Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXXVIII.

121

minum ſucceſſiue ꝑuenit̉: eo ꝙ diuiſibilis eſt. Qn̄qꝫ v̓oterminꝰ ad quē nō eſt mediatus termino a quo: ſicut eſtin illis mutatiōibus in ꝗbus eſt mutatio de puatione informā: vel eꝯͦ. vt in gnaͣtiōe ⁊ corruptiōe ⁊ illuminatiōe⁊ in oībus ho̓: ⁊ in iſtis etiā mutatiōibus opꝫ annexū eſſetp̄s: cū ꝯſtet maͣꝫ nō ſimul eſſe ſub forma ⁊ p̓uatione necaerē eē ſimul ſub luce ⁊ tenebris. Nō aūt ita ꝙ exitus vttrāſitus de vno extremo in aliud fiat in tꝑe: ſꝫ alterū extremoꝝ .ſ. pͥmū qd̓ in mutatiōe abijcit̉ eſt ꝯiunctū cuidāmotui vel alteratiōi: ſicut in generatione ⁊ corruptione:vel motu locali ſolis: ſicut in illuminatiōe: ⁊ in terminoillius motus eſt etiā terminꝰ mutatiōis. Et ꝓ tāto mutatio illa dr̄ eſſe ſubito vel in īſtāti: qꝛ in vltimo īſtāti tꝑisqd̓ mēſurabat motū p̄cedentē. acꝗrit̉ illa forma vel p̄uatio: cuiꝰ nihil pͥus inerat. Et in illo inſtāti dr̄ generatuꝫ eēnō aūt ꝓprie gn̄ari: qꝛ oē qd̓ generat̉ generabat̉ ⁊ generabit̉: vt in. 6. phy. ꝓbat̉. vn̄ oēs tales mutatiōes īſtātaneeſunt termini cuiuſdā motus: vt in. 6. phyſi. Cōmen. dicit.Motus aūt angeli nō pōt eſſe terminꝰ alterius motus.vn̄ oꝑꝫ ꝙ ſit in tꝑe ⁊ nō in īſtanti. Sꝫ dico ꝙ tp̄s iſtud eſtaliud a tꝑe quo mēſurat̉ motus celi ⁊ alioꝝ corporaliuꝫqd̓ ſic ꝓbat̉. Nullus motus mēſurat̉ ꝑ motū celi niſi ꝗ ēordinatus ad ip̄m. vn̄ ēt ꝓbāt ph̓i. ꝙ ſi eſſent plures mūdi: oporteret eſſe plures pͥmos motus ⁊ plura tꝑa. vn̄ cūmotus angeli nullū ordinē hēat ad motū celi: ⁊ p̄cipue ſimotus eiꝰ dicat̉ ꝓceſſio oꝑationū: vt dcm̄ eſt: opꝫ ꝙ nonmēſuret̉ tꝑe qd̓ eſt mēſura pͥmi mobilis: ſꝫ alio tꝑe: cuiustꝑis naͣm ex naͣ motus acciꝑe opꝫ. In tēpore .n. eſt aliꝗcqͣſi formale: qd̓ tꝫ ſe ex ꝑte quātitatis diſcrete .ſ. numerpͥoris ⁊ poſterioris. ⁊ aliꝗd maͣle ꝑ qd̓ eſt ꝯtinuū: qꝛ continuitatē hꝫ ex motu in quo eſt ſicut in ſub̓o ⁊ pͥmo menſurato .ſ. motu celi: vt dr̄. 4. phy. motꝰ aūt ille hꝫ ꝯtinuitatēex magnitudine. Un̄ cū motus angeli nō ſit ꝯtinuus: qꝛnō ē ẜm neceſſitatē magnitudīs ꝯditiōes hn̄s ꝑ quā trāſit: ſicut eſt in illis q̄ ſunt ſic nata in loco eſſe vt eoꝝ ſub̓aſit cōmēſurata termīs loci .