Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
70r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum

cis vbi ꝓhibetur ludus. ⁊ ꝑ leges mādat̉ fieri reſtitutio. que nec ꝑ diſſuetudinē ſunt abrogate et tuncetiā tenet̉ reſtituere ꝑdēti ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxijRichar. ī. iiij. Ray. ⁊ Inno. ⁊ alios. Quintus eſtqn̄ vincit in locis vbi non ꝓhibet̉ ludꝰ. vel ſi prohibetur. leges ſunt abrogate ꝑ ꝯtrariam ꝯſuetudineꝫ⁊ tūc debet pauꝑibꝰ erogare. vtruꝫ de neceſſitate velde honeſtate vide. sͣ. ti. j. c. xxiij. vbi plene eſt iſta maͣ.Decimaſexta eſt. §. xviij.manus locationis ⁊ cōductionis viciatoria. De hacDeūt̓. xxxij. Uidebit ꝙ īfirmata ſit manꝰ .i. deficiēsopus in locādo ⁊ ꝯducēdo. Et hec hꝫ quinqꝫ digitosPrimus qn̄ qͥs locat alteri rem quā nouit vicion̄ vt equū claudicantē vel domū ruituraꝫ. qͥ tenet̉de dāno inde ſecuto. Secūdus qn̄ nimis notabiliter exigit p̄ciū de re locata. domo. agro. vel veſte. ethmōi. vel qn̄ aufert ab eo rem locatā ſine cā rōnabili an̄tempus ꝯuentum: tenet̉ em̄ ei de damno. Ray. Terciꝰ quādo conducit quis aliū ad oꝑandū niſis ꝑuo p̄cio notabilit̓: vel debitā mercedem nimistardat dare cum pōt. vn̄ ille recipit damnū. vl̓ locopecunie debite dat ſibi res quas oportet eū ven dereminori p̄cio ꝙͣ debet hr̄e. Quartus ſi cōductꝰ acoꝑam ex feſtinātia vel negligētia nō fidelit̓ ē oꝑat⁊ bn̄: vn̄ ſequit̉ damnū ei. Quintꝰ qn̄ male tractauit rem ſibi locatā vt domū vel agrū ꝑmittēdo deſtruere. vel equū vel boues nimis fatigando ⁊ hmōitenet̉ talis de hmōi damnis ad arbitriuꝫ boni viri.Ray. in ſumma. Uaſallus etiā qͥ bona que habet infeudū a domino male tractat ex malicia vel negligētia: tenet̉ de damnis. Et de his. sͣ. ti. j. c. xv.Decimaſeptimaᵐ. §. xix.ē manus turpiter lucratoria. De qua Iſaie. j. Dn̄s.Manus vr̄e plene ſunt ſanguine .i. turpibꝰ lucris. ethec hꝫ quinqꝫ digitos. Primus ē lucrū ex oꝑe carnali vt meretrico. lenocinio. ꝯcubinatu. adulterio.⁊ hmōi. Secundus eſt ex arte vel actu ꝓhibito lucrari. vt ex arte mutuandi vel faciendi taxillos. cartas. fucos. torneamēta. vel ex hiſtrionatū turpi. ſeruiendo vſurario. in numerando pecuniā ad vſuraꝫ.⁊ ſcribendo hmōi. in faciendo indiuinatōes. incantationes ⁊ hmōi. in ſcribendo inſtr̄a in fraudeꝫ vſurarū. Tercius eſt lucrando tꝑe ꝓhibito. vt diebꝰfeſtiuis emendo ⁊ vēdendo. ſine neceſſitate ſcribēdovel alia oꝑa ad lucrū faciendo. Quartus ē negociari in locis ꝓhibitis. vt in eccleſijs vendēdo vl̓ emēdo. vel etiam mittēdo ad terras ſaracenoꝝ vel portando arma vel lignamina vel victualia. ⁊ quecūqꝫmercimonia ſine licētia pape: tenet̉ illud qd̓ lucratꝰē ⁊ tantūdem de ſuo mittere in ſubſidium tre ſancte Quintus ē intentōe mere cupiditatis vacare negociationi. vel intentione introducēdi cariſtiaꝫ. hioēs debent acqͥſita pauꝑibus erogare: magis tamenex honeſtate ⁊ conſilio ꝙͣ neceſſitate. xiiij. q. v. c. Quihabetis. Et de his ſupra ti. j. c. xxiij..§. xx.Decimaoctaua ēmanus detractoria. psͣ. Erue .ſ. deus de manu canis.id ē detractoris aīam meā .i. vitā. ꝓuer. xviij. Mors ⁊vita in manibꝰ lingue .ſ. detractorie. Et hec hꝫ qͥnqꝫdigitos. Primus ē cum qͥs ſcient̓ accuſat aliqueꝫde falſo. ⁊ ꝯuictus de crimine cōdemnat̉: tal̓ ei tenet̉ſatiſfacere non quidē detegēdo falſitatē poſtqͣꝫ ē punitus reus. qꝛ ſibi immineret periculuꝫ ꝑſone. et illilam punito non ſatiſfaceret ſꝫ aliter ad arbitriū boni viri. ante punitionē autē debet detegē falſitatemvel deſiſtere ab accuſatione. Scd̓s ē qn̄ extra iudiciū infamat aliquē de crimīe ſciens non eē verum vl̓

