¶ Titulus

et vxores luſoꝝ non niſi cū mala ꝯſcientia pn̄t comedere ⁊ bibere ⁊ veſtire de acqͥſitis ꝑ ludū cum debeātreſtitui vel pauperibꝰ erogari. Attēdite vobis a crapula ⁊ ebrietate. ait xp̄s Luc̄. xxj. ¶ Octauū eſt homicidiū. Nā luſores aliqn̄ de verbis veniūt ad verbera. de verberibꝰ ad vulnera. de vulneribꝰ ad homicidia. De multis etiā diebꝰ noſtris auditū eſt ꝙ occiſi ſunt in ludis. Sed qui effuderit ſanguineꝫ humanum effundet̉ ſanguis illius. vt dicit̉ Gen̄. ix. Talisem̄ captꝰ a iudice occidit̉ ⁊ ip̄e. vel etiā a ꝯſanguineisillius vindictā de hoc facientibꝰ ꝙͣuis male: quia mihi vindictā ⁊ ego retribuā ait dn̄s. Uere maledictares ludus vn̄ tantū ſcelus orit̉. ¶ Nonū eſt inuidentia fraternal̓. Nā qui ꝑdit cū videt burſā ſuā vacuā⁊ eius qͥ ſibi vicit plenā ⁊ alioꝝ etiā ludētiū. inuidetde pecunia illiꝰ tanta ⁊ cupit ꝙ ipſam ꝑdat. Cū etiāvidet vicinos vel alios habūdare diuitijs inuidet etdolet ꝙ ipſe nō habeat ꝙ ludere poſſit. Sꝫ fugiamꝰinqͥt Baſilius inuidiā q̄ pignꝰ eſt gehēne. Iob. v. dr̄Paruulū occidit īuidia. ¶ Decimū eſt cariſtia rerūq̄ ſequit̉ in domo ſua. Nā modo deficit panis: modovinū. modo lectꝰ. modo veſtimentū vxori. q̄ pignoratvt ludat. Inde cōquerit̉ vxor ⁊ familia iraſcit̉. Ipſemaledicit ſe ⁊ alios ⁊ ſequūt̉ multa mala. Et ſic nulla pax vel quies pōt eſſe in domo illa. Nō eſt pax impijs. dicit dn̄s yſa. xlviij. ¶ Undecimū eſt laudatiomala. Nā qui vicit laudat ſe de malo. ⁊ aliqn̄ de eo)decepit ſociū ⁊ ipſe nō ꝑpendit. laudat̉ etiā a mūdanis tanꝙͣ ſtrenuus luſor ⁊ bonꝰ magiſter. Sed ꝙͣpraua ⁊ beſtialis iſta laus: cū ſe laudat de re dyabolica.Laudat̉ pctōr in deſiderijs aīe ſue inqͥt pͣs. Sed ex hͦvt ſb̓dit. Exacerbauit dn̄m pctōr .i. ꝓuocauit ad iraꝫꝯtra ſe ad puniendū ſeip̄m. ¶ Duodecimū eſt mēdacium. O quot mendacia dicunt̉ ibi a ludentibꝰ ⁊ alaſpicientibꝰ. Sꝫ vt dicit Ambro. Omnes qui dicūtmedaciuꝫ filij ſunt dyaboli. xxij. q. v. Cauete. Et qd̓ꝑ mendaciū acquirit̉ cū ibi ſit fraus reſtituere tenetur. ⁊ vt eis magis credat̉ mendaciū addunt iuramētum ⁊ fit ꝑiurium: qd̓ eſt ſemꝑ mortale ⁊ grauiſſimūpctm̄ cum fit aduertent̓ in ludo ſiue extra ludum ẜmTho. in ſumma. ¶ Terciūdecimū eſt neglectꝰ. Naluſores ꝓpter hͦ vt habeāt magis tēpus ad ludenduꝫnegligunt diuina. ⁊ miſſas ⁊ veſperas. orōnes ⁊ p̄dicatōnes. niſi forte orent vt deꝰ faciat eos vincere. Sꝫneſcit diuina iuſticia pr̄ociniū dare facinori ſeu criminibꝰ. vt dicit Criſoſto. Negligūt feſta ſeruare. qin illis ꝑmaxime