¶ De artificibus et rebus artificialibus
Uperbia ſecularis potētie aſſil̓at̉ turri babel.de qͣ habet̉ Gen̄. xj. Et hͦ pͥmo rōne cauſe: ſcꝫ ꝓpter quā fuit edificata: q̄ ſcꝫfuit triplex. ¶ Prīo fuit timor diluuij. Timebāt enī hoīes ne iteꝝ diluuium fieret: ⁊iō ſe ꝯtra ip̄m p̄munire voluerūt edificando excelſiſſimā turrim quā aqͣ diluuij nonpoſſet operire. In qͦ ſignat̉ ꝙ ſuꝑbi ⁊ potētes ſꝑ ſunt ī timore: ne a ſua altitudine deijciant̉. Un̄ conant̉ ſe p̄munire on̄dēdo tyrānice alijs altitudinē ſue potentie ad hͦ vtſꝑ plus timeant̉ ⁊ maiores reputent̉. ¶ Secūda cā fuit ꝓ cupiditate dn̄andi. Hoc eīfactū eſt ab hoībꝰ de cōſilio Nēroth qͥ volebat dn̄ari eis. In qͦ ſignificatur ambitiomūdanoꝝ ꝓpter quā vnꝰ appetit alteri dominari: ſꝫ ſicut d̓r Ecc̄s. viij. interduꝫ dn̄at̉hō homī in malū ſuū. ¶ Tertia cā fuit ꝓ celebratiōe noīs. vn̄ dixerūt: Uēite faciamnobis ciuitatē ⁊ turrim: cuiꝰ culmē pertingat ad celū: ⁊ celebremꝰ nomē nr̄m anteqͣꝫdiuidamur in vniuerſas terras. Vbi attēde qͣdruplex ſtudiū tyrānoꝝ ⁊ ſuperborū.¶ Primū ē ad cōmoditates corꝑales habendū: ꝓpter qd̓ iſti cogitauerūt ciuitateꝫfacere: vt .ſ. cōmodiꝰ viuerēt. ¶ Scd̓m ē adſe fortificādū: ꝓpter qd̓ cogitauer̄t turrimmaximā edificare .ſ. ad fortitudinē. Un̄ dicit Ioſephꝰ: ꝙ tanta fuit groſſitudo eiꝰ: vtaſpiciētibꝰ de ꝓpe longitudo videret̉ minor. ¶ Tertiū ē ad ſe exaltādū. vn̄ cogitauerūt celū attingere: imitātes .ſ. illū qͥ dixit Eſa. xiiij. In celū aſcēdā ⁊ ſuꝑ aſtra celi exaltabo ſoliū meū. ¶ Quartū ſtudiū ēad nomē ſuū dilatādū. Et ſic cogitauerūtiſti nomē ſuū celebrare: ſiue apud pn̄tes p̄magnitudīe ⁊ pulchritudīe oꝑis: ſiue apd̓poſteros de oꝑis firmitate et ꝑpetuitate:Psͣ .xlviij. Vocauerūt noīa ſua ī t̓ris ſuiſ.Scd̓o ſuꝑbia potētū aſſil̓at̉ illi turri rōne materie: qꝛ habuerūt lateres coctos ꝓſaxis: bitumē ꝓ cemēto. Sic̄ aūt ī cemētoqd̓ fit ex calce viua ītelligit̉ vnitas charitaris: ī faxo ꝟo boni oꝑis firmitas. Sic inbitumīe accipit̉ vnitas ⁊ colligatio īpietatis: qͣ eoꝝ ſeqͣces ꝯfederant̉: qͥ loco faxi .i.vere ꝯſtātie hn̄t laterē coctū ꝑtinacis malicie. ¶ Tertio rōne patrie ſiue terre vbi fuitedificata: qꝛ in t̓ra Sennaar. Un̄ d̓r Gen̄.xj. ꝙ cū ꝓficiſcerent̉ de oriente: inuenerūt
