¶ Capitulum

id eſt ſpūs quos ſecū trahebat ſuo exemplo ꝑnicioſeſuꝑbie. grauiꝰ vtiqꝫ peccat ⁊ tanto plures inficit ſuoexemplo iniquo. ¶ Quinto ex peccati firmitate. ibiqui dicebas in corde tuo. Nō em̄ fuit quidē motus anatura vel ab alio ꝑſuaſus pͥmoꝝ parentū: ſed cū malicia ⁊ aſſiduitatē ex ſe ꝓcuratꝰ ¶ Sexto ex ſuꝑbie immēſitate. ibi. aſcendā in celū nō empireuꝫ: qꝛ ibi eratvbi creatꝰ fuerat: ſed in celum ſanctiſſime trinitatisvt .ſ. ſicut ip̄e eſt glorioſus ex ſe. ita ip̄e aſcēderet ⁊ ꝑueniret ad gloriā quā nōdum adeptus fuerat ꝑ ꝓpriaꝫvirtutē ſine adiutorio gr̄e. ¶ Septimo ex pͥncipatusſingularitate. ibi. ſuꝑ aſtra dei exaltabo ſoliū meū .i.ſuꝑ angelos ceteros vt mihi ſeruiāt. ¶ Octauo ex ſapientie ſublimitate quā appetijt. ibi. ſedebo in mōteteſtamēti. Appetijt ẜm Ber. eſſe ſimilē dei filio queꝫvidit incarnaduꝫ. ⁊ ꝙ daturꝰ erat in mōte ſyon legeꝫteſtamēti noui. Appetebat ergo ⁊ ip̄e eſſe legiſlator.Nono ex malicie nocibilitate. ibi. in lateribꝰ aquilonis vnde ꝓcedit ventꝰ frigidus ⁊ afflictiuꝰ .i. ſuggeram ⁊ flabo in pͥmis parentibꝰ ventū ſuꝑbie vnde frigidi fiant amore dei. qd̓ fecit ex inuidia ſua. ¶mo in cognitōnis naturalitate. ibi aſcendā ſuꝫtudinem nubium .i. ſuꝑ ſubtilem cognitionē ꝓphetarum .i. oīa erūt mihi preuia ſine dei adiutorio.timo in dei equalitate. ibi ſimilis ero altiſſimo. qurendo adorari vt deus. qd̓ frequēter facit querendoadorari ꝓ deo. ſicut apud gentiles adorātes in ſtatuis demonēs. ⁊ cū xp̄o dixit Math̓. iiij. Hec omnia tibi dabo ſi cadēs adoraueris me. Dicit̉ aūt tūc dixiſſe hoc: qꝛ ex ſuꝑbia ſua quā tunc incurrit oīa mala facit in ꝯtemptū dei. Et ꝑ hanc ſuꝑbiā iniuriat̉ homodeo in ſeip̄o. quia facit ſe totalē cauſaꝫ boni qd̓ habꝫa deo. ꝯtra quē apl̓s. j. ad Corin. iiij. Quid habes q̄nō accepiſti ab alio ſaltē a deo a quo bona euncta ꝓcedunt īmediate vel mediate. Iaco. j. Omne datumoptimū ⁊ omne donū ꝑfectū deſurſum eſt deſcendēs7. .j. Paralipo. xxix: Tua ſunt oīa. ⁊ que de manu tuaaccepimus dedimus tibi. Et ſubdit apl̓s. Si autē accepiſti quid gloriaris ſ. in teip̄o vel apud alios qua ſinō acceꝑis .ſ. ab alio ſed a teip̄o habeas. qd̓ ꝑtinet acingratitudinē. Unde Grego. Actoris ſui gr̄am negare ꝯuincit̉ qui ſibi tribuit bonū qd̓ operat̉. Et inde ex ſua ingratitudine meret̉ amittere qꝛ ẜm Auguqd̓ deus dederat gratis abſtulit ingratis: ſicut narratur in libro de ſeptē donis de quodā magno doctore legente ſolēniter epiſtolas Pauli. ⁊ cum quadā die laudaret̉ a quodaꝫ ꝙ ita bene legeret dixit ex ſuꝑbia ꝙmelius intelligebat ꝙͣ ip̄e apl̓s. propter quā ſuꝑbiaꝫīmediate eſt oblitus penitus omniū vt nec vnam literam ſciret cognoſcere.Secūda ſpēs exal.