¶ Prologus ſeptimi libri
ſibilia q̄ ſunt pͥme nr̄e cognitiōis pͥncipia.Sꝫ cū reuelatio fiebat ꝓphetica ꝑ formasimaginarias neceſſe erat fieri abſtractionē a ſenſibilibus: vt talis apparitio fantaſtica nō referret̉ ad ea q̄ exterius ſentiebant. Sed adhuc abſtractio talis a ſenſibilibꝰ ſic qn̄qꝫ fiebat ꝑfecte: vt ip̄e ꝓph̓a abſtractus nihil penitꝰ ꝑciꝑet ſenſibꝰ. Qn̄qꝫvero imꝑfecte fiebat: ita vt aliqͥd ſenſu ꝑciperet: ſꝫ nō plene diſcerneret ea q̄ ꝑcipiebat exteriꝰ ab his q̄ imaginabil̓r intrīſecꝰvidebat. Un̄ Augꝰ. dicit. xij. ſuꝑ Gen̄. Sicvident̉ q̄ ſpū ſūt imagines corpoꝝ quēadmodū corpora ꝑ corpus: vt ſimil̓r cernat̉et aliqͥs hō p̄ſens ⁊ abſens alius ſpū tāqͣꝫoculis. Talis tn̄ alienatio ſenſuū non fiebat in ip̄is cū aliqͣ inordinatiōe nature ſicut in furioſis vel arrepticijs accidit: ſꝫ cūmodeſtia debita ⁊ ordīe fiebat: aliqn̄ qͥdēꝓpter ꝯtēplatiōis vehemētiam ſic̄ de Petro legit̉ Actꝭ. x. ꝙ dū ip̄e oraret in cenaculo factus ē in exceſſu mētꝭ ⁊cͣ. Aliqn̄ vero fiebat diuina ꝟtute: ẜm illud Ezech̓. j.Facta eſt ſuꝑ eū ibi manꝰ dn̄i ⁊cͣ. Circa illaꝟo q̄ ꝑ ſomnioꝝ fantaſmata hoībus innoteſcūt: eſt inſuꝑ attendendū: ꝙ ſomnia ſeptē ex cauſis general̓r in homībus fiunt.Qn̄qꝫ enī ꝯtingūt ſōnia ex diuīa reuelatione. Deꝰ enī angeloꝝ mīſterio nōnunqͣꝫquedā in ſomnis hoībꝰ reuelat. Un̄ Iob.xxxiij. Dicit̉ ꝙ ꝑ ſōniū ī viſione nocturnaqn̄ irruit ſopor ſuꝑ hoīeſ ⁊ dormiūt ī lectulo: tūc aperit aures viroꝝ ⁊ erudiēſ eos inſtruit diſciplina ¶ Et aduertēdū ē ꝙ hmōiſomnia qn̄qꝫ on̄dunt̉ expreſſa ⁊ aꝑta ſicutMat. ij. Dicit̉ ꝙ angelꝰ dn̄i apparuit in ſōnis Ioſeph dicēs: Surge ⁊ accipe pueꝝ ⁊matrē eiꝰ ⁊ fuge in egyptū ⁊cͣ. Qn̄qꝫ veroſūt metaphorica ſub qͥbuſdā ſimilibus viſa: ſic̄ patet Iudicū. vij. De ſōnio cuiuſdāde caſtris madian qd̓ gedeō audiuit: in qͣvt ibidē expōit̉ ſub ſil̓itudine hordeacij panis ip̄ius gedeōis gladiꝰ ē oſtēſus. Dic̄ ātbeatꝰ Grego. ꝙ ſancti viri talia ſōnia q̄ ineis diuinitꝰ fiūt a ſōnijs alijs q̄ vel fiūt exilluſionibꝰ demonū: vel ex alia cā ꝓueniunt qͦdā ſapore intimo vt nō decipiant̉ diſcernūt. Qn̄qꝫ aūt ꝯtingūt ſōnia ex demonū īmiſſiōe: qꝛ nōnūqͣꝫ oꝑatiōe demonumaliq̄ fantaſie hoībus apparēt in qͥbus eisaliqͣ reuelant̉. interdū qͥdē de ſpūalibꝰ interdū ꝟo de corporalibꝰ q̄ tn̄ ip̄is hoībus