ludūt. ⁊ plura pctā ⁊ grauiora committunt qͣꝫ ſi terrā colerēt qd̓ eſt feſta violare. Opusſeruile nō facietis in eo Exo. xx. Peccatū eſt opꝰ maxime ſeruile. ¶ Quartūdecimū eſt odiuꝫ. Nā odiūteos qui eis vincūt. aliqn̄ odiūt ſeipſos ſe aliqn̄ verborantes: odiunt qd̓ peius eſt deū qͥ nō facit eos vincere. Et intantū inſurgit odiū vt qd̓ nō pn̄t ſceleſti homines facere in ꝑſona ſua: in figuris faciunt ꝑcutientes. expuētes ⁊ hmōi. Sꝫ deus on̄dit ſuꝑ hoc pluriesmagna miracula qꝛ de hmōi figuris aliqn̄ exiuit ſanguis: aliqn̄ tales a demonijs arrepti ſunt ⁊ horribil̓rvexati. Qdiunt ⁊ hoīes rep̄hendētes eos de tanto ſcelere. iuxta illud. Odio habuerūt loquētē. Et pͣs. Poſuerunt aduerſum me odiū ꝓ dilectōe mea. ¶ Quintūdecimū eſt ꝑticipatio ſceleris. Iſtud em̄ peccatuꝫa multis ꝑticipat̉. Nā qͥ dant eis pecunias ad ludendū pro ꝑte lucri. vtiqꝫ mortal̓r peccāt. ⁊ tenent̉ de eoqd̓ ꝑuenit ad eos qͥ mutuāt eis etiā ſine ꝑte lucri malefaciunt. etſi nunꝙͣ rehabēt. licet iuſte merent̉. cumſint cā mali. Qui aſpiciunt ludētes nō ſunt īmunesa pctīs multis curioſitatis ⁊ vanitatis. Sꝫ ⁊ ꝑentesqui nō caſtigant filios ludentes grauit̓ peccāt. Digniſunt morte nō ſolū qͥ faciunt ſꝫ etiā qͥ ꝯſentiunt faciētibus Ro. j. Qui mutuāt taxillos vel qͥ in domo ad

ludendū locū p̄ſtant ꝑticipes etiā ſunt mali. ¶ Sextū decimū eſt qō litigioſa ſeu ꝯtentioſa v̓balis dū .ſ.vnus dicit ſua puncta apparuiſſe. alius negat. vnusdicit vnū. alius ꝯͣriū: ⁊ ex ꝯtentione inſurgunt ꝯtumelie ⁊ v̓ba inordinata. Contra v̓boſos noli ꝯtenderev̓bis ait Cato. Multū gͦ quilibet debet ſibi cauere aꝯtentionibꝰ q̄ ꝓducunt tot mala. ¶ Decimūſeptimūeſt rapina. Aliqn̄ em̄ qͣſi violent̓ trahit vnus aliū acludū vel volentē recedere inuitū tenet. vel falſos taxillos ſubmittit. ⁊ tūc eſt tanꝙͣ rapina ⁊ reſtituere tenetur qd̓ ſic ac qͥſiuit ei cui vicit ẜm legē oēm diuinaꝫ⁊ mundanā. Sꝫ cōiter hͦ accidit qͥ vna die vincit aliadie ꝑdit. vt merito poſſit de eo dici. Ue qͥ p̄daris. nōne ⁊ tu p̄daberis ipſe: q. d. ſic. Ei tn̄ qui ſic attraxitinuitū vel ſic decepit. nō eſt reſtituenduꝫ qd̓ ꝑdidit:ſꝫ pauperibꝰ erogandū. ¶ Decimū octauū eſt ſcandalum. Nam hͦ videt̉ viciū infectiuū. Cuꝫ em̄ qͥs videtaliuꝫ ludere vbi nihil cogitabat de ludo inclinat̉ adſimile. Et p̄cipue cū filij ſint inclinati ⁊ apti ad imitandū mores ꝑentū videndo patrē ludere. blaſphemare. clamare. ⁊ alia mala facere q̄ ꝓducit ludus. ſine freno ad talia aſſueſcit. et ſic ſcandalizat filios ⁊alios ſuo