§. ij.tationis ſuꝑbie eſt cū quis bonū qd̓ habet a deo meritorie ſibi aſcribit credēdo aliquā excellentiā in natura vel gratia vel fortuna .i. in temporalibꝰ ſuis meritis ⁊ virtute habere pͥncipalit̓ quaꝫ nō poteſt niſi ꝑdei gratiā obtinere. Cū ergo ſuꝑbꝰ inordinate appetat excellentiā vltra ſibi p̄fixā a deo qꝛ ad maiorē excellentiā ꝑtinet alicuiꝰ ꝙ bonū qd̓ habet a ſe habeatnon ab alio. vel ſi ab alio habeat maioris excellentięeſt ꝙ meritis ſuis illud acquiſierit ꝙͣ ex gr̄a ſine ſufficienti merito. ideo ſuperbꝰ eſtimat habere bona a ſevel meritis ſuis a deo ẜm Tho. Sed merita nr̄a ſuntinſufficientia ad ea que ꝓ meritis reddunt̉. Et ipſoꝝmeritoꝝ nō ſola cauſa nos ſumus ſed pͥncipalis cauſaeſt gr̄a que eſt tm̄ a deo. Unde apl̓s. Non ex oꝑbꝰ iuſticie que fecimus nos ſed ſcd̓m ſuā miſcd̓iam ſaluosnos fecit inquit ad Titū. Non ex oꝑbꝰ inqͣꝫ p̄teritisque nulla erant qꝛ vt dicit̉. Cum nōdum nati eſſentaut aliquid boni vel mali egiſſent dixit deus Iacoh

dilexi. Eſau aūt odio habui. nō tn̄ inꝑtiendo maliciamodiſſe dicit̉ Eſau. ſed nō dando gr̄aꝫ ſicut Iacobneqꝫ ex oꝑbꝰ pn̄tibꝰ a nobis factis. qꝛ nō ſunt ꝯdignepaſſiones huiꝰ tꝑis que .ſ. ſunt in tribulatōnibꝰ ⁊ oꝑibus bonis in quibꝰ homo patit̉ laborē ad futurā gloriam. Ro. viij. Neqꝫ ex futuris. qꝛ ſi deus p̄uiderit alquem bonū futurū ⁊ bene vſuruꝫ gratia ideo ſibi dedit quia tunc tꝑale vt eſt oꝑatio humana eſſet cauſaeterni .ſ. p̄deſtinatōnis que eſt ab eterno. cōtra quodait apl̓us ad Ephe. j. Elegit nos ante cōſtitutionemmundi vt ſimꝰ ſancti ⁊ īmaculati. nō quia eramus futuri ſed vt ſimus ꝑ eius electōeꝫ. Scd̓m ergo ſuā miſericordiā ſaluos nos fecit pͥncipalit̓ nō ex meritis niſiirio. Sed in naturalibꝰ quoqꝫ cū deus ſit actors omniū actionū ⁊ motor omniū motionū necintelligere nec velle nec ſentire nec viuere: nec operari poſſumus ſine eis influxu. Et in libro de cauſis dicitur ꝙ omnis pͥma cauſa plus influit in cauſatū ſecūde cauſe qͣꝫ ip̄a cauſa ſecūda. Unde Iſa. xxvj. Omnia oꝑa noſtra oꝑatus es in nobis dn̄e. Et apl̓s. ij. adCorin. iij. Non ſumꝰ ſufficientes cogitare a nobis alquid quaſi ex nobis .