Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
243r
Einzelbild herunterladen
 

De homine mēbris eius

gua eoꝝ gladius acutus. Tertio qꝛ quorundā aīaliū lingua ē venenoſa mortifera: ſicut ſerpentis draconis rabidi canis: cuius lingua ſꝑ apparet iuxͣ os diſtillat venenū inficit aquā ſi cadat in: dequa ſi qͥs bibat vt dicit Auicē. efficit̉ rabidus. Hec līgua venenoſa ē lingua inficiēs alios corrupēs vel ledēs ſiue detractionē. Et hec ē lingua ſerpētꝭ mordētꝭ tortuoſe incedētis: ſiue malā ſuggeſtioneꝫ.Et hec ē lingua draconis infernal̓ .i. demonis cuius ē mala ſuggerere. Un̄ etiā homines hec faciunt ſunt qͣſi lingua eius. veletiā malā doctrinā corrūpēdo fidē ſicutheretici faciūt. Et hec ē lingua canis rabidi cuius venenū inficit aquā ſapīe ſalutaris .i. ſacre ſcripture falſas expoſitioneſ:ita vt bibēs ex ea .i. eoꝝ doctrinā recipiēsſpūaliter efficiat̉ rabidꝰ infectꝰ Quarto qꝛ aliqͣ lingua eſt in colore varia: ſic̄ ẜmAriſto. Serpentiuꝫ lingue ſunt nigre ſiueliuide: ſubrufe: maculoſe: ad motū velociſſime: ita vt ſint in motu bifurcari videant̉ velociter agitant̉. Lingue ergo liuide ſunt inuidoꝝ: ſubrūfe adulatoruꝫ: qꝛſub rufedine .i. ſub dulcedine verboꝝ (rufedo ē color) mellis immittūt aculeū deceptionis. ſꝫ maculoſe ſunt lingue infamatoꝝ qui alioꝝ famā maculare ſepiſſime conant: ad motū aūt lingue velociſſime ſūtlingue relatoꝝ verbū auditū vel conceptum retinere pn̄t qͥn ſtatiꝫ ꝓferāt. Bifurcate aūt ſunt bilinguiū. Oēs aūt talesliguas optabile eſſet deus ſiccaret abſcideret: qꝛ tūc ceſſaret venenū: de quo dicit̉ in Ps. xiij. Uenenū aſpidū ſub labijseoꝝ. Dicit̉ eniꝫ lingua aſpidis qͣꝫuis incorꝑe ſerpētis viuētis ſit plēa veneno mortifero: tn̄ ab eius corꝑe ſeꝑata ſiccata venenū amittit alterius ſerpētis venenumꝓdit. Vnde p̄ſente veneno ſudare cōſueuit. Itē verba hominū aſſimilant̉ ſputꝭ. Primo qͥdē qꝛ ſputū venenoſis animalibus reſiſtit. dicit Ambro. ſputū hominis ē venenū aīalibus venenoſis: maxime ſi ieiunus ſit. Sic verbū homīs ſobrij placati mitigat vel extinguit venenūhoīs irati intemꝑati. reſponſio mollis frāgit irā. Secūdo qꝛ ſputū ſuꝑfluitatē reumatis minuit. Un̄ dicit Galienus: ptiſicis vtile ē ſpūere. Vnde ſpūuntſe a ſuꝑfluitate exonerāt qua retenta ſuffo

cati moriunt̉. Sic quoqꝫ verba ꝯfeſſiōisexonerat ſe pctōr a ſuꝑfluitate peccati quaanima ſuffocat̉ occidit̉. Tertio qꝛ ſpūtum aliqn̄ quidē digeſtū: aliqn̄ ꝟo indigeſtum exiſtit. hoc ꝑtinet ad verboꝝ varietatē: qꝛ aliqn̄ loquit̉ homo ꝯſultē p̄meditate: tūc loquit̉ ſapiēter: aliqn̄ ꝟo p̄cipitāter incōſiderate: tūc etiā vt plurimūloquit̉ inepte. Un̄ ponit̉ differentia interſputū ſaliuā: qꝛ ſaliua eſt ſuꝑfluitas naturalis nutrimēti pectoris generat̉ digeſta. Sꝫ ſputū eſt illud qd̓ ad pectus aduēnit ẜm diuerſitatē curſus naturalis: velter naturā: nec eſt ſemꝑ digeſtū ẜm Galie. Per ſaliuā ergo que ſemꝑ eſt digeſtaintelligit̉ ſapiētis locutio que ſemꝑ eſtmeditata ordinata. ſꝫ ſputū qd̓ qn̄qꝫ ēdigeſtū qn̄qꝫ non intelligit̉ cōmunis locutio alioꝝ hominū que aliqn̄ eſt ꝯſiderata:aliqn̄. Quarto quoqꝫ qꝛ ſputū interiorem corruptionē oſtendit. Dicit em̄ Galienus in ſputo tria ſunt attēdenda .ſ. color: odor: ſapor. ſi ſputū eſt in coloreliuidū cordis ſignificat leſionē. ſi ſanguineū ſanie admixtū pulmonis ſignificat vlcerationē. ſi fuerit ꝟo in odore fetidū interioꝝ ſignificat corruptionē. Et ſi in ſaporefuerit amaꝝ vel acidū: humoris ſignificatcorruptionem in ſtomacho in pulmone.Quidā em̄ ſunt qui habēt verba liuidamaliuola. hoc ſignificat leſionē cordisinuidiā. Quidā ꝟo habēt verba ſanguinolenta .i. cōminatoria ꝯtumelioſa admixta ſanie .i. rabie furore. hec oſtenduntleſionē pulmoniſ iracūdiā. pulmo ēcordiſ flabellū: qꝛ ad tꝑamētū refrigeriūꝯtinue aereꝫ attrahit emittit. Un̄ pulmopōt dici quoddā refrigeriū cordis. Sꝫ ira ſanguinē circa cor incēdit ebullire facit cordis refrigeriū impedit etiā corꝑale.Dicit em̄ Damaſcenus ira ē feruor eiusqui circa cor eſt ſanguinis ex euaporatiōefellis fiens. Et qꝛ iracūdia cor incēdit: id̓oiracūdi ꝓferūt verba ſanguinolentaminatoria maledica. Quidā ꝟo ꝓferūtverba fetētia .i. infamātia: qꝛ infamīa comparat̉ fetori. Vel fetida ſputa ſunt verbaturpia .i. carnalia immūda que ſigna ſūtinterioris corruptionis: illa quidem odij:hec ꝟo luxurie. Quidaꝫ ꝟo ꝓferunt verba amara fellea ſignificantia corruptio in ſtomacho .i. in memoria reminiſcen