exēploludendo. Sꝫ dicit xp̄s Math̓. xviij.Qui ſcandalizauerit vnū de puſillis iſtis qͥ in me credunt expedit ei .i. meliꝰ eſt ei vt ſuſpendat̉ mola aſinaria in collo eius ⁊ demergat̉ in ꝓfundū maris ¶ Decimūnonum eſt triſticia que in eo eſt tanta ſi ꝑdit ꝙnil boni libet ei agere. qͥnimmo aliqͥ intrāt deſperationē ⁊ occidunt ſeipſos. Triſticiā etiā nō modicaꝫafferunt oībus diligentibꝰ eos de actu ita turpi ⁊ piculoſo aīe ⁊ corpori infami corā deo ⁊ mundo. Et dicit Auguſti. de peni. diſ. v. c. j. ꝙ pctōr reuerſus ad penitentiā int̓ cetera debet hͦ deflere de triſticia magnaquā dedit bonis de ſuis malis operibꝰ. ¶ Uigeſimūeſt vſura maxima. Si em̄ quis ꝓ centū q̄ exponit mutuo recipiendo. x. vel. v. ꝓ. c. dr̄ vſurarius. qd̓ dicendūeſt de eo qͥ ponit ſe ad ludū cū decē florenis ⁊ in eadēdie lucrabit̉ ꝑ luduꝫ centū florenos? certe videt̉ maxima vſura. vnde ⁊ ꝓ ſe retinere nō pōt: ſꝫ vel reſtituere in certis caſibꝰ. vel pauperibꝰ erogare in alijs. Sꝫautē ꝑdit ſibi īputet ⁊ ſue fatuitati. Uſurarius dicitCriſoſ. ſuꝑ oēs eſt maledictꝰ. ¶ Uigeſimūprimū eſtxp̄ianitatis vituꝑatio. Contra illud qd̓ ait Apl̓usij. Coꝝ. vj. Non vituperet̉ miniſteriū noſtꝝ .i. ſercium qͥ ſeruimꝰ xp̄o. Sꝫ ꝑ luduꝫ ſeruit̉ dyabolo.em̄ deus inuenit. xxj. lr̄as primo. Nā alie poſtea ſuntſuꝑaddite: ad ꝯponendā bibliā vbi eſt oīs ſapīa reuelata. Ita inuenit dyabolus tax illū bibliā ſuā vbpoſuit. xxj. puncta tanqͣꝫ lr̄as ſuas nigras vbi in vſueius reꝑitur oīs malicia pctī. Qd̓ em̄ eſt malū qd̓ inde non ſequat̉? Non deficit ibi qd̓ eſt ſumme abhominabile .ſ. ſodomia. Nā adoleſcentuli miſeri vt habeant ad ludendū aſſentiunt omni turpitudini datibus eis pecunias ꝓ ludo. Non gͦ debet dici xp̄ianqͥ deditus ē ludo cū vituꝑet nomen xp̄i.Quātū ad ſecūdūſcꝫ ꝙ eſt inſeꝑabile tale viciū ab homine: notat̉ ex hͦqd̓ dicit̉. cōmorantium. Non em̄ tales trāſeunt ſicutfaciunt electi trāſeuntes de terrenis ad celeſtia euntes de v̓tute in v̓tutē q̄ ſurſum ſunt q̄rentes: ſꝫ q̄ ſuntſuꝑ terrā q̄runt cōmorantes in terrenis .i. ſimul corde ⁊ ore ⁊ opere morantes in eis. Corde quidē. iuxtaillud pͣs. Oculos ſuos ſtatuerunt declinare in terrāꝑ cordis .ſ. inextinguibile deſideriū ⁊ ſitim. Ore inſuper. iuxta illud yſa. xxix. De terra muſitat eoruꝫ eloquium. Et Ioh̓. j. Qui de terra eſt de terra loquit̉.Opere auteꝫ. quia oīa faciunt vt ditent̉ ſuſtinentesmulta pericula ⁊ labores. vt in eis illud verificet̉ pͣs.Tabeſcere feciſti ſicut araneā animā eius. feciſti tu