Titulus.II.

vendēdo rem periculoſam ⁊ nociuā homī. ¶ Quartus eſt in p̄cij inequalitate. vt cum vēdit̉ res plꝰ iuſto precio ꝙͣ valeat ſcient̓. vl̓ cū multominori precioemit̉ ꝙͣ valeat. qꝛ venditor non cognoſcit rem. vel qꝛducit̉ maxima neceſſitate. ¶ Quintus ē in gabelledebite vel pedagij ſubtractione. vt qꝛ occulte introducit rem ad ciuitatē. vel aſſerit vnū eē ꝓ alio. vl̓ minoris quātitatis vt minus ſoluat. hi oēs tenent̉ ſatiſfacere ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lv. et Ray. Et de hispra ti. j. cxvij.ndecima ē ma.§. xiij.nus falſificatoria. Iob. v. Qui diſſipat cogitatiōesmalignoꝝ ne poſſint manus eoꝝ implere qd̓ ceper̄t.manifeſtando .ſ. falſitates eoꝝ. Et hec hꝫ quinqꝫ digitos ſeu modos. ¶ Primꝰ ē in ponderibꝰ ⁊ mēſurisfaciendo vl̓ vtēdo falſis .i. diminutis mēſuris in vēdendo. ⁊ mēſuris exceſſiuis in emēdo: tenet̉ eti ā tal̓de damnis inde ſecutis. ¶ Secūdus ē in falẜ monetis. fabricando falſas monetas vel incidēdo eas autfalſiatis ⁊ diminutis ꝓ ltīmis ſcienter vtendo: vltrapeccatū tenet̉ de damnis leſis. ¶ Terciꝰ ē in bullisapl̓icis falſatis vl̓ ꝑ ſurreptione obtētis. cū .ſ. expreſſum eſt falſum in ſupplicatione vel omiſſum illd̓ exprimēdo quo narrato non obtinuiſſet. bn̄ficiū enimvel gr̄a ſic obtēta non valet: vnde tenet̉ ſatiſfacere d̓emolumēto ꝑ ipſas obtēto. ¶ Quartus ē in inſtr̄isvel ſcripturis falſificatis. vt teſtamētis in quibꝰ ſcribūtur legata aliter ꝙͣ diſponat̉ a teſtatore. vl̓ ſcripturis vbi apparēt debita ⁊ caſſant̉ ⁊ hmōi. ¶ Quintꝰē in falſis ꝑtubus. vt cum mulier ꝯcipit ꝑ adulteriūvel ſupponit ſibi alienū partū: que tenet̉ de oībꝰ queꝯſumit putatiuus filius de bonis mariti. ⁊ d̓ his quevt ltīmo filio ſibi de hereditate relinqueret. extra deiniu. ⁊ dam. da. c. Si culpa. Et de his. sͣ. ti. j. c. xviij.Duodecima eſt§. xiiij.manus ꝓditoria. De qua xp̄s Luc̄. xxij. Ecce manustradentis me mecum ē in menſa. Non em̄ fit proditio niſi ꝑ familiares. Et hec hꝫ quīqꝫ digitos. ¶mus eſt in caſtris ⁊ populis ⁊ terris. qn̄ .ſ. qͥs aufeltīmo dn̄o ⁊ dat ꝓditorie alteri qͥ ibi ius non habettenet̉ talis de oībus damnis inde ſecutis. ¶ Secundus ē in ꝑſonis qn̄ tradit dn̄m ſuū vel amicū in manus inimici. occidendum. vel redimēdum. vel impediendū a negocijs ſuis. ⁊ tenetur ad omne intereſſe.¶ Tercius in rebꝰ qn̄ pecunias vl̓ alia bona ſui dn̄ivel amici ꝓcurat deuenire ad manus inimicorū autcum aſſociat ſe cū aliquo vt ducat ad locū vbi ſpolietur. ¶ Quartus ē qn̄ ſecreta reuelat ſui dn̄i vt dānificet. vl̓ aduocatus ſecreta cāe quā defendit adu̓ſario pandit vt ſe poſſit defendere: ⁊ tenet̉ ad dānaextra de iniu. ⁊ dam. da. c. Si culpa. Et de his om̄ibſupra ti. j. c. xxij. ¶ Quintus ē cum qͥs vtit̉ inſidijsnon ẜuando ꝓmiſſa pacta. etiam ſi eēt hoſtis dum ⁊ip̄e ei ẜuat fidē ⁊ non al̓s. xxiij. q. j. Noli.Decimatercia maᵐ. §. xv.nus eſt ſymoniaca. Et de hac. iij. Reg. xiij. Quicūqꝫvolebat implebat manū ſuam .ſ. pecunia quam dabat. ⁊ fiebat ſacerdos. Et hec habet quinqꝫ digitosſeu modos. ¶ Primus ē acciꝑe pecuniā vel alia tēporalia ꝓ ſacris. aut beneficijs conferēdis vel collatis per modum precij non ꝑ modum elemo ſyne. ⁊ talem pecuniam retinere non poteſt. ſed pauperibꝰ debet erogare. vl̓ eccleſie in cuiꝰ iniuriā data eſt Thoſcd̓a ſcd̓e. q.c. ¶ Secūdus ē acciꝑe pecuniam appreciatiue pro alijs rebꝰ ſacris vt eccleſijs. altaribꝰ conſecratis. aqua baptiſmali conſecrata. oleo ſancto. reliquijs ſanctorum. ſepulturis loci ſacri. iurepatro-

