¶ Titulus

cipem eoꝝ Petrū. cum dixit Simoni: a quo ortū habuit ſimonia pͥus in nouo teſtamēto pleniꝰ ⁊ deteſtabilius ⁊ manifeſtius .ſ. qn̄ obtulit multā pecuniā Ptro ⁊ ceteris vt ſibi ꝯcederet poteſtatē ꝯferēdi ſpiritūſanctū. intēdebat em̄ emere vt poſtea vendēt illā gr̄aꝫQd̓ abhorrēs Petrus dixit ſibi. Pecunia tua tecuꝫſit in ꝑditionē. qꝛ exiſtimaſti donū dei pecunia poſſideri Act. viij. Sicqꝫ deus deoꝝ locutꝰ eſt ꝑ os Petri.Unde ꝑ hanc increpatōeꝫ factā Simoni (vn̄ ſimonia hoc peſſimū ſcelus denominat̉) vocat terrā. id ēſimoniacos t̓rena impijſſime querētes. id eſt reuocaa tāto malo t̓rore tanti iudicij. ¶ Ex qua autoritatePetri tria pn̄t notari circa ſimonia cos facientes domū patris domū negociatōnis.Primum eſt materia inductiua huius criminis. ibi.Pecunia tua.Secundū eſt pena cōſecutiua huius operis. ibi. tecuꝫſit in perditionē.Terciū eſt ſnīa exp̄ſſiua vel declaratiua huiꝰ ſceleris.bi. qꝛ exiſtima. do. dei pe. poſſideri.Incipiēdo a tercio vt.ordinatius ꝓcedat̉ ex hac ſnīa Petri q̄ ait. exiſtimaſtidonū dei pecunia poſſideri declarat̉ magnitudo pct̄iſimonie. Donū dei eſt ſpūſſanctus. qꝛ ꝓcedit a patre⁊ filio ꝑ modū doni. Donū dei eſt gr̄a ſua. ⁊ ſacramenta ⁊ omnia ſpūalia que dant̉ gratis ex dono a deo et n̄ex meritis nr̄is. Unde Urbanꝰ papa. Donuꝫ dei eſtnō ſolū ſpūſſanctus ſed ⁊ res eccl̓ie .ſ. ſpūales: de quibꝰibi loquit̉. .jͣ. q. iij. ſaluator. ¶ Dicūt aūt doct. ꝙ ſimonia nō eſt aliud ꝙͣ emere veī vendere vel aliū ꝯtractinō gratuitū facere ꝓ ſpūalibꝰ habēdis p̄cio rei tꝑalivt ptꝫ infra. §. ſe. ex diffinitōe eius. Qui aūt emit vl̓vendit aliqͥd exiſtimat illud poſſe pecunia poſſideriEū ergo ſimoniacꝰ vendat vel emat ſpūalia que ſuntdona dei ⁊ ꝑmaxima: videt̉ ẜm apparentiā actꝰ exiſtimare donuꝫ dei poſſe poſſideri: vnde ſic agit de eis acſi eſſet vel eſſe velit dn̄s ſpūſſancti ⁊ donoꝝ eius. Et h̓magnus error ⁊ ꝑmaxima irreuerētia. Ꝙ aūt ſit illicita talis emptio vel venditio ꝓbat. b Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. c. triplici rōne. prima eſt ex ꝑte emētis. ſecūda eſt exꝑte vendētis. tercia ex ꝑte venditōis ip̄ius. Primaratio eſt iſta. Ille qͥ emit aliquā rem multo minoricio qͣꝫ valeat iniuſte emit. ſed ſpūalia ſunt tāte nobilitatis ⁊ ꝑfectōnis ⁊ ꝑ ꝯn̄s valoris ꝙ nulli p̄cio tꝑalium rerū pn̄t adequari. Un̄ de ſapīa que eſt res ſpūalis dicit̉ ꝓuer. iij. Precioſior eſt cūctis oꝑbꝰ. ⁊ omniaque deſiderant̉ .