101—102. 1578 301

Relation des M. an die Staaten von Holland über seine Verrichtungen 23. Aprilund Gespräche mit Kurpfalz und Johann Casimir. Seine berühmte Redevor der Wormser Versammlung (7. Mai) erschien noch im J. 1578, latei-nisch französisch und deutsch (zwei deutsche Ausgaben: „Oration Phil.de Marnix" s. 1. et a., und „Werbung und anbringen" u. s. w., Neustadt1578). Am 18. Mai schreibt M. ausFrankenthal (Oeuvres de Marnix,Corr. p. 244 ff.).

102. Du Plessis-Mornay an Beutterich. 24. April

Ant-(Verhältniss der Niederländer und Navarra's zu Alen<jon. Brigneux. werpenDon Juan will den Krieg.)

„Ornatissimo viro D. Petro Beutrichio S. Nudius quartus exAnglia Antwerpiam appnli. Marehionem Londini reliqui. *) Is dediscessu rogitabat iamque valedixerat reginae. Interea nondumvenit; forte suspenditur ad reditum usque Wilkii, qui ad Austriacum,pacem bellumne optet, rogaturus missus est. Si quid medium res-pondeat, suspendet adhuc Anglorum consilia atque ita perpetuaenectentur morae. Ordines B.elgici in tanta mora mortem sibi pararivident. Urget Alenconius, amicum an hostcm malint, sibi an Au-striaco adiunctum. Urbes obsides postulat. Itaque electi missique,qui cum suis oratoribus colloquantur. Locus colloquii in Hannoviadictus. Dies 24 a Aprilis. ? ) Si rogas, quid sentiam, ita cum illoacturos ordines puto, ut amicitiam ipsius sibi concilient, eo tarnenmodo, ne publica negotia damnum ex eo patiantur. Rex Navarraeomnium gratiam init, omnibus charus est. Ecclesiae nostrae optimeerga eum sunt affectae. Ita providebit, ne fraus hostium reipublicaesit fraudi. Verum tu cogita de hypotheca. Nihil enim expeditiusvideo. Curabo ego, ut quae ad contrahendam eam necessaria sunt,tempestive adsint, quae quidem in dies expectamus. Quae sub fidereginae Angliae hie quaerebatur peeunia, hactenus inveniri nonpoüüt. 3 ) Translatas alio causantur, nee, credo, falso. Optimi enimquique mercatores aut in Germaniam aut in Galliam sese contulerunt.Qui vero supersunt, opes ostentare non audent, quod in bellis civili-bus periculosum id videatur. Quod rogabas, rumores illos tanquamfumos inanes dissiparem, feci ac perfeci. Tu vide, ne novis offen-sionibus redintegrentur. Cupio ita cum Brignio agi, ut anteascripsi. Nobilis est, honesto loco natus et quod praeeipuum est,vir bonus. Fac, attestari possit Navarraeo summam prineipis tuierga eum benevolentiam. 4 ) Sin quid ante tuuin adventum alio cumculpa secus factum est, excusabo facile. Si quem forte Alenconiusad vos mittat, quod agitari persensi, suadeo, honestis et speciosisverbis pascatur, ubi leni aliqua obiurgatione prins admonitus fuerit.Alias metuo ne in desperationem coniectus auscultet matri, quae