De artificibus et rebus artificialibus
Eſurrectioneꝫhumanorū corporū virtute chriſti fieri poſſe tam artis qͣꝫ nature exempla ꝑſuadent. Nam ſi artifex de cineribus arborū vel herbaruꝫ vitrum purum facit: ⁊ fractum vitrū liquefacit ⁊ reformat: ⁊ de metallo imaginem homīs facit ⁊ de terra ferrum. Quid mirum ſi ſummus artifex hoc faciat de corporibus bominum? Philip. iij. Saluatorem expectamus dominū noſtrum ieſum: qui reformabit corpus humilitatis noſtre configuratum corpori claritatis ſue. ¶ Item de puluere fenicis que ſola auis eſt etiā aliā auēfacit natura: ⁊ ad rugitum leonis ſuſcitantur leunculi. Quare ergo non poterūt ſuſcitari homines de pulueribus ſuis ad vocem filij dei? Ioh̓. v. Mortui audient vocēfilij dei: et qui audierint vinent. ¶ Item ſiſemina que prius moriuntur et putreſcuntvirtute nature poſtea viuificantur: multofortius virtute omnipotentis dei mortuireuiuiſcent .j. Corinth̓ .xv. Inſipiēs quodtu ſeminas non viuificatur niſi prius mo¶ Ca. LXIIII.riatur ⁊cͣ.Atiſfactio penitentie debet eſſe ẜm menſuram culTpe. Qui ad magnā menſuram acquirit: ad magnā oportet ꝙ reddat: Deutero. .xxv. Pro menſura peccati erit ⁊ plagarū modus: Matth̓. iij. Facite fructꝰ dignos penitentie. Gloſa. Nā debꝫ eſſe parfructus boni operis eius qui multū ⁊ illius qui paruꝫ peccauit. Et vbi abundauitdelictum: abundet ⁊ gratia ⁊ operatio bona. ¶ Item ſicut tuſcorū prouerbiū dicita totale guaina totale cultello. Debet eniꝫeſſe gladius ẜm menſuraꝫ vagine. Et ſic afflictio penitentie ẜm menſuram culpe et qͥplus bibit de vino delectationis: plꝰ oportet eum ſoluere ſymbolum pene: Apocal̓.xviij. Quantū glorificauit ſe ⁊ in delitijsfuit: tantuꝫ date illi tormenta ⁊ luctum.¶ Capitulum: LXVEnſuum cauteIla neceſſaria eſt ad cordis cuſtodiam: ſicut clauſura oſtij ad cuIſtodiam domus. Theſa irꝰ enim nō eſt ſecurus vbi ſunt omīa oſtia aperta. Sic nō
eſt theſaurus cordis ſecurꝰ vbi ſenſus exteriores ſunt patuli vel incauti: ſcꝫ os adloquendū: oculi ad vidēdū: ⁊ ſic de alijs.Unde ſicut diligeret homo oſtiū ⁊ arcambandis ⁊ clauis ferreis munitā: ita debetmulto diligentius ſenſuuꝫ ſuoꝝ cuſtodijspuritatē interiorē ſeruare q̄ eſt theſauruscordis. ¶ Item ſi claudis oſtiū ⁊ feneſtrascontra ventū ⁊ pluuiā: quare nō magis cōtra tribulationes ⁊ tentationes? Dominꝰenim vult ianuas eſſe clauſas. Vnde ad diſcipulos ianuis clauſis intrauit. Diabolꝰaūt ecōuerſo vult eas tenere aꝑtas: Ezeh̓.xliiij. Porta hec clauſa erit. Qn̄ Ioſepherat clauſus: dn̄s erat cum eo: Gen̄. xxxix.Item qn̄ fit in ciuitate aliqͥs tumultꝰ inaliquo vico: Burg. ſapiētes claudūt oſtiaſua ⁊ feneſtras ſuas: ſed ſtulti exeūt ⁊ reſiliunt in mediū ⁊ redeūt frequēter vulnerati. Sic ⁊ ſapiens cōtra opprobria: litigationes ⁊ tribulatiōes claudit oſtia oris ſui vl̓auriū ſuaꝝ: Psͣ. xxxviij. Ego īqͥt tāqͣꝫ ſurdus nō audiebā: ⁊ ſicut mutꝰ nō aperiensos ſuū. ¶ Itē cupidus diligent̉ circūit dolia vini ſui ⁊ c. audit vndiqꝫ et obturat nevinū effluat. Sic ⁊ tu ſenſus tuos ne gratiā ⁊ auxiliū dei effundas. Felix gͦ qͥ dicere poteſt: oſtium meū clauſum eſt: et puerimei .i. cogitationes ⁊ affectiones mecū ſūtin cubili .i. in ſecreto conſcientie.¶ Capitulum: LXVICriptura ſacraaſſimilatur ſpeculo. Vn̄ Grego.dicit: Scriptura ſacra mētis oculis quaſi quoddā ſpeculū opponit̉: vt īterna noſtra facies ī ipſa videatur. Ibi enimfeda: ibi pulchra noſtra conſpicimus: ibiſentimus quantum proficimus: ibi a profectu qͣꝫ longe diſtamus. ¶ Item ſacre ſcripture ſermo aſſimilat̉ illi pani quem dominus prebuit populo in deferto. de quo dicitur Sap̄. xvj. Panē de celo preſtitiſti eiſſine labore: omne delectamentum in ſe habentem: ⁊ omīs ſaporis ſuauitatē. Panisnanqꝫ ille om̄e in ſe delectamētū ⁊ ſaporisſuauitatē habuit: qꝛ ſcꝫ in ore ſpūaliuꝫ iuxta voluntatē edentiū ſaporē dedit: qꝛ diuinus ſermo ⁊ oībꝰ ꝯgruēs et a ſemetipſonō diſcreꝑans qualitati audientiū condeſcendit: quē dum electus qͥſqꝫ vtiliter iuxta modum ſuum intelligit: quaſi acceptū
Q 4