Liber octauus
perſonam illius de cuius ſtatu agebaturet applicatur illi qui colluſionem detexit.ff. de colluſiōibus. l. j. C. eo. l. fi. Similitercum caro ⁊ ſpiritus ſibi inuicē quaſi litigātes aduerſent̉: ⁊ cum ſpiritus habeat iusdominij ſuper corpus: ſi ꝓpter delectationem acceptam a carne ꝑmittat ſe in tentationis cauſa ſeu lite ſuperari ꝑ conſenſumeſt quaſi colluſionis peccatum. Quod tamen ſi ꝑ penitentiam vel conferſionem detegatur: caro in ſeruitutem redigitur ip̄iꝰpenitentis. Et tūc tollitur dominium carnis a ſpiritu p̄uaricante: ⁊ ſubditur eideꝫſpiritui penitenti: ex cuius perſona dicebat Apl̓s. .j. Corī. ix. Caſtigo corpus meuꝫet in ſeruitutem redigo. ¶ Ca.VIIIAſus maluſ nōimputatur alicui: niſi vbi culꝑa interuenit ſicut medico nonimputat̉ ſi potionē dat: ⁊ infirmus aliquocaſu fortuito moriat̉: ita ꝙ medicus nō deprehendat̉ in culpa ante factū vl̓ in factovel poſt factū: extra de cleri. egro. ad aures. ante factū deprehendit̉ in culpa quādo nō eſt peritus in arte. vel quādo intromittit ſe de mīſterio gacelino: puta eſt religioſus qui ītromittit ſe de cyrurgia qd̓ officiū nō ꝑtinet ad ip̄m. extra de homi. tuanos. In facto autem tūc deprehendit̉ inculpa quādo nō dedit potionem iuxta traditione artis: īmo īnitebat̉ prudētie ſue ꝯͣiura: extra de cōſti. c. ne innitaris. Et poſtfactū dep̄hendit̉ quādo circa cuſtodiā infirmi apponit diligentiam quā debet. necexcuſatur ſi cuſtodem minus diligentemdimiſit vbi videbat periculum imminere.ar. extra de offi. archid̓. ea q̄. Caueat ergoquō plures curas ſimul ⁊ ſemel ſuſcipiat:qꝛ .ſ. īfirmꝰ ꝯtinuā diligētiā exigit: pluribꝰintentꝰ minor ē ad ſigula ſenſꝰ. Hec triplexculpa colligit̉ ex illa decre. ad aures et. ff.ad. l. aquil̓. ꝗͣ actiōe. §. fi. et. l. ſe. ¶ Ca. IXIrcuitus ⁊ diſpendia vitanda ſūt cuius exēplum habetur a cōſuetudine curie romane. Nam licet ꝑ poſtulationem hͦacquiratur poſtulato ꝙ redditur habilisad hoc vt eligatur poſtulatiōe admiſſa: vtextra de ele. innotuit. in fi. hunc tamen ordineꝫ ⁊ ſi a iure ꝓcedat nō ſeruat roma. cū
ria. Nam ſi ab ea aliquis poſtulet̉: poſtulatione admiſſa nō ſequit̉ electio. ſed approbatio poſtulationis ⁊ poſtulati ꝓ electione ⁊ cōfirmatione habetur. ⁊ ſimile extrade elec. cuꝫ inter canonicos. ⁊ hoc ideo facit vt euitent̉ circumitus. qͥ certe vitandiſunt: vt. ff. de condi. inde. l. dominus. ⁊ vtvitentur diſpendia eccleſiaruꝫ: vt extra deelec. c. vlti.¶ Capitulum:Ogitatio interior peccati ſine conſenſu opeis nō tollit gratiam nec euacuat merita p̄cedētia niſi ſit cū delectationemoroſa: quia tūc eſt interdū mortalis culpa. Exemplū huius eſt: quia volūtas teſtatoris imꝑfecta non tollit ſolenne teſtamētum precedens: ſed cum decennio tollit:C. de teſtamē. l. ſancimus. Sicut ergo moroſitas temporis auctēticat imꝑfectā voluntatē teſtatoris. Sic etiā moroſitas delectationis augmētat culpā interiorꝭ cogitationis: vn̄ peruerſe cogitationes ſicut dicitur Sap̄. j. ſeparant a deo .ſ. quando ſuntmoroſe: ⁊ iō ſicut dicit Iſid̓. Cuꝫ te titillatcogitatio: cū tibi aliquid ſuggerit illicituꝫnon ibi teneas animū: calca ſerpentis caput: calca praue cogitatiōis initium. eſt eīpericulum in mora. Aduertendum tn̄ hoceſt qd̓ ꝓprie loquēdo delectatio cogitationis dicitur moroſa: nō ex mora temporisſed ex eo ꝙ ratio deliberās circa eam immoratur: nec tamen eam repellit: tenēs etfouens libenter ea q̄ ſtatim vt attigeruntanimū reſꝑui debuerunt. vt dic̄ Augꝰ. xij.de tri ¶ Itē nota ꝙ cogitatio ip̄a ẜm ſe nōeſt peccatū mortale: īmo mortale qn̄qꝫ eſtveniale tantuꝫ: puta cum aliquis cogitatinutiliter. Quandoqꝫ auteꝫ ſine peccatoomnino: puta cum aliquis cogitat vtiliterde fornicationē ſcilicet vt de ea predicetvel diſputet. Sed ſi aliquis circa cogitationem fornicationis immoratur vt delectetur de ipſo actu cogitato: tunc eſt peccatum graue: immo etiaꝫ conſenſus in taleꝫdelectationē etiā abſqꝫ cōſenſu exteriorisoperis dicitur eſſe mortalis. ¶ Ca. XIOnfeſſionē debet precedere diligens cōſcientie perſcrutatio ⁊ examinatio.