220
t. Livii [u. c. 458. a. c. 2 g4.] ]
turum ulterum timuissent. Sua sponte inter invitostergiversantesque segnis pugna, clamore incerto at-que impari, coepit: nec vestigio quisquam moveba-tur. Tum consul Romanus, ut rem excitaret, equi-tum paucas turmas extra ordinem immisit: quorum fquum plerique delapsi ex equis essent, et alii turba-ti; et ab Samnitium acie ad opprimendos eos, quiceciderant, et ad suos tuendos ab Romanis procur-sum est. Inde paullulum irritata pugna est; sed ali-quanto et impigre magis, et plurcs procurrerant Sa-mnites: et turbatus eques sua ipse subsidia territisequis proculcavit. Ilinc fuga coepta totam avertitaciem Romanam. Iamque in terga fugientium Sa-mnites pugnabant, quum consul, equo praevectus adportam castrorum, ac statione equitum ibi oppositaedictoquc, ut, quicunque ad vallum tenderet, sive illeRomanus, sive Sanmis esset, pro hoste haberent; haec Iipsa minitans, obstitit profuse tendentibus suis in ca-stra. Quo pergis, inquit, miles? et hic arma et virosinvenies; nec, vivo consule luo, nisi victor castra in-trabis. Proinde elige, cum cive, an hoste, pugnaremalis. Haec dicente consule, equites infestis cuspi-dibus circumfunduntur, ac peditem in pugnam redireiubent. Non virtus solum consulem, sed fors etiamadiuvit; quod non institerunt Samnites, spatiumquecircumagendi signa, vertendique aciem a castris inhostem fuit. Tum alii alios hortari, ut repeterentpugnam: centuriones ab signiferis rapta signa infer-re: et ostendere suis, paucos et ordinibus incompo- ;sitis effuse venire hostes. Inter haec consul, manusad coelum attollens, voce clara, ita ut exaudiretur,templum lovi Statori vovet, si constitisset a fugaRomana acies, redintegratoque proelio cecidisset vi-cissetque legiones Samnitium. Omnes undique annisi ad restituendam pugnam, duces, milites, peditum equitumque vis: numen etiam deorum respexis