ſ. corporibꝰ: ſꝫ ꝑ ſucceſſionemoꝑationū in ꝗbus nulla eſt rō cōitatis. iō tp̄s illud nō eſtꝯtinuū: ſꝫ eſt cōpoſitū ex nūc ſuccedentibꝰ ſibi: vt numerus ipſaꝝ oꝑationū ſuccedētiuꝫ ſibi tp̄s vocet̉: ſicut ipſaſucceſſio oꝑationū dr̄ motꝰ: ⁊ quot ſunt oꝑatōes ex ꝗbuscōponit̉ motꝰ ẜm diuerſa loca: tot erūt nūc ex ꝗbꝰ cōponit̉ tp̄s. Et hoc ēt ꝯſonat ei qd̓ ph̓s dicit in. 6. phy. ꝙ eiuſdē ratiōis eſt īdiuiſibile moueri ⁊ tp̄s componi ex nūc:motū ex momētis: ⁊ lineā ex pūctis: qꝛ qͣꝫuis linea ſit ꝯtnua ꝑ quā āgelus trāſit: nō tn̄ eſt ꝯtinuitas ẜm ꝙ refert̉ad motū angeli ꝗ diuerſa vbi nō ꝯtinuatiꝫ ꝑtrāſit.gͦ dd̓m: ꝙ oēs ille mutatiōes q̄ inAd primum jtantanee dicunt̉ ſunt termini motus: qd̓ nō ꝯtingit in motu angeli: vt dcm̄ eſt. Ad 2ᵐ dicendū: ꝙ tp̄s illud in quo mouet̉ de. a. in. b. cōpoſitū ē exduobꝰ īſtātibus ⁊ in vno inſtāti eſt in. a. ⁊ in alio in. b. vn̄nō opꝫ ꝙ in altero eoꝝ ꝗeſcat: qd̓ oporteret de neceſſitate ſi tp̄s eſſet ꝯtinuū. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ nō pōt accipi aliqͣꝓportio tꝑis in quo mouet̉ corpus ad tp̄s in quo mouet̉agelus: qꝛ tp̄s quo mouet̉ angelus nō eſt diuiſibile diuiſione ꝯtinui: ſꝫ diuiſione diſcreti in plura īſtantia finita.in tꝑe aūt quo mouet̉ corpꝰ ſunt īfinita īſtantia in potentia: ⁊ ita nulla ē ꝓportio: ſicut nec īfiniti ad finitū. Ad4ᵐ dd̓m ꝙ tp̄s iſtud quo angelus mouet̉ diuiſibile eſt induo q̄ nō copulant̉ ad vnū cōem terminū: cū hoc tp̄s nōſit ꝯtinuū. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ in medio inſtanti ſit in medioſpatij: qꝛ nō eſt neceſſariū acciꝑe mediū īſtās. Sed qꝛex alijs rōnibus vr̄ ꝯcludi ꝙ motus eiꝰ ſit in tꝑe ꝯtinuo.iō ad eas rn̄dēdū eſt. Dd̓ꝫ gͦ ad 5ᵐ: ꝙ oīs motꝰ hꝫ pri⁊ poſterius: ſed diuerſimode: qꝛ in motu cōtinuo accipỉ

pͥus ⁊ poſterius: vel reſpectu duoꝝ tēpoꝝ copulatoꝝ advnū nūc: vel reſpectu duoꝝ nūc īcludētium vnū tp̄s. Inmutatiōibus aūt īſtātaneis eſt pͥus ipſum tp̄s menſurāsmotū p̄cedentē cui adiungit̉ alteꝝ extremoꝝ: ⁊ poſteriꝰipſuꝫ nūc qd̓ menſurat terminū motus. ⁊ iō īter duo extrema nō cadit mediū: ſicut nec īter tp̄s ⁊ nūc. In motuaūt angeli pͥus ⁊ poſteriꝰ ſunt duo nūc ſuccedētia: inter q̄nullū eſt mediū tp̄s ꝯtinuās. Ad 6ᵐ dd̓m: ꝙ hͦ ꝙ īterduo nūc ſit tp̄s mediū ꝯſequit̉ tp̄s ratiōe ꝯtinuitatis: qꝛh̓ eſt paſſio cōis omni ꝯtinuo: ꝯtinuitatē aūt hꝫ ex motu.vn̄ cū motus angeli nō ſit ꝯtinuus: rō non ſequit̉. Ad7ᵐ dd̓m: ꝙ ſi ponat̉ motus angeli ⁊ corporis ſimul īcipere: qn̄ āgelus erit in alio termīo ẜm aliud inſtās ſui temporis: corpꝰ ēt erit