neſciens ſi ē veꝝ. qꝛ tenet̉ ill̓ quibꝰ dixit declarare ſefalſum dixiſſe niſi ex hoc ſibi immineret magnū periculū vite ⁊ hmōi. Nā tunc alit̓ ꝓut pōt dꝫ ſatiſfacere. vel cū libellos famoſos ſuꝑ crimīe de eo cōponit vel cātilenas qd̓ peius ē. Terciꝰ ē qn̄ ad aliqd̓crimen cōmiſſum vere ab alio auget aliꝗd aliud notabile quod ē falſum. vt cū dic̄ ſe vel aliū turpia colloqͥa vl̓ geſtꝰ hūiſſe cū aliqͣ ſꝫ et̓ carnalē copulā. velcū alij dicūt de eo turpitudineꝫ cū aliqua agē tacetſtudioſe. vel aliqua ſigna facit vt credāt verū eſſe qd̓non ē: ⁊ tal̓ tenet̉ ad declarandū falſum eē. Quartus ē cū dicit aliquod crimē alteriꝰ referens ie audiuiſſe qd̓ occultū ē ⁊ ignorat̉ ſi ē veꝝ: ⁊ tal̓ qūo debeat ſatiſfacere hēs in. c. ſe. §. iij. Quintus cum dic̄crimē alteriꝰ vere ꝑpetratū ſꝫ occultatū. ⁊ tal̓ debetetiā famam reſtituere ꝓut pōt. vel etiā cū dic̄ contumeliā in pn̄tia alioꝝ: ⁊ tal̓ dꝫ petere veniā vel aliterſe recōciliare cū eis..§. xxj.Decimanona eſtmanꝰ ꝑſone leſoria Mich̓. vij. Uir fratrē ſuū venat̉ad mortē. malū manuū ſuarū dicūt bonū. Et habꝫquīqꝫ digitos ſeu modos. Primus ē auferēdo vitam occidēdo aliū iniuſte .i. extra iudiciū ordinarium. ⁊ tal̓ tenet̉ ꝓut dicet̉ in. c. ſe. §. j. de dāno inde ſecuto. Scd̓s ē mutilādo mēbrū iniurioſe. ⁊ tenetde expenẜ in medicis ⁊ medicinis. ⁊ de lucro ꝑdito ſiex mutilatione non pōt laborare. Terciꝰ ē in vulnerando vel ꝑcutiēdo iniuſte ſic̄ tollēdo ſoſpitateꝫ⁊ tenet̉ ad dāna inde ei ſecuta. Quartꝰ ī carcerando ⁊ ſic tollēdo ei libertatē qd̓ faciēdo abſqꝫ cā rōnabili tenet̉ de dāno qd̓ inde ſequit̉. ſecꝰ ſi facit. qꝛ ē etdebitor vt ſibi citius ſoluat. Quintꝰ cū mittit inexiliū vel confiniū iniuſte. ⁊ ꝑ hoc aufert ei patriamEt om̄e dānū qd̓ inde recipit qd̓ cōiter ē multuꝫ teur ei ſatiſfacere..xxij.Uiceſima ē manus aīaꝝ p̄datoria. ⁊ de hac Sap̄. j. Impij manibꝰ ⁊v̓bis mortē accerſiūt. Et hꝫ quīqꝫ digitos. Primus ē qn̄ volenteꝫ ingredi religionē ad ſeruienduꝫdeo aliqͥs reuocat: vel iam ingreſſum ꝑſuadēdo educit: tenet̉ h̓ illū reducē quātū ī eo ē. vel ſe vel aliū ponere ī religione ẜm Pe. d̓ palu. Scd̓s ē qn̄ quis ꝑſuadet alicui aliquod crimīale blādiēdo vt decipiatEt multomagis qn̄ qͥs aufert alicui v̓ginitatē extramr̄imoniū. ⁊ dꝫ ducere in vxorem vel dotare ſi pōt etindiget. Terciꝰ ē qn̄ qͥs ſuo ẜmone trahit ad errorē fidei vt faciūt heretici diſſeminātes falſam doctrinā ⁊ hi tenent̉ reuocare. Quartꝰ ē cū p̄lati vl̓pr̄eſfamil̓. ex ſua negligētia ꝑmittunt gregē ſuuꝫ perire nō corrigētes ⁊ admonentes ⁊ multoplꝰ cū ſuismal̓ exēplis eos ad mala ꝓuocāt. tenent̉ em̄ eos corrigere. ij. q. j. c. Scelꝰ. Quintꝰ cū hoīes ſuis prauisactibꝰ alios ſcādalizat. vl̓ mulieres ſuis ornatibus ⁊t̓pudijs alijs ludis. riſibꝰ. blaſphemijs. ⁊ hi debēt ſatiſface̓ pnīa ⁊ bonis actibꝰ edificādo quos priꝰ ſcandalizauerant.x.5j.Sequitur terciaº. §. xxiij.pars principal̓ diuiſiōis facte vbi ponitur remediūad euadēdū de maībꝰ iſtis vſurpatorijs qͥbꝰ dyabolꝰī mare p̄cipitat ī ꝓfundū inferni. ⁊ hec ē nauis. Unde dicit. Illic naues ꝑtrāſibūt. In plurali dicit naues. qꝛ triplex ē nauiEſt nauis eccl̓ie vniuerſalis.Eſt nauis vite regularis.Eſt nauis pnīe v̓tualis.Et de prīo intelligit̉ illud ꝓuer. vltimo. Facta eſt ſcꝫilla mulier fortis de qua ibi loquitur figurate eccl̓ia