campū in terra ſennaar ⁊ habitauerunt ineo: ⁊ ibi poſtea edificauerūt. Vbi nota primo ſuꝑbie originē in eo ꝙ iſti edificatoresturris ꝓfecti ſunt de oriente: ꝑ quē ſignat̉claritas originis .i. nobilitas nataliū ex qͣfrequēter naſcit̉ ⁊ ꝓuenit ambitio dn̄andi. ¶ Uel ꝑ orientē intellige xp̄m. de quo d̓rZach̓ .vj. Ecce vir oriens nomē eiꝰ: a cuiꝰclaritate ⁊ humilitatꝭ exemplo ſuꝑbi ⁊ ambitioſi diſcēdūt ⁊ inueniūt campū: ſcꝫ latitudinē ⁊ licentiā voluptatis corꝑis: q̄ latavia eſt ꝑditiōiſ. Un̄ d̓r eē in terra ſennaar:id eſt fetoris. Quia .ſ. libertas voluptatiseſt cā ꝑditiōis aīe ⁊ fetoris infamie ¶ Uelturris ſuꝑbie edificat̉ in cāpo ſennaar .i. fetoris. Quia licꝫ ſuꝑbia floreat ⁊ oleat mūdo: tn̄ deo maxīe fetet. Un̄ ſuꝑbi aſſil̓ant̉ardeis qͥ alta ſcandūt ⁊ fetidi ſūt. ¶ Quarto rōne pene: qꝛ punita fuit hec ſuꝑbia pena diuiſiōis ⁊ ꝯfuſiōis linguaꝝ: ⁊ hec diuiſio linguaꝝ eſt diſſenſio ſuꝑboꝝ: Prouer.xxij. Int̓ ſuꝑbos ſꝑ ſunt iurgia. vbi eī ſuꝑbia ibi ⁊ ꝯtumelia ¶ Itē ꝓpt̓ linguaꝝ cōfuſionē vocatū eſt nomē illiꝰ babel: qꝛ ibi cōfuſum eſt labiū vniuerſe terre. In mal̓ enīeſt ꝯfuſio affectionū. Tot enim linguis loquunt̉ mali: qͦt eſtuāt deſiderijs. Et bn̄ ingitur turri babel: qꝛ ſuꝑbiā ſequit̉ ꝯfuſio:Prouer. xxix. Suꝑbū ſequet̉ hūilitas: ethumilē ſpū ſuſcipiet gl̓ia. ¶ Itē ſuꝑbus hōdifficulter corrigit̉. Cibus enī in qͦ nimiseſt de ſale qͣſi ꝑditus eſt: ſed nō ille in qͦ parū eſt: qꝛ pōt apponi. Faciliꝰ enim ſal ciboapponit̉ qͣꝫ ſubtrahit̉. Sic homo ſuꝑbusqui nimis habet de ſenſu ꝓprio difficulterobedit alteri: ⁊ ideo nō ē flexibilis ad obedientiam. Sed humilis ecōuerſo eſt: qꝛ humilis vacuus a ſenſu ſuo recipit alienū: qꝛvidens ſenſuꝫ ſuū nō ſibi ſufficere: alienoſenſui acquieſcit. ¶ Itē ſuꝑbus prelatꝰ ſimilis eſt oui cui paſtor imponit nolam adcollū: que qͣꝫtumcūqꝫ ſit miſera: omnes tn̄quaſi dn̄a p̄cedere ſatagit. Sic homo qͣꝫtūcunqꝫ imbecillis fuerit: ſi fiat prelatꝰ: oēstn̄ p̄cedere ſe credit: ⁊ ſe exiſtimat omnibꝰmeliorē. cōtra qd̓ d̓r Eccī. xxxij. Rectoremte poſuerunt: noli extolli ⁊cͣ. ¶ Itē ſuꝑbusſil̓is eſt illi qui vult altā domuꝫ facere ſinefundamento. Nā vult eleuari ad gradumdignitatꝭ ſine baſe humilitatis: ⁊ io certuspōt eſſe de ruina: Prou̓. xvij. Qui altā facit domū ſuā querit ruinā. ¶ Item ſuper-