cōiter ſūt occulta ⁊ nō ſolū de p̄ſentibus:ſed etiā de futurꝭ: ⁊ p̄cipue illis hoībꝰ quicū eis habēt pacta illicita tacita vel exp̄ſiſa. Cū em̄ intellectus demonū ſit ordīe nature ſuꝑior qͣꝫ ītellectꝰ hūanus: q̄dā cogͦſcunt demones ſua naturali noticia q̄ ſūtab hoīm cognitiōe remota: ⁊ talia nōnūqͣꝫhoībus ꝑ ſōnia reuelāt. Aliqn̄ qͥdē illa futura quoꝝ .ſ. ip̄i idē poſtea ſūt cā vel ea qͦrū ſigna p̄noſcūt q̄ tn̄ hoībus ſūt occulta.Immittūt quoqꝫ demones interdū quedāſomnia vera vt magis eis fides p̄ſtet̉: aliqn̄ vero ſomnia falſa ⁊ deceptoria qͥbꝰ .ſ.ꝯfidentes in illis turpiter illudunt̉. ꝓpterqd̓ d̓r Eccī. xxiiij. ꝙ multos errare fecerūtſomnia: ⁊ exciderūt ſperātes in illis. Qn̄qꝫ aūt cauſant̉ ſomnia ex celeſti īp̄ſſione.Cū enī celeſtia corꝑa cauſe ſint effectuumnaturaliū qͥ in iſtis īferioribꝰ fiunt ꝑ motūſuum ⁊ lumē: relinquūt̉ ex īpreſſiōe ipſoꝝq̄dā diſpoſitiōes in aere ſil̓es illis effectibus q̄ poſtea ꝯtingūt. q̄ qͥdē diſpoſitiōesin ſomno mediāte eodē acre ad caput dormiētis ꝑueniūt: eiuſqꝫ imaginationē īmutāt: ita vt ex īpreſſiōe hmōi a corꝑibꝰ cauſata celeſtibus eidē dormiēti aliq̄ fantaſieappar eāt celeſtiū diſpoſitiōi ꝯformes. Etſic a dormiētibꝰ ex īpreſſiōe celeſtiū corꝑorū futuri qͥdā ſōniant̉ euentꝰ: qͥ .ſ. ex ꝟtute ip̄oꝝ cauſari natural̓r pn̄t: vt ſūt .ſ. tēpeſtateſ ⁊ pluuie ⁊ hūanoꝝ egritudīes corporū: ⁊ etiā reꝝ ſterilitateſ ceteraqꝫ ip̄is ſimilia q̄ celeſtiū cauſalitati ſubdunt̉. Percipiunt̉ aūt īmutatiōes p̄dicte p̄cipue in ſōnō: qꝛ tūc ſopitis actiōibꝰ ſenſuū ⁊ intellectꝰ oꝑatiōe vacāte ac etiā tumultū vl̓ ſtrepitu exterioꝝ occupationū ceſſāte fātaſiamagis viget. Patet igit̉ ꝙ hͨ ſōnia ab hisq̄ fit ex inſpiratiōe diuīa duplicit̓ diſtinguunt̉. ¶ Prīo qͥdē qꝛ hec nō pn̄t eē veraſigna niſi tm̄ illoꝝ euētuuꝫ qͦꝝ ip̄a celeſtiacorꝑa cauſe ſūt: ſꝫ illa q̄ cauſant̉ a deo īſpirāte pn̄t eē de qͥbuſcūqꝫ. ¶ Secūdo qꝛ illaetiā qn̄qꝫ deficiūt p̄cipue circa actꝰ humanos ſiue qꝛ actꝰ hūani ex libero ꝓcedūt arbitrio ꝙ celeſtiū dn̄atiōi nō ſubdit̉: ſiue qꝛhō ſapīēs ꝑ ꝓuidētiā ſuā interdū etiā pōtip̄aꝝ cauſaꝝ celeſtiū īpreſſionibꝰ obuiare.Un̄ Ptole. ī Centilogio dic̄ ꝙ animꝰ ſapientis iuuat ⁊ īpedit celeſtē effectū. Sꝫ illaſōnia q̄ īmittunt̉ a deo deficere nō pn̄t: hecenī ad ꝓphetiā ꝑtinēt: de qͣ Caſſiodo. dic̄