¶ Capitulum
.IIII.
nire niſi ꝓ poſſe reſtituat aliena. nec ꝑ ꝯſequēs niſi filios ⁊ filias ſuas in multa pauꝑtate ⁊ inhonorabilitate relinquat. ꝓpterea hoc abhorrēs ꝑ fidē nō intelligens ſtatū ſuū ꝑiculoſuꝫ potius deliberat in pct̄o ꝑſeuerare qͣꝫ debito mō ſe emēdare. ſi diu ꝑſeuerādo indurat̉ cor eius. ⁊ licet hmōi vitij p̄dicatōes audiat. licet timēs deū ad pnīaꝫ eū inducat: licet exhortatꝰ adhoc ⁊ obiurgatꝰ circa hoc frequētius ſentiat. nihilominus cor eiꝰ ſꝑ amplius indurat̉. ſicut de eo Iob. xlj.ſcribit̉. Cor eiꝰ indurabit̉ qͣſi lapis. ⁊ ſtringet̉ qͣſi malleatoris incus. q̄ quātoplus malleo ferit̉ tāto duriorfieri ſolet. ¶ Tercia cā impnīe eiꝰ eſt obſtinatio. Signū quippe manifeſte obſtinatōis auari eſt ꝯtēptusdiuini v̓bi ⁊ exhortationū ⁊ rep̄henſionū ſceleris ſuiProhinc Salomon ꝓuer. xviij. ait. Peccator cū infundū iniqͥtatuꝫ venerit ꝯtēnet reſurgere .ſ. ꝑ p̄dicta.Mira nāqꝫ eſt obſtinatio ꝯtemptoris ⁊ quodāmodoexcedere videt̉ obſtinatōeꝫ Iude. Iudā em̄ penituitde ſcelere ꝑpetrato licet nō debito mō. ꝓpterea inqͥtpeccaui. ſecūdo ſuū peccatū ꝯfeſſus eſt. cū ait. tradēsſanguinē iuſtū. tercio ſatiſfecerat p̄ciuꝫ qd̓ receꝑat.xp̄i ꝓditione reſignās pecuniā. verū tn̄ veniā non meruit. qꝛ illā nō reqͥſiuit. Sed qͥd dicere poſſumꝰ d̓ auaro obſtinato quē pͥmo nō penitet de iniuſte acqͥſitisniſi forte ꝙ modicum lucratꝰ ſit; ſecūdo ſi penitet nōꝯfitet̉. ne .ſ. a ꝯfeſſore ad ſatiſfactōꝫ cogat̉. tercio ſi cōfitet̉ querit aliquē ꝯfeſſorē qui nō habeat ſcīam neqꝫꝯſcīam. ne ꝑ cautōeꝫ debitā ſatiſfacere cogat̉: ſed ſinplici verbo ꝓmittit ꝯfeſſori ignaro reſtituere aliena.quarto ſi hͦ in ꝯfeſſione ꝓmittit: ꝓmiſſionē nō ſeruatſed vt dr̄ de re. iu. li. vj. Nō dimittit̉ pct̄m niſi ⁊cͣ.Fexta prauitas eſt. §. vj.horribilitas mortis. Inter cūcta ſcelera q̄ diuino iudicio ponūt impijs finē ꝑ horribilē morteꝫ. auariciade maioribꝰ eſt. cū mirabilia ⁊ terribilia ſigna ſepiusappareāt in auaroꝝ p̄cipue raptoꝝ ⁊ vſurarioꝝ fine.hoc aūt accidere pōt triplici rōe. pͥmo rōne derelictōnis. ſecūdo rōne deſꝑatōnis. tercio rōne ꝑſecutionis.Primo quidē accidit hoc rōne derelictōis. Cū em̄auarus ꝑ vſurā lucrari nō ceſſet in qͦlibet ſacro die. n̄ꝑcit diei paſcatis. nō dn̄ico. nō diei ſanctiſſime paſſionis. in qͣlibet ſolēnitate ſanctiſſime v̓ginis non ceſſata tali lucro. nec in diebꝰ apl̓oꝝ. nec in diebꝰ martiꝝ etalioꝝ ſanctoꝝ angeloꝝ. merito gͦ nō ſolū a deo verumetiā a beata v̓gine. ab angelis vniuerſis ⁊ ab om̄i multitudine beatoꝝ iuſto iudicio in vltīo fine vite ita derelinqͥ meret̉ ꝙ nec deū habeat gr̄e donatorē: nec aliquē beatū inuenit gr̄e ꝓ eo impetratorē ſeu ſupplicatorē. Un̄ Michee. iij. Abſcondet dn̄s faciē ſuā ab eisin die illo .