ſ. principali virtute noſtra. Ꝙͣuis em̄ deus ꝓpter bona que quis facit multiplicet etſpūalia. cōſeruet naturalia. augmētet tꝑalia. non tapebet exiſtimare ꝙ deꝰ hoc faciat qͣſi ex debito tāī oꝑa ſint cauſa principalis hmōi ꝯceſſionis ſedſua liberalitas. Multos etiā videmꝰ magis induſtrios ⁊ laborioſos ⁊ ſanctius viuentes. ⁊ tamen nō ſuntita habūdantes in tꝑalibꝰ. Figurat̉ iſta ſpecies ſuperbie ꝑ ventū auſtralē qui eſt calidus ⁊ venit a regionemultū calida: qꝛ de meritis .ſ. eximīe bonitatis nimiscōfidit. de quo vento dicit̉ Daniel̓. vij. Huiꝰ ſuperbievento fuit ꝑcuſſus Nabuchodonoſor quādo dixit inpalatio ſuo ꝯſiſtens. Nōne hec Babylō magna quāedificaui et ampliaui in robore meo ⁊cͣ .i. virtutea. ⁊ ſic ex ſuꝑbia attribuit virtuti ſue nō dei liberalitati dominiū illud. Sed punitꝰ ē īmediate ſicut fuerat ſibi prius ꝑ ānū in viſione ſub figura altiſſime arboris demōſtratū. Nam in beſtiā mutatꝰ eſt. quę tamen mutatio ẜm epiphaniū fuit ẜm fantaſiam ip̄ius⁊ alioꝝ aſpicientiū nō ẜm nature ſpeciē vel ſubſtantiam. ideo Augu. xvij. q. iiij. Miror vbi dicit. ſi de poteſtate p̄ſumit̉ Nabuchodonoſor regem intendē quicauſa ſuꝑbie ex hoīe mutatꝰ eſt in bouē. ⁊ (vt dicit̉ inhiſtorijs ſcolaſticis) videbat̉ ex parte capitis vſqꝫ admediū corꝑis bos. ex reſiduo ſicut leo. qꝛ .ſ. tiranni inprincipio dominij ſunt laſciui ⁊ ceruicoſi ⁊ poſtea fiūtrapaces vt leo populos deuorātes. ſicqꝫ amiſit regnūper ſeptē tꝑa .i. annos quibꝰ ſapientes cū filio eius regebant. ⁊ ip̄e cum feris indeſertum habitabat deo ſicdiſponēte vt nō lederet̉ a feris. Et (vt dicit magiſterin hiſtorijs) ſeptē anni mutati ſunt in ſeptē mēſes qͥbus paſſus eſt iſtaꝫ alienatōeꝫ mentis: ⁊ in capite. xl.dierum reuertebat̉ ad ſenſum ꝓprium ⁊ flebat peccatum ſuū per alios. xl. dies. ⁊ exinde reuertebat̉ ad illam alienationē: ſeptē tamen annis ſtetit ſine vſu regni. Uide hiſtoriaꝫ que pulcra eſt Daniel̓. iiij. Sic ⁊ꝓpheta ſanctꝰ qui fuit miſſus a deo de iudea in ſamariam. vt habet̉. iij. Reg. xiij. ad reprehendendū hieroboam de ydolatria. ⁊ fuit ſibi preceptū ne ibi manducaret vel biberet. poſtqͣꝫ hoc fecit .ſ. reprehendēdo hieroboam regem nō timendo minas eius ac etiaꝫ brachium regis ipſius arefactum ſanauit ⁊ munera eiuscontempſit. vt dicit Grego. in moral̓. quedam occulta ſuꝑbia menteꝫ eius apprehendit meritis ſuis illamagna oꝑa eius aſcribens in mentis obſcuritatē incidat tantā vt inuitatꝰ ab alio ꝓpheta ſed falſo ad cemedendū ſecū ex ꝑte dei: cōtra mādatum dei aſſenſitcredens a deo illi fuiſſe p̄ceptū: ſed ab eo rep̄henſus invia poſtea ſtrāgulatꝰ eſt a leone. Sed ⁊ Paulo apl̓o