Lie. X XII.Cap. 60. [U.C.556.A.C.2i6.] 373

tum victoria laetis et ipsis plerisque-regressis in ca<stra sua, noctem ad erumpendum liberam habuissent,et septem armatorum hominum millia perrumpereetiam confertos hostes potuissent; neque per se ipsiid facere conati sunt, neque alium sequi voluerunt.Nocte prope tota P. Sempronius Tudilanus non de-stitit monere, adhortari eos, dum paucitas hostiumcirca castra, dum quies ac silentium esset, dum noxinceptum tegeret, se ducem sequerentur: ante lucempervenire in tuta loca, in sociorum urbes posse. Sicutavorum memoria P. Decius tribunus militum in Sa-mnio; sicut, nobis adolescentibus, priore Punico belloCalpurnius Flamma trecentis voluntariis, quum adtumulum eos capiendum, situm inter medios hostes,duceret, dixit: Moriamur, milites, et morte nostraeripiamus ex obsidione circumventas legiones: sihoc P. Sempronius diceret; nec viros quidem, nec Romanos vos duceret, si nemo tantae virtutis exstitissetcomes. Viam non ad gloriam magis, quam ad salu-tem, ferentem demonstrat; reduces in patriam ad pa-rentes, ad coniuges ac liberos facit. Ut servemini,deest vobis animus? quid, si moriendum pro patria es-set, faceretis? Quinquaginta millia civium sociorum-que circa vos eo ipso die caesa iacenl. Si tot exemplavirtutis non movent, nihil unquam movebit: si laniaclades vilem vitam non fecit, nulla faciet. Liberi at-que incolumes desiderate patriam: imo desiderate,dum patria est, dum cives eius estis. Sero nunc de-sideratis, deminuti capite, abalienati iure civium, serviCarthaginiensium facti. Pretio redituri estis eo, un-de ignavia ac nequitia abistis? P. Sempronium, civemvestrum, non audistis, arma capere ac sequi se iuben-tem: Hannibalem post paullo audistis, castra prodiet arma tradi iubentem. Quam ego ignaviam istorumaccuso, quum scelus possim accusare? Non enim modotequi recusarunt bene monentem, sed obsistere ac re-