in alio termīo ẜm aliud inſtās ſui temporis. Inter duo aūt īſtātia tꝑis iſtiꝰ corporis eſt tp̄s mediū in eo qd̓ motꝰ eius eſt ꝯtinuus. vn̄ eſt ibi ſignare mediū īſtans: ſꝫ īter duo īſtātia angeli nō eſt tp̄s mediū. vn̄nec mediū īſtās opꝫ ibi ſignificari: ſꝫ cōtingit ſignificariſi in tribꝰ locis ſucceſſiue ſit: qꝛ ita ēt tp̄s ex tribꝰ nūc cōponet̉. vnde vnū erit mediū: ⁊ illa duo inſtātia pn̄t includere omnia īſtantia tꝑis: cū etiā vnū nūc eui ſtās īcluditomnē tp̄s: ⁊ ita nō eſt īconueniēs ꝙ dū motus angeli eſtin duobꝰ tm̄ īſtantibꝰ: motus corꝑis ſit in īfinitis: quāuisquātūcūqꝫ duret motus corporis tm̄deꝫ etiā duret motus angeli: ⁊ quāuis vtrūqꝫ nō ſit indiuiſibile. Et p̄tereaꝯtingit ꝙ qn̄ corpus eſt in medio īſtāti angelus in nulloloco ſit: cū nō ſit neceſſariuꝫ eū ſemꝑ eſſe in loco: vt dcm̄eſt. ⁊ ita ẜm coordinationē illius tēporis nullū nūc angelo reſpōdeat: ſed tm̄ euum. Alia cōcedimus.I Expoſitio textus.⁊ omnipotēs ⁊cͣ.) DiſtīEus inquit̓ gtio horum motuum ⁊rō noīationis in. 8. diſ. poſita eſt. Sicut hu16mus aūt lux iſta ⁊cͣ.) Hoc iōo dr̄: qꝛ nihil hꝫdiſtēſioneꝫ in loco niſi ẜm ꝙ eſt quātuꝫ: velꝑ ſe ſicut corpora. vn̄ ponit humū .i. terrā: vel ꝑ accidensſicut corꝑales qͣlitates vt lux ſapīa. (Una ſapīa eſt ⁊cͣ.)Sapit poteſt dupl̓r ꝯſiderari. Uel ꝑ reſpectu ad ſcibile:⁊ ſic hꝫ vnitatē in ſpē ēt ẜm ꝙ eſt diuerſoꝝ hn̄tiū. Uel ẜꝫeē qd̓ hꝫ in ſciēte: ⁊ ſic differt nūero in diuerſis: nō tn̄ eſtmaior ⁊ minor ẜm quātitatē corporis: qꝛ nō eſt forma ſitualis: ſed pōt eſſe maior ⁊ minor ẜm intenſionē certitudinis: vel ẜm numeꝝ ſcitorum. Hic redit ad ꝓpoſitū repetēs ſuperius dictavt addat alia. Diſtinctio. XXXVIII.Unc gͦ ad ꝓpoſitū reuertētes: cepto īſiſtamus. Supra dcm̄ ē ꝙ p̄ſcīa dei futuroꝝ tm̄ eſt: ſed omniūtam bonoꝝ qͣꝫ maloꝝ. Sciētia ꝟovel ſapiētia nō mō de futuris: ſꝫ ētde pn̄tibꝰ ⁊ futuris: nec tm̄ de tēporalibꝰ: ſedetiā de eternis: qꝛ ſeip̄m nouit deꝰ. Hic oriturqō nō diſſimulāda: vtꝝ .ſ. ſciētia vel p̄ſcīa ſit cāreꝝ: an res ſint cauſe ſcīe vel p̄ſcientie dei? Uidet̉ .n. p̄ſciētia dei cauſa eē eoꝝ que ei ſubſunt:ac nec̄itatē eueniēdi eis facere: qꝛ nec aliqͣ futura fuiſſent: niſi deus ea p̄ſciſſet: nec pn̄t nō euenire: cū deꝰ ea p̄ſciuerit. Si aūt īpol̓e eſt ea nōeuenire: qꝛ p̄ſcita ſunt: videt̉ gͦ ipſa p̄ſcientia qͣp̄ſcita ſūt eis eē cā eueniēdi. Impol̓e ē .n. ean̄