ſ. tꝑalia huic nō valent cōparari. Iiuſtiſſime ergo emit ſimonia cꝰ cum donū dei ſeu ſpūlia que ſunt imp̄ciabilia ꝓpter eoꝝ excellentiā mīmoprecio emit. aliqn̄ em̄ vno floreno īmo ⁊ vno bono nemo emet miſſam ſeu euchariſtiā vel pnīaꝫ. Sed ⁊ ſi eſſent mille floreni mīmū eſt reſpectu valoris reꝝ ſpūaliū. Sicut iniuſtiſſimū eſſet qͥ topacion vel anulū aureū gēmatū maximi valoris emeret vno nūmo. Neceū excuſat ꝙ vēdens ſciēter eſt ꝯtentꝰ illo p̄cio: qꝛ illinō eſt dn̄s illiꝰ rei. Et hec eſt ſecūda ratō qua probathmōi emptio ⁊ venditio iniuſta. Nam qͥ vendit remcuiꝰ dn̄s nō eſt tanꝙͣ ſuā: fur eſt ⁊ latro. qꝛ contrectatrem alienā inuito dn̄o. ⁊ ille qui emit ei cooꝑatur admalū cum ſciat vel ſcire debeat illuꝫ nō eſſe dn̄m eiusrei. Sꝫ qui vendit ſpūalia vt ſacramēta ⁊ alia hmōinon eſt dn̄s eoꝝ ſed diſpenſator. iuxta illud apoſto. j.Corin. iiij. ca. Sic nos exiſtimet hō vt miniſtros xp̄i⁊ diſpenſatores miniſterioꝝ dei: prohibet em̄ dn̄s tālia emi vel vendi. Et hoc iam ꝑtinet ad terciā ratōequia hoc .ſ. ꝯtrariat̉ origini collationis eoꝝ. Qui em̄vtit̉ aliquo actu ad aliud ſeu alio modo ꝙ ordinauerit deus inique facit ⁊ tanto peius quāto illud eſt inſe dignius. Ordinauit aūt deus ſpūalia gratis debe-

re hoībꝰ ꝯferri ꝑ miniſtros eius: qd̓ xp̄c declarauit dicens Math̓. x. Gratis accepiſtis gratis date. ſcꝫ ſacͣmenta ⁊ alia ſpūalia. Unde in ꝯcilio generali tolletan̄. dicit̉. Quicqͥd inuiſibilis gr̄e cōſolatōne tribuit̉nunqͣꝫ venūdari vllis queſtibꝰ vel p̄mijs debet. dicente dn̄o. Gratis accepiſtis gͣtis date jͣ. q. j. quicqͥd. Etꝙ ſit mortale pꝫ. qꝛ nullus excoīcari debet niſi ꝓ mortali peccato ẜm. b Tho. in. iiij. cum excoīcatio ſit grauiſſima pena eccl̓ie ẜm Auguſ. xxiiij. q. iij. corripiant̉:ſed pro ſimonia debet quis excoīcari. Unde dicit̉ deſimoniacis. Anathema danti .ſ. ſit anathema accipienti. j. q. j. quicūqꝫ ſacros. ſit id eſt fiat ẜm glo. hoc aꝑte oſtendit Grego. Nazanzenꝰ ſic dicēs. Spūſſanctdonū precio cōparari quid aliud eſt ꝙͣ capitale crimē⁊ ſimoniaca hereſis? ⁊ paulopoſt. Dſis vt ementes etvendētes gr̄e huius exꝑtes oſtēderet: cunctos aliopeccatores in templo dimiſit. et ſingularit̓ vendētes⁊ ementes increpans ⁊ flagellans de templo eiecit: inquo emptores ⁊ venditores gr̄a ſpūſſancti oſtēdit eſſedeſtitutos ⁊ vacuos .j. q. j. qui ſtudet. Dicunt̉ aūt ſpiritualia ſacramēta vt baptiſmus. criſma. euchariſtiapenitentia. extrema vnctio. benedictio nuptiaꝝ ⁊ ordo. pro quibꝰ dare pecuniā vel reciꝑe vt preciū eorumeſt prohibitū quia