ſ. extremo: ſicut nequit̉ fecerūt in adinuentionibꝰ ſuis. ¶ Secūdo accidit eis hoc rōne deſꝑatōnis. Quādo em̄ infelix peccator a deo ⁊ a tota celeſticuria derelictꝰ eſt: facile ē demonibꝰ in baratrū deſꝑtionis eū p̄cipitare. qͣ quidē libertate eis cōceſſa orꝯplent on̄dentes ei multitudinē ſceleꝝ ſuoꝝ ⁊ oblitāeſſe illius miſcd̓iaꝫ. ſicut Iob. xxiiij. ait. Obliuiſcit̉ illius miſcd̓ia. Et iteꝝ. Auferet̉ ab eo oīs ſpes fiducieſ. venie. gratie ⁊ glorie. vn̄ ipſe in tali deſperatōe vltīa.derelictꝰ ait illd̓ Iob. vij. Deſꝑaui ⁊ nequaꝙͣ vltra iaꝫviuā .ſ. nec vita corꝑali. nec vita ſpūali. nec vita et̓nali. Un̄ legit̉ de quodā auaro ꝙ cū infirmaret̉ ad motem ⁊ noti ⁊ vicini hortarent̉ euꝫ ad ꝯtritionē ⁊ ꝯfeſſionē. Rn̄dit. ego nō poſſum: qꝛ non habeo mecū corcui illi. tu deliras. Quid eſt em̄ qd̓ dicis: quō eī viueres ſi nō haberes eor: ⁊ qͥs tibi extraxit? at ille. Nō deliro. ſed veꝝ eſt qd̓ dico. Et vt ſciatis veꝝ eē qd̓ dicoite ad capſam vbi ſunt pecunie mee in qͥbꝰ ſpem ⁊ fidimeā poſui ⁊ ibi inuenietis. ſicqꝫ deſꝑatꝰ deceſſit. Cūqilli ad capſam acceſſiſſent ⁊ aꝑuiſſent inuenerunt qd̓
ille dixerat ibi videlicet inter pecunias cor illiꝰ miraculoſe factū ad innuendū ꝙ ibi erat totꝰ affectus eiꝰIuxta illud xp̄i Math̓. vj. Ubi ē theſaurꝰ tuus ibi ē⁊ cor tuū. ¶ Tercio rōne ꝑſecutōis. Cū em̄ auarus ſicut ex ſuꝑioribꝰ ptꝫ nō ſolū offenderit deū quēadmodū ceteri peccatores: verū etiā cū vendiderit tp̄us. vtꝑ vſurā qd̓ eſt ꝯmune cūctaꝝ creaturaꝝ. Et ſic offenderit oēs creaturas q̄ create ſunt. ⁊ oībꝰ creatis malevſus ſit ꝓpter auariciaꝫ radicem oīm maloꝝ. Auditaſnīa a dn̄o ꝓlata ꝯtra eum oīs creatura ꝑſecutōe ꝯtraeum armat̉. ꝓinde oēs beati ⁊ oēs angeli ꝑadiſi tuncclamabūt ꝯtra eū. ad infernū ad infernū. Elementaqͦꝫ ꝯtra eū ſeuiūt ⁊ clamāt. ad tormēta ad tormēta et̄na. Domus qͦꝫ in qͣ iacet infirmꝰ atqꝫ ꝑietes ⁊ ligna ꝯͣeū vindictā clamare nō ceſſant. Sic Abacuc. ij. ait.Lapis de ꝑiete clamabit ⁊cͣ. vt in his oībꝰ verificet̉ illud Sap̄. v. Pugnabit ꝓ eo orbis terraꝝ ꝯtra inſenſatos. ⁊ accipiet armaturā zelus illiꝰ ⁊ armabit creaturam ad vltionē inimicoꝝ.