II. DE MONOCHORDO.
57
Sequitur secundum capitulum hujus libri. In quo autortractat de monochordo et varia ejus mensura. Et dividitur istudcapitulum in quinque partes principales. In prima parte tractatautor de monochordo, quoad ipsius dispositionem et commen-dationem seu utilitatem. In secunda parte de monochordo quoadipsius varias mensuras. Iu tertia parte tractat autor de monochordoscilicet quoad modernorum musicorum ordinationem. In quartaparte quoad ipsius exercitationem, ut debitam vocum praesentetconsonantiam. In quinta parte quoad cantum in ipso seu etiamin libris decantandum. Secunda pars ibi (Istinc mensuram), tertiapars ibi (Per formationes), quarta pars ibi (Ligniferumque gra-dum), quinta pars ibi (His visis varium). In prima parte autorvult sic dicere: ex quo supra dictum est de monochordo 1 , quodplures voces contineat, quam juncturas sinistrae manus contineant,idcirco nunc de ipsius forma, utilitate et mensura plenius est per-tractandum. Describitur [39] autem sic monochordum, ut scribi-tur in libro, qui intitulatur Dialogus musicae artis: monochordumest lignum longum quadratum in modum capsae et intus con-cavum, in modum cytharse, super quod posita chorda ejus sonituvarietates vocum facile comprehendit, et dicitur a monos quod
*
Folgt das zweite liauptstück des buches, darin der dichter handeltvom saitenspiele oder monochorde und seiner mensur. Das capitel hataber fünf tbeile. Im ersten wird gehandelt vom monochorde nach seinereinrichtung, empfehlung oder nützlichkeit; im zweiten v. 172 f. vonseinen verschiedenen mensuren oder maaßen; im dritten von seineranordnung nach der neueren musik v. 231 ff.; im vierten von denÜbungen darauf, daß es harmonische töne ergibt v. 262 ff.; im fünftenvom gesange darauf* wie er auch in den büchern zu singen ist,v. 268 ff. Des dicliters meinung im ersten theile ist: dieweil oben vomsaitenspiele ist gehandelt worden, daß es mehr töne in sich faße, alsdie juncturen der linken liand, so ist denn jetzt ausführlicher vonseiner gestalt, nutzen und mensur zu handeln. Es wird aber also be-beschrieben, wie es in dem buche heißt „Zwiegespräch über die kunstmusika“: monochord ist ein länglichtes, viereckiges holz, wie einekapsel, inwendig gehöhlt, wie eine cytlier, welches mit der darauf ge-legten saitc die verschiedenen töne leicht ergreift , und hat seinen