aliqn̄ etiāqͥs defendit pctm̄ ſuū puta rōibꝰ on̄dens ſe bn̄ feciſſeEt in his q̄ ſunt determinata ab eccīa. vt velle defendere vſurā que ꝯmittit̉ ſub noīe depoſiti vel diſcret:onis nō eſſe peccatū. aut fornicatōem ſimplicē. ⁊ huiuſmodi: ꝑtineret ad hereſim. Defendere etiā culpāalioꝝ: grauis ſuꝑbia eſt. vn̄ Iſidorꝰ. Qui ꝯſentit peccantibꝰ ⁊ defendit aliquē delinquenteꝫ: maledictuserit apud deū ⁊ hoīes ⁊ corripiet̉ increpatōne ſeueriſſima. xj. q. iij. c. Qui ꝯſentit. vn̄ et Anaſtaſiꝰ. ſecundꝰquia voluit defendere. Fotinū hereticū. diuino iudicio ꝑcuſſus eſt. vt habet̉ diſ. xix. Anaſtaſiꝰ. SecundūBer. ſic oritur iſte ex p̄cedenti. Qui ꝓmptus ad omnia ſe ꝯſueuit ingerere: impoſſibile eſt aliqn̄ nō errare. Ad p̄latū aūt ꝑtinet errantem arguere. ſꝫ qūo culpam ſuā ꝯfitebitur qͥ nec eſſe putat: ꝓpterea cū culpanō putat̉: creſcit. nō amputat̉. Multis modis fiuntexcuſationes in peccatis. Aut em̄ dicit qͥ ſe excuſat.aut nō feci. aut feci qͥdem et bene feci. aut ſi male nōmultū. aut ſi multū nō mala intentione. Si aūt ⁊ deilla ꝯuincit̉: aliena ſe nitit̉ excuſare ſuaſionē. Sed qͥaꝑtas defendit qūo occultas ⁊ malas cogitatōes cordi ſuo adueniētes humiliter reuelaret abbati.Nonus gradus.§. xij.ſuꝑbie eſt. Simulata ꝯfeſſio. cū .ſ. quis ꝯuīctus ⁊ manifeſtatus de aliquo exceſſu cū videt locū nō eſſe excuſationis. fatetur et on̄dit ſigna magne humilitatis ⁊emendatis. qd̓ ficte agit vt reputet̉ vere ꝯpūctus. etcorrectus. ad qd̓ facit ꝙ ait Criſoſ. Quis aliqn̄ viditclericū cito pn̄īam agentē. et ſi dep̄henſꝰ humiliauerit ſe .ſ. ꝯfitendo culpā. nō dolet qꝛ peccauit: ſed ꝯfundit̉ qꝛ ꝑdidit gloriam ſuā. de peni. di. j. Menſuraꝫ. §.Quis aliqn̄. Ad ſimulatā etiā ꝯfeſſionē ꝑtinet ꝙ qͥsin ꝯfeſſione ſacramentali reticeat aliqd̓ mortale preverecundia qd̓ menti occurrit. in quo mortal̓iter peccat ꝓpter irreuerentiam ſacramenti. et ex ſuperbia ꝓcedit. dū vult videri iuſtus in eo ꝙ tacet malo. qͥ peccator eſt vt dic. Gracianꝰ de peni. di. j. §. Taciturnitas. De qͣdam muliere legit̉ qͥ erat magne ſapientre.ꝯſilij ⁊ ſanctitatis. hec lapſa in pctm̄ carnis ꝙͣuis hoctoto tꝑe vite ſue defleret et pnīam ageret aſprimā. tn̄qꝛ noluit ꝯfiteri defunctaⁱ apparuit cuidā ſibi noctereuelans ſe ꝓpter hoc damnatā ad gehennā. Ber. v̓oſic ait. on̄dens qūo ex p̄cedenti hec oriat̉. Nōnulli cūa peritioribꝰ arguūtur ꝯſiderantes ꝙ ſi ſe defenderētnō crederetur eis ſubtilius inueniunt argumentumdefenſionis. v̓ba reſpondentes doloſe cōfeſſionis. vultus demittit̉. ꝓſternitur corpꝰ. aliqͣs lacrimas ſi poſſunt ſibi extorquent. vocē ſuſpirijs verba gemitibusinterrūpunt. Nec ſolū talis obiecta nō excuſat: ſedip̄e culpam qͦꝫ exaggerat. Hec aūt ſimulatio ſic ꝑpenditur inqͥt Ber. Uaſa figuli ꝓbat fornax. et tribulatio vere penitentes diſcernit. Qui veraciter penitēt:labores pnīę nō abhorrent. Cuius ſimulata eſt confeſſio. vna vel leui ꝯtumelia aut exigua pena interrogatū. iam humilitatē ſimulare nō poteſt. murmuratfrendit iraſcitur.Decimus gradusᵐ. §. xiij.ſuꝑbie eſt Rebellio. nolle obedire ſuꝑioribꝰ vt p̄latꝭparentibꝰ et alijs. ꝯtēnereqꝫ mandata ſuꝑioꝝ. ꝓuer.xviij. Impius cū in ꝓfundū venerit pctōꝝ ꝯtemnit.Ubi ſciendum ꝙ nō ſolū in maioribꝰ ordinatōibꝰ ſꝫetiam in minimis qͥbuſcūqꝫ ꝯtemptus mortale ē. vtBer. in li. de diſpēſatōne ⁊ p̄ceptione dicit. Neglectꝰvbiqꝫ culpabilis. neglectus vbiqꝫ dānabilis. Et Anterius papa ait. In lege veteri habet̉ ꝙ qͥcūqꝫ ſacerdotibꝰ nō obtemꝑaſſet. aut extra caſtra poſitus a po-

