De artificibꝰ et rebus artificialibꝰ
ludit ad ſcacos etiā parū de ludo ſciens: ⁊cogitat apud ſe ego primo ꝑmittā mihi familiam auferri: Deinde mattabo illum: cūquo ludo et in fine in angulo concludā eū⁊ vincam eum: cū ille cum quo ludit ſit peritiſſimus luſor. Sic velut luſor imperitiſſimus eſt peccator: qui ſemꝑ in ludo tentationum ſuccumbit: qui familiā virtutuꝫ etbonorū operū per peccatū amittit. Et peritiſſimus luſor eſt diabolus: qui ſcꝫ a principio mundi exercitatꝰ eſt in ludo tentationum. Qua ergo p̄ſumptione confidit peccator ꝙ in angulo debeat eum mattare: ideſt in fine ſue vite. Dicit enim Grego. ꝙ tanto diabolus grauiores tentationes ingerit: quanto magis fini ꝓpinquari cōſpicit.Item ſicut fatuus reputaret̉ nauta quiexpectaret nauem ſuā gubernare quouſqꝫincideret in periculum: ſic ⁊ qui vitam ſuānō dirigit ad portum ſalutis anteqͣꝫ incidat in periculum mortis. Prouerbio. xv.Uir prudens dirigit greſſus ſuos. ¶ Itemauis nō expectat ictum ſagitte quando videt arcum extentū: ſed ante euolat: ſed miſer homo expectat ictum mortis ante conuerſioneꝫ: Psͣ vij. Niſi conuerſi fueritis⁊cͣ. ¶ Item penitētia humilis renouat faciem mentis. Unde aſſimilat̉ cuidam vnguento: eo ꝙ fit ex fimo crocodili: quo facies vncte oſtendūtur lenes eſſe velut iuuenes facies. Quaſi enim fimus crocodili eſt vtilitas peccati: ex cuius recognitione ſalubre vnguentū cōficitur humilis penitentie. Ꝙ videlicet faciem mentis vetuſtate deformē renouat ⁊ reformat: Epheẜ.iiij. Renouamini ſpiritu mentis veſtre ⁊ induite nouum hominē ⁊cͣ. ¶ Item penitentia quāto magis eſt laborioſa: tanto magꝭeſt fructuoſa. Vnde aſſimilat̉ lino: quia linum requirit multum laborē: quia ſeminatur: purgatur ⁊ maturatuꝫ recolligit̉ et infaſciculos coaptatur: aque macerandū exponitur: extractū ſoli deſiccandū exponit̉tandem multis tunſionibꝰ ⁊ artificijs a ſuis ſuꝑ fluis purgatur: ⁊ per decoctionem ⁊multas lotiones fila ex eo facta ad albedinem deducunt̉. Nō enī linum a ſuo viroreterreſtri ꝑfecte ſpoliat̉: nec ꝑfecto candoredecoratur niſi multotiens cōtundat̉ decoquatur ⁊ ſoli expoſituꝫ aqua ſepius aſpergatur. Sed ſicut linū reqͥrit multos labores: ita ⁊ ſine dubio habet multas vtilita-
tes. Nā ex eo fiunt veſtes ad induenduꝫ:vela ad nauigandū: retia ad venandū ⁊ piſcandū: fila ad ſuendū: funes ad ligandū:chordule ad ſagittandū: ligamina ad connectendū: linee ad mēſurandū: linteamīaad quieſcendū: cortine ad ornandū: ſacci ⁊burſe ad cōtinendū: mantilia ad cōueſcendū. Sil̓r etiā nō pōt hō ſine multo laboreꝯſcientiā emūdare. vn̄ multa laborioſa reqͥrūt̉ ī penitētia: vt ꝯtritio: ꝯfeſſio: ſatiſfactio ſiue reſtitutio: ieiunium: elemoſyna ⁊oratio. Sꝫ ſicut habet laborioſuꝫ exercitium: ita hꝫ copioſuꝫ fructū. Habet enī pctāꝑurgare: naturā reſuſcitare: gr̄am: ꝟtutes⁊ merita re parare: celū aperire: infernumclaudere: eccleſie recōciliare et multa aliabona facere. ¶ Itē penitēs dꝫ curare pctāſicut medicus vulnera curat. Nā pͥmo medicus vulnus detegit: deinde medicamentū apponit. quaſi enī vulnꝰ detegit qui peccatū cōfitendo prodit: ſed qͥ ip̄m cū amaritudine plangit quaſi medicamentū apponit. Et ideo ſicut dicit Grego. Qui mala q̄ꝑpetrabat inſinuat: ſed falſe que inſinuauit recuſat: quaſi ſubducta veſte vulnꝰ detegit: ſed torpenti mente medicamētū vulnerū nō apponit. Confeſſiōis igit̉ vocē ſolus neceſſe eſt vt meror excutiat: ne vulnꝰproditū ſed neglectū qd̓ licentiꝰ iam ꝑ humanā noticiam tangit̉ deterius putreſcat:Psͣ .xxxvij. Iniqͥtatē meā ānūciabo: ⁊ cogitabeꝓ peccato meo. ¶ Ca: LVErſeuerantiaꝫboni incepti nō debet homo dimittere ꝓpter aduerſitatem ſiuedifficultatem vel ꝓpter tentationē. Sicutqui mare nauigant ꝓpter cōtrariū ventūnon dimittunt nauigare: ſed contra ventūꝑſeueranter laborant donec ad portum veniant. Et canis venaticus ſequitur leporem per ſpinas ⁊ tribulos donec apprehendat. Et ſic nos deuꝫ .j. Corinth̓. ix. Sic currite vt comprehendatis. ¶ Item ꝑſeuerare non poteſt in bono qui habet in animainfirmitatem vel corruptionē peccati. Sichomo ſanus ⁊ fortis cōtinuat viā ſuā: ſedhomo eger ⁊ debilis ⁊ ſi incipiat viaꝫ citodeficit: ſic iuſtꝰ ꝑſeuerat: ſꝫ pctōr nō ꝯtinuat: Iob. xvij. Tenebit iuſtꝰ viā ſuā: ⁊ mūdis manibꝰ addet fortitudinē. Poma enīputrida ⁊ ꝟmiculoſa ⁊ ſine cauda cadunt
Q 2