¶ Capitulū quartū de ſpecie auaricie que dicit̉ Simonia ꝑ modum p̄dicationis.Eus deorū dominuslocutꝰ eſt ⁊ vocauit terrā. pͣs. xliiij. Deꝰ deorum dn̄s eſt. deus verꝰ qui ē dn̄s ſanctorū qͥdij aliqn̄ ī ſcriptura dicūt̉. ⁊ creaturaꝝ aliaꝝ q̄ ꝓ dijsa gētibꝰ ſunt adorate. Et locutꝰ eſt mūdo in ꝓphetis.Nouiſſime locutꝰ eſt nobis in filio dicēs ꝑ eū. Nolite facere domū pr̄is mei domū negociatōnis Ioh̓. ij.Et ꝑ hec verba ⁊ alia ac geſta ⁊ exempla vite eiꝰ vocauit terrā. id eſt homīes cupidos ⁊ auaros. vt cū longeſint ab eo ꝑ auariciā appropinquēt ꝑ pnīaꝫ. Dicunt̉em̄ auari terra nō ſolū qꝛ originalit̓ de terra facti ſūtin adam: ſed qꝛ terrena ſūme diligūt auꝝ ⁊ argentū ⁊es ⁊ diuitias q̄ de terra ſunt in eis finē ſuū ꝯſtituētesEt de hac terra dixit dn̄s antiqͦ ſerpēti Gen̄. iij. Terrā ꝯmedes cūctis diebo. id eſt ad te ꝑtinebūt qͦs terrena cupiditate deceperis. vt exponit Aug. ſuꝑ Gen̄.ad lr̄am. Specialit̓ em̄ doctrina ⁊ p̄dicatio xp̄i fuit ꝯͣauaros. ⁊ ad inducendū ad ꝯtemptū terrenoꝝ. Un̄ ⁊primū verbū qd̓ dixit diſcipulis in ſermone facto inmonte fuit. Beati pauꝑes Math̓. v. Sciebat em̄ ꝙradix oīm maloꝝ eſt cupiditas. id eſt auaricia. qd̓ poſtea declarauit apl̓s. j. ad Thimo .vj. hec dicēs. Nullū em̄ peccatū eſt qd̓ ex auaricia deriuari non valeatip̄e qͦꝫ pauꝑrime vixit. Oīa inqͥt Aug. terrena ꝯtēpſithō xp̄c vt ꝯtēnenda eſſe mōſtraret. Et qꝛ multe ſuntſpēs auaricie que oēs vitāde ſunt. ideo ip̄e ait Lu. xij.Attēdite vobis. id ē cauete ab om̄i auaricia. Principalior aūt ⁊ deteſtabilior cūctis ē ſimonia. Ad hāc remouēdā ⁊ cauendā vocauit terrā loquēs in veteri teſtamēto ꝑ Micheā ꝓphetā p̄nūciās malū nimis graue vētuꝝ dicēs. Iudices eiꝰ ī muneribꝰ iudicabāt. Sicerdotes eiꝰ in mercede rn̄debāt. ⁊ ꝓph̓e eiꝰ in pecuniadiuinabāt. Et paulopoſt ſubdit. Idcirco Syon qͣſagerarabit̉. Mirl̓m qͣſi cuſtodia pomerij erit Micl̓iij. Ubi Hiero. Nemo ābigat Hirl̓m ꝓpter hmōi ſcelera fuiſſe ſb̓uerſaꝫ .j. q. j. iudices. ⁊ loquit̉ ibi de ſimonia. Locutꝰ eſt ꝑ ſeip̄m ꝯtra ſimonia cos dicēs. Nolite facere domū. p. m. domū negociatōis. Domū ſui patris eccl̓iaꝫ vocat ⁊ templū. que fit domꝰ negociatōisꝑ ſimoniā dum ſpūalia que tradunt̉ in ea vendūturvel emunt̉. Nec xp̄c vnꝙͣ aliquod vitiū ita ſeuere correxit ſicut hoc peccatū ſimonie verberās eos flagello⁊ eijciens de templo in pͥncipio ſue p̄dicationis. vt recitat Ioh̓es euāgeliſta. Et iterū circā finē .ſ. dn̄ica inramis an̄ ſuā paſſionē. vt narrāt Math̓. xxj. c. Marē.⁊ Luc. locutꝰ eſt mundo per apoſtolos p̄cipue ꝑ prin-