pulo lapidabat̉. aut de gladio ſubiecta ceruice ꝯtemptum expiabat cruore. Nunc v̓o inobediens ſpirituali aīaduerſione trūcatur .i. pena damnationis eterne. aut eiectus de eccīa rabido demonū ore decerpit̉.xj. q. iij. Abſit. Pharao rex egypti qꝛ ꝯtempſit mādatum dn̄i ꝑmanens in ſua ꝑtinatia et duricia demuꝫſubmerſus ē in mari rubro. vt habet̉ Exo. xiiij. Berde hoc ſic ait. Qui prius arrogans factus ſocios ꝯtēpſerat. iam patenter inobediens: mgr̄m etiā ꝯtēnit.Sciendum tamē ꝙ gradus. xij. in tres tm̄ colligi pn̄tvt in ſex primis ſit ꝯtēptus fratrū. in qͣtuor ſequentibus ꝯtemptꝰ mgr̄i. et in duobꝰ qͥ reſtant ꝯtēptus deiBeniqꝫ vbi fratrū ꝯcordiā. aut magiſtri ſnīam ſemꝑmonachus ſpernit. quid vltra in monaſterio niſi ſcāndecimus gra/ .§. xiiij.dus ſuꝑbie eſt Libertas peccādi. talis vult eſſe ſiml̓deo. vt .ſ. libeat ei facere qd̓ vult. vnde dicit Anſhelmus in li. de ſil̓itudinibꝰ. ꝙ qͥ vult eſſe liber ſui ⁊ nullilegi ſubijci. vult auferre coronā de capite dei. qꝛ ſolūei eſt hoc ꝓprium vt nulli ſubijciat̉. ⁊ ſi impedit̉ a deoaliqͥbꝰ tribulationibꝰ vel obſtaculis vt nō poſſit libere implere voluntatē ſuā malam. iraſcit̉ ꝯtra deū:blaſphemat et iniuriatur. Huic aūt accidit qd̓ legit̉parabolice de ꝓdigo filio Luc. xv. qui petita a paportione ſubſtantie ſue. et accepta .i. libertate ſueluntatis. abijt in regionē longinquā in ſtatū .ſ. ruensmalicie. remotū a deo. vbi diſſipat totā ſubſtantiam.ſcꝫ virtutis et gr̄e a deo habite. et bona etiam naturalia debilitat viuēdo laſciue: et ſeruiendo demonijs.Ber. de hoc ꝑ hanc libertatē monachus. cum iā monachus nec magiſtrum videt quē timeat. nec fratrequos reuereat̉. quāto ſecurius tanto liberius ſua deſideria implere delectat̉. a qͥbꝰ in monaſterio tā pudore ꝙͣ timore ꝓhibeatur. Sed et ſi fratres et abbatemnon iam timet. nondū tamen penitus dei formidinecarebit.Duodecimus gra­ .§. xv.dus ſuꝑbie eſt Cōſuetudo peccandi. et hoc eſt valdeꝑiculoſum. qꝛ ꝯſuetudo (vt dicit ſapiens) eſt qͣſi altera natura. Un̄ ſicut naturalia tolli nō pn̄t. ita ⁊ cōſuetudo valde difficulter tollit̉. veꝝ qꝛ natura nō eſſed quaſi. iō reijci pōt et ſi cū difficultate. inducit em̄habitū qui eſt diſpoſitō d̓ diffcili mobiliſa ſubiectotn̄ remoueri pōt. vnde et Lazarus mortuus et ſepultus cū difficultate fuit ſuſcitatus .i. ꝯcurrentibꝰ pluribus actibꝰ ꝙͣ in reſuſcitatōne alioꝝ mortuoꝝ a xp̄oNā et fleuerunt ſorores et orauerūt ꝓ ipſo. et turbet chriſtꝰ fleuit ac clamauit. Significat aūt Lazarmortuus et ſepultus peccantē ex ꝯſuetudine ẜm Augu. dū ſcꝫ male ꝯſuetudīs quaſi mole p̄mitur animꝰ.de peni. di. ij. §. Sicut tribꝰ. Nec tamen talis ꝯſuetudo excuſat vel minuit peccatū: ſed potiꝰ aggrauat. vn̄Grego. Tanto ſunt grauiora peccata quāto diutiusanimā infelicē detinent alligatā. extra de ꝯſue. c. Cūtanto. Ber. vero ſic ait. Poſtꝙͣ terribili dei iudicio pͥma flagitia impunitas ſequit̉. exꝑta voluptas libenter repetitur. repetita blandit̉. ꝯcupiſcentia reuiuiſcente ſopitur ro. ligat ꝯſuetudo. trahitur miſer in ꝓfundum maloꝝ. trahitur captiuus tirānidi vicioꝝ.ita vt carnalium voragine deſiderioꝝ abſorptus ſuerationis diuiniqꝫ timoris oblitus. dicat inſipiens incorde ſuo. Non eſt deus.¶ Capitulum quartum de ſuperbia in quadruplicigenere hominū. ſcꝫ in prelatis. in religio ſis. in clericꝭet in laycis. ⁊ in ſingulis hoꝝ eſt quadruplex ſuꝑbia.