Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
235r
Einzelbild herunterladen
 

De homine et mēbris eius

qn̄ ex nimia dormitiōe: oīa cōueniūt malis p̄latis: aliqn̄ deprauāt̉ ex mala cōplerione inclināte: aliqn̄ ex fumo ſuꝑbie aſcēdēte. aliqn̄ ex intēperātia diſſoluēte. aliqn̄ex maloꝝ familiaritate inficiēte. vl̓ ex alio malignitate deficiēte. aliqn̄ ex nimia repletiōe ciboꝝ vl̓ tꝑalis ꝓprietatis. aliquādo ex nimia inanitiōe expēſarū ſue neceſſitatis. quādoqꝫ etiā ex nimia fatigatiōe infirmant̉ inutiles efficiunt̉. aliqn̄ ꝟo ex nimia dormitiōe negligētie pigricie detinētur. Itē p̄latꝰ aſſimilat̉ collo. Prīo ratione ſituatiōis. collū ſituatū eſt intercaput corpꝰ: qꝛ p̄latꝰ mediator eſt int̓ deum ppl̓m: vn̄ debet eſſe ꝯiunctꝰ deo puritatē ppl̓o charitatē pietatē. vn̄ Deūtero. v. dixit Moyſes: Ego ſequeſter medius fui inter vos deum. Et qͣꝫqͣꝫ p̄latusſupra aſſimilatꝰ ſit capiti: ꝓpter ea ē incōueniēs etiā aſſimilet̉ collo: qꝛ licet ipſeſit vt caput reſpectu ppl̓i: tamē ē vt collumreſpectu xp̄i eſt pͥncipale caput eccl̓ie: ẜmillud Epheẜ .j. Ip̄m dedit caput ſuꝑ omnēeccl̓iam eſt corpꝰ eiꝰ. Scd̓o rōne cōpoſitionis. collū cōponit̉ ex duabꝰ ꝑtibusſ. anteriori dicit̉ gula: poſteriori dicitur ceruix: ſicut dicit Iſid̓. Et iſte due ꝑtescolli ſignificāt duas ꝑfectiōeſ p̄lati. Quiagula ſiue guttur ſignificat auctoritatē doctrine: qꝛ ſcꝫ ī gutture vox format̉. Ceruixꝟo ſignificat ſoliditatē vite. Ceruix enīeſt cōcaua vt gula ſꝫ ſolida eſt plena. Sꝫnota licet vox in gutture formet̉: tn̄ ſi eſtvox ſignificatiua articulata litterataꝓprie dr̄ locutio reqͥrit plura alia īſtrumēta. vn̄ ẜm Cōſtā. Organa vocꝭ ſūt plura .ſ.pulmo: arterie gutur: vuula dētes: labiaatqꝫ lingua. Hoꝝ enī organoꝝ q̄dā ſūt vocis ordinatiua vt vuula ẜm Cōſtan. vo pulchrā reddit fortē qn̄ ꝓportionabiliter ſe habet ad alia inſtrumēta. aereꝫintro euntē tēperat ne nimis īpetuoſe exeat detinet refrenat. Itē a receptiōe pulueris guttur arterias conſeruat. Quedam ꝟo ſunt vocis emiſſiua vt cannalespulmonis. arterie ſūt qͣſi q̄dā fiſtule:ſi ſint mūde: lenes tēperate dulcē leneꝫ tēperatā faciūt ip̄am vocē. Si ꝟo fuerintaſpere aut plꝰ debito late vl̓ ſtricte aut diſtorte graue vel exilē diſſonā inequalē vo emittūt. Quedā ꝟo ſūt vocis diſtinctida .i. ꝟboꝝ diſtīcta formatiua: ſicut līgua:

labia dentes hmōi. Igit̉ pͥma organaſunt vocis ordinatiua admonēt p̄latumdoctorē vt loquat̉ ordīate tēperate. Illaꝟo ſūt emiſſiua admonēt vt loqͣtur aperte: quia in emiſſione vocis fit oris apertio.Alia ꝟo ſūt vocꝭ diſtinctiua admonentvt loquat̉ diſtincte. ꝑs ꝟo poſterior dicitur ceruix deſignat vitā p̄lati. Cōſtat enimex carne oſſibꝰ neruis: eſt oſſea ad caput fortiꝰ ſuſtinēdū: ſꝫ neruoſa ad motū volūtariū faciēdū ſenſū ad ꝑtes corporꝭ deferēdū. In quibꝰ deſignat̉ p̄lati qͣꝫtū advitā debēt eſſe carnei māſuetudīs lenita: oſſei fortitudīs firmitatē: neruoſi dilectiōis colligationē extēſibilitateꝫ. Tertio rōne ꝓportiōis. dꝫ collū eſſeꝓportionatū corpori ne excedat in paruitate: vel in magnitudine modū. Tūc autēprelatꝰ excedit in magnitudine modū quādo eſt nimis ſeuerus: tūc in paruitatē quādo minꝰ remiſſus. dicit aūt Ariſto. in li. xiiij. de animalibꝰ in quadrupedibꝰ ſpiſſicorporis crurū mediocriū collū eſt curtū groſſū hmōi aīaliū in collo eſt maximafortitudo: ſicut patet in bobꝰ bubalis vrſis lupis. Tali collo fortiſſimo .ſ. curto etgroſſo aſſimilant̉ p̄lati debēt eſſe fortiſſimi in operādo: curti breues ī expediēdogroſſi pleni vl̓ pinguēs in ſubueniēdo etlargiēdo Itē p̄lati debēt eſſe ſimiles tibiis: qꝛ pͥmo debet eſſe in eis fortitudo patiētie: hoc deſignat̉ in tibijs: que ſcꝫ intrinfecus ſunt ex oſſibus fortibꝰ facte: etiamſunt tanqͣꝫ colūne ad corpus portādū abiles. Sic p̄lati debēt eſſe colūne debiliumſuſtentationē et fortes patiētes in portādo ſubditoꝝ onera. Secūdo debet eſſe ī eiſcōpaſſio miſericordie: ſignat̉ in tibijsquarū oſſa interius ſūt medulla plena. vn̄ſut exteriꝰ dure īteriꝰ molles: vt ſic ip̄ilati et videant̉ exteriꝰ duri correptioneꝫiuſticie ſint intrinſecꝰ molles cōpaſſio miſericordie. Tertio debet eſſe ī eisſuetudo ꝯuerſatiōis extrinſece: hec ſignificatur in tibijs ſūt carnoſitate veſtite:in cōplicatiōe eaꝝ femoribꝰ neqꝫ ab eisrecipiūt neqꝫ inferūt offenſam. vn̄ qͣꝫ culcitra ad molē corporis ſupportandam carnoſitas ipſarū a parte ſuperiori eſt intertꝰlocata. Sic prelati ſe alijs cōplicāt ſiueapplicant cum eiſ conuerfando debent eſſeſic manſueti et tēperati vt neqꝫ ipſi illos of