382
T. LIVII [U. C. 536. A. C. 216.]
I
tanquam equites habeamus? Pecuniamdccssedicamus,tanquam ea lautum desit? Nihil, ne quod suppleremusquidem, nobis reliquit fortuna. Legiones, equitatus, Iarma, signa, equi virique, pecunia, commeatus, aut m |acie, aut binis postero die amissis castris perierunt.Itaque non iuvetis nos in bello oportet, Campani, sedpaene bellum pro nobis suscipiatis. Veniat in mentem,ut trepidos quondam maiores vestros intra moeniacompulsos, nec Samnitem modo hostem, sed etiam Si-dicinum paventes, receptos in fidem apud Saticulamdefenderimus, coeptumque propter vos cum Samnitibusbellum per centum prope annos, variante fortuna even-tum, tulerimus. Adiicile ad haec, quod foedus aequumdeditis, quod leges vestras, quod ad extremum (id quodante Cannensem certe cladem maximum fuit) civita-tem nostram magnae parti vestrum dedimus, commu-nicavimusque vobiscum. Itaque communem vos hanc ^cladem, quae accepta est, credere, Campani, oportet,communem patriam tuendam arbitrari esse. Non cumSamnite aut Etrusco res est, ut, quod a nobis ablatumsit, in Italia tamen imperium maneat. Poenus hostis,ne Africae quidem indigenam, ab ultimis terrarum Joris, freto Oceani Herculisque columnis, expertemomnis iuris et conditionis et linguae prope humanae, \militem trahit. Hunc, natura et moribus immitem \ferumque, insuper dux ipse efferavit, pontibus ac mo-libus ex humanorum corporum strue faciendis, et,(quodproloqui etiam piget) vesci humanis corporibus jdocendo. Hos, infandis pastos epulis, quos continge-re etiam nefas sit, videre atque habere dominos, et exAfrica et a Carthagine iura petere, et Italiam Numi-darum ac Maurorum pati provinciam esse, cui non,genito modo in Italia, detestabile sit? Pulchrum erit,Campani, prolapsum clade Romana imperium vestrafide, vestris viribus retentum ac recuperatum esse.Triginta millia peditum, quattuor equitum arbitror