ſimonia. Dicunt̉ etiaꝫ ſpūalia velannexa ſpūalibꝰ dedicatio eccleſiaꝝ. ꝯſecratio virginum: ⁊ aliaꝝ rerū ad cultū diuinū ꝑtinentiū. benedictio abbatu. abſolutio ab excoīcatione vel alijs cenſuris eccleſiaſticis. electio prelatoꝝ eccleſiaſticoꝝ. cōfirmatio eoꝝ. renūciatio. viſitatio ipſoꝝ prelatoruꝫ.correctio criminū vel deſiſtere a correctōe in iudicioeccleſie. p̄dicatio. oratio. officiatio eccl̓ie. cura animarū. ingreſſus monaſterij vel religionis. eccl̓ia ſeu beneficiū ſimplex vel curatū. prebēda. dignitas eccleſiaſtica vt archidiaconatus. p̄poſitura. ep̄atus ⁊ hmōi. Oſficiū ſepulture. vel locus eccl̓ie ꝯſecratus ad ſepulturam. vel vbi iam ē ſepultus aliquis. Capelle. ius patronatus. ius ꝑcipiendi decimas. officia eccleſiaſticavbi eſt aliqͥd iuriſditōnis ſpūalis. vt yconomus. vicedn̄s ⁊ hmōi. ferre ſnīam in iudicio eccleſiaſtico ⁊ aliahmōi. ꝑmutatio dignitatis vel beneficioꝝ eccleſiaſticoꝝ ꝓ ꝯmodo tꝑali. Igit̉ exigere vel exactus ſoluere.aūt ꝓmittere aut paciſci ꝓ aliquo p̄dictoꝝ ſpūali cōſequendo ꝓ pecunia ſeu re que p̄cio pōt extimari al̓sip̄m ſpūale hr̄e nō poſſet. exp̄ſſa ſimonia ē que ꝑ eccleſiam puniri pōt. Unde dicit̉ .jͣ. q. ij. c. ꝙͣpio. Teſſet oīpactio: ceſſet oīs ꝯuētio. Sed ⁊ ſine pactōe exp̄ſſa velexactione ſi qͥs cōferat aliquod ſpūale pͥncipalit̓ hacintētione vt ꝓpter illud recipiat tꝑale. puta audit cōfeſſionē. vel dicit miſſaꝫ. vel ꝯfert ordinē vel beneficium pͥncipalit̓ qꝛ ſꝑat ꝓpter hoc ſe habiturū pecuniaꝫvel aliud p̄ciabile. Et ſil̓r qͥ dat aliqͥd tꝑale pͥncipaliter vt recipiat ſpūale vt euchariſtiā. ordinē ſacru. beneficiū ⁊ hmōi. ſimoniā ꝯmittit mentalē que mortale eſt ẜm Tho. raij. inno. hoſti. ⁊ Al. Sed penitentiatollit̉ mentalis ſimonia. extra de ſimonia. mandatoUbi aūt nō fit pactio vel exactio nec pͥncipalis intētio ad tꝑalia in collatōe ſpūaliū vel receptōe. ſed gratis ⁊ elemoſinalit̓ det̉ ⁊ accipiat̉ ad ſuſtētatōeꝫ nature vel ob reuerentiā ſacramētoꝝ vel ad ꝯſeruādū laudabilem ꝯſuetudinē locoꝝ. licite et ſine ſimonia dari⁊ accipi pōt. Unde dr̄ a Grego. Eius oblatio nullaꝫculpe maculā ingerit q̄ nō ex ambiētis petitōe ꝓceſſit. .j. q. ij. ſicut ep̄m. Qui etiā mediatores in hmoi ſūtſimoniaci ſunt. vn̄ ⁊ ꝑ eccl̓iaꝫ grauiter puniunt̉ .j. q. jſi qͥs ep̄us. De his oībꝰ ſupͣdictis que dicunt̉ ſpūaliahabes infra in. §. ſequēti.Reuertēdo ad pri­ .§. ij.mum mēbrū diuiſionis cū .ſ. dicit̉. Pecunia tua. Ibinotatur illud qd̓ inducit ad tantuꝫ flagitium. quid