Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
241r
Einzelbild herunterladen
 

De homine mēbris eius

trē: ſapiēter ad filiū: dulcit̉ ad ſpm̄ſanctū. vel fortiter ꝯͣ mūdū: ſapiēter ꝯͣ diabo: dulcit̉ ꝯͣ carnē. Uel diuidit̉ ſpūs ſuꝑiora petēs in tres ꝑtes: qꝛ ſpūſſanctꝰ ſuperiores .i. ſublimiores viros ꝯtēplatiuos ꝑficit tribꝰ virtutibꝰ .ſ. fide: ſpe: charitate.Uel qꝛ eleuat eos ad tres ꝯtēplatiōis gradus qͦs btūs Diony. ponit. iiij. c. de diuīsnomi .ſ. rectū: circularē: obliquū. Spūsꝟo aīalis fit: qꝛ idē ſpūs ventriculos cerebri penetrās ibidē magꝭ digerit̉ magisſubtiliat̉: vt in eſſentiā aīalis ſpūs ceteris ſubtilior ē trāſmutet̉. Iſte aūt animal̓ſpūs in anteriori vētriculo cerebri generatus ꝑticulati diffundit̉ organa ſentiēdiex qͥnqꝫ ſenſus ꝑficiunt̉: ꝑs tn̄ in eiſdemcerebri vētriculis remanet. vt ſenſus cōis vis imaginatiua formet̉: deīde trāſit admediū vētriculū .ſ. ad cellulā logiſticā adꝑficiendū intellectū. Deīde trāſit ad cellu mēorie vt imp̄ſſiōes factas in alijs cellulis ibi cōdat: poſtea inde medullamſpine dorſi dicit nucha trāſit penetratad neruos motiuos: vt ſic motꝰ volūtariꝰin omībꝰ inferioribꝰ ꝑtibꝰ corꝑis generet̉.Sic̄ ergo aīalis ſpūs ſeruit ſenſui: intellectui motui: ſic qͦꝫ ſpūſſanctꝰ acuit ſenſumad diſcretionē: eleuat intellectū ad ꝯtemplationē: mouet affectū ad dilectionem.Item ſic̄ aīalis ſpūs ꝑficit ſenſus īteriores qͣꝫ exteriores: ſic qͦꝫ ſpūſſctūs ꝑficit illuminat ad diſcernendū dijudicādū interiora ꝓpria qͣꝫ exteriora aliena. Un̄Apl̓s dicit ſpūal̓ oīa dijudicat ip̄eLXXa nemīe iudicat̉. .. Corī. ij. Ca.Ponſa chriſtipꝫ in ſe habere illa etiā reperiunt̉ in bona ſpōſa hoīs .ſ. vtſit frequēs ad orādā: deuota ad deū: ſubiecta ad maritū .i. xp̄i obſequiū: affabil̓ benigna .ſ. ad miſeros:pacifica ad vicinos vel qͦſcūqꝫ ꝯſocios:circūſpecta ad filios .ſ. ad ſuos mores actus qͦꝝ nos ſumꝰ pͥncipia: ſicut patresnatoꝝ ſicut Ph̓s dicit in Ethicis. māſueta quo ad ſubditos .i. ad ſenſus ꝓpriosquos debet ſponſa xp̄i māſuete refrenare.Item patiēs in tolerādis: ſedula diliges in agendis: modeſta in habitu: ſobriain motu: tacita in affatu: pudica ī viſu: honeſta in geſtu: matura in inceſſu: verecun-

da in publico: hilaris marito ſiue xp̄o:tinēs in occulto .ſ. loco vel corde. Talis ergo eſt laudāda plus moribus qͣꝫ carnisdelitijs: plus virtutibꝰ qͣꝫ ſplēdidis veſtibus ſtudet placere marito ſiue xp̄o: pluſcauſa ꝓlis .i. boni oꝑis qͣꝫ libidinis .i. qͣꝫdelectatiōis vel cōmodi tꝑalis ī hoīs mr̄imonij .i. in ſpūalibus exercitijs ꝯuerſat̉.plus curat habere filios gratie qͣꝫ nature.LXXICapl̓m:Operbia induxit ruinā: ſicut ventoſitas inducit epilentiā. Dicit em̄ Auicē.multotiēs ſentit epilenticus aliqͥd eleuariex pollice pedis ſui: qd̓ eſt ſicut vētoſitasfrigida tēdit verſus cerebrū ip̄ius: ergo ꝑuenit ad cor ad cerebrū ip̄ius incurrit epilentiā. Hec ergo vētoſitas frigida ēelatio ſuꝑba mentē tumēfacit feruorēſpūs extiguit. hec ſurgit ex pollice pedis:id eſt excellētia honoris. pollex cēteros digitos p̄cellit groſſicie ordine: qꝛ ēinter digitos pͥmus magis corpulentus.Et ideo tanqͣꝫ pollex in pede eſt homo honoratior opulētior in plebe: ex vētoſitas ſurgit qn̄ de excellētia ſuperbit: hectūc cor tāgit qn̄ delectat̉ in p̄rogatiua honoris. Sꝫ tūc ad cerebrū ꝑtingit ad ſenſum eius rōneꝫ ꝑuenit: vt .ſ. ſe ceteris eoeſtimet meliorē quo ſe cūctis videt recipere honorē. Sed ex hoc incurrit̉ epilētiaqꝛ nōnūqͣꝫ ex occulta mētis ſuꝑbia ſequit̉manifeſta ruina. in epilētia eſt caſusꝓſtratio corꝑis: Prouerb̓. xvj. Ante ruinam exaltabit̉ ſpūs. Itē ſuꝑbie tumoraliqn̄ etiā penitētes dn̄m diligētes inuadit occidit. Cuiꝰ exemplū apparet in dolore ſtomachi. ſicut dicit Auicē. qn̄ apparet dolore ſtomachi ſuꝑ pedē dextrūaliqͥd ſimile veſice patiēs morit̉ in .xxvij.diebus. Eſt em̄ qͣſi dolor ſtomachi penitentia dolor peccati. ſicut dolor cruciatſtomachū: ſic ꝯſcīa peccati remordet cruciat animū. Eſt aūt velut pes aīe amor eiꝰſed tanqͣꝫ pes ſiniſter eſt amor temꝑaliuꝫ:tanqͣꝫ ꝟo dexter pes ē amor ſpūaliū: ergoanima penitēs debet habere dolorē purificet̉ pedē dextrū .i. amorē ſpūaliūmoueat̉. Sꝫ inter hec cauēda ē veſica .i. timēda ē ſuꝑbia. Eſt em̄ tumor ſuꝑbie veluteleuatio veſice: tūc in pede dextro naſcit̉

5 5