natus. ingreſſu religionis. ⁊ hmōi. talis pecunia retineri nō poteſt ſed pauperibus erogari oportet. vteccleſie pro qua cōmiſſa eſt ſymonia. ¶ Tercius eſtꝓ ſpūalibꝰ exercitijs. vt ꝓ predicādo. orādo. viſitādeligendo. confirmando. a correctione deſiſtendo. ciram arimarum exercēdo. conſecrando. et huiuſmōalia. recipiēdo pecuniam exactiue vel pactionalitervel appreciatiue: tenetur pauꝑibus erogare. vl̓ eccliſie in cuius iniuriam data eſt. Sed ſi per modū elemoſyne: retinere poteſt ſibi. ¶ Quartus eſt quādoaccipit beneficium ſimplex vel curatum aut dignitatem ſymoniace. quia tenetur reſignare. ⁊ fructꝰ inde ꝑceptos reſtituere. etiam cōſumptos deductis expenſis factis in vtilitatem beneficij illius. ⁊ pro frctibus colligendis. ¶ Quintus eſt de mediatoribad procurandum bn̄ficium vel officium eccl̓iaſticivel aliquod ſpūale. hi tenētur pecuniam propt̓ hreceptam pauꝑibꝰ erogare. hec oīa be. Tho. ſecūdaſcd̓e. q. c. ⁊ Ray. ⁊ Innocen. De his ſupra ti. j. c. v. pertotum.. xvjDecimaquartaeſt manus impeditoria. Ecc̄i. ij. Ue duplici corde ⁊manibꝰ male faciētibꝰ .i. impedientibꝰ bona alioruꝫ.Et hec hꝫ quinqꝫ digitos. ¶ Primus eſt quādo qͦimpedit aliquē a conſecutione alicuius beneficij vl̓officij. Et ſi iam illud erat conſecutus ⁊ poſſidebat.⁊ iniuſte procurauit ſibi auferri: tenetur ſatiſface̓ intotum. Si nondum erat conſecutus ſed in via habēdi tenetur ad arbitrium boni viri. Tho. ⁊ Richarin. iiij. ¶ Secundus ē quando impedit fructus prouenturos alicuius agri vl̓ vinee vel effodiendo ſemina. deſtruēdo vineas. arbores. ⁊ hmōi. qui tenebiturad quātum extimabunt̉ fructus in illo dubio valitiri. Tho. in. iiij. Tenendo etiā colūbarias ⁊ nō ſufficienter paſcēdo vnde damnum inferunt ſeminibusvel fructibus: tenentur de damnis. Petrus. de palu. in. iiij. ¶ Tercius eſt de his qͥ faciunt ſtatuta vl̓capitula ne vſure ſolute poſſint repeti. vel ꝙ poſſinthoīes cogi ad ſoluēdum. ⁊ qͥ iudicāt ẜm ea. vel etiaꝫſine ſtatutis dant ſnīam ꝙ ſoluant̉ vſure. vl̓ ſolute n̄repetantur. hi tenentur ad eas reſtituēdum ſi vſurarij non reſtituāt. impediūt .n. reſtōneꝫ. xj. q. iij. c. quconſentit. ¶ Quartus ē de his qͥ dant lr̄as emunitorias debitoribꝰ iniuſte ne poſſint cogi a creditoribꝰad ſoluēdum eis cū poſſint. hi tenentur illis de illisdamnis. ¶ Quintus ē de iniuſte impediētibꝰ ne qͥspoſſit exequi negocia ſua honeſta. occultādo inſtrumenta vel ſcripturas ꝑ que manifeſtat̉ ius ſuuꝫ. velimpediētes ne qͥs accedat ad iudicē eccleſiaſticuꝫ incā qua pōt vbi ſibi fieret iuſticia. vel aliter iniuſte ⁊malicioſe impediēs iter ſuum ad iudicium vel ad nenegocia ſua vnde recipit damnum. Et de his tenet̉Decimaquinta.§. xvij.eſt manus luſoria. de qua poteſt intelligi illud Iobxxxj. Si .i. non oſculatus ſum manum meam in abſcondito. Luſor enim cum vincit attribuit manusinduſtrie. vnde aliquando oſculatur eam vt cauſamlucri. Et hec habet quinqꝫ digitos. ¶ Primus cuꝫdecipit in ludo. vt per falſos tax illos. aut chartas.aut dicendo mendacium. et ſic vincit: tenetur enimreſtituere decepto. ¶ Secundus eſt quando vincit ab his que alienare non poſſunt. vt ſunt ſeruifilijfamil̓. precipue pupilli. vxores. religioſi. ⁊ huiuſmodi. ⁊ hec oportet reſtituere eis qui habent curaꝫillorum. ¶ Tercius ē quando vincit ei quē induxitvl̓ traxit ad ludēdum multa importunitate cuꝫ nōvellet ludere. vl̓ volētem a ludo recedē inuituꝫ detinet. ⁊ tenet̉ reſtituere. ¶ Quartus qn̄ vincit in lo-