Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
223r
Einzelbild herunterladen
 

De homine membris eius

rōnalis qͣs oportet eſſe in aīa inuicē cōiunctas participationē colligantiā rōnis.qd̓ eſt qn̄ paſſiōes iraſcibilis cōcupiſcibilis a rōne ordinant̉. Et vocant̉ a Ph̓olraſcibilis cōcupiſcibil̓ ꝟtutes rōnales:ſed has virtutes ledūt diſiūgūt vitia ſupra dicta: qꝛ ocioſitatē quietē hebetantur paſſiōes iraſcibiles: ſed gulā luxuriā diſtemperant̉ paſſiōes cōcupiſcibiles: ſic ſoluit̉ colligatio iūctura rōnis. Ul̓ leſionē inucturarū intellige leſionē oīmvirtutū: qꝛ omēs virtutes ẜm ſctōs et ẜmph̓os ſunt inuicē cōnexe cōiuncte. Sꝫ tn̄p̄dicta vitia eaꝝ iuncturas diſſoluūt: qꝛociū ſomnolentiā imꝑſeuerātiā tolluntur ſeparant̉ virtutū actꝰ: ſed gulamluxuriā eradicant̉ etiā virtutū habitꝰ. Un̄d̓r Iob. xxxj. de luxuria: ignis ē vſqꝫ adꝯſumptionē deuorās: oīa eradicās genimina Itē hec vitia inducūt podagraꝫ ē̄eſt leſio vaſtatio pedū: qꝛ ſcꝫ ledūt diſſipant bonas aīe affectiōes. Sūt enī affectiones aīe quidā ſpūales pedes qͥbꝰ aīa mouet̉ vadit ea diligit. Itē ſciaticā ledit anchas qͥbus ſcꝫ fit ſeſſio corꝑis: qꝛ ſcꝫhmōi vitia etiā impediūt aīe quietē ſtabilitatē: ita p̄dicta vitia diſiungūt virtutūcolligationē: extinguūt aīe affectionē au Ca. LI.ferūt aīe quietationē.Atientia ſanctop Prū aſſimilat̉ ſpleni. Primo qͥdemqꝛ ſplen eſt defectꝰ ſiniſtre partꝭ ſuꝑpletiuꝰ. Un̄ ſplen vt dicit Iſido. d̓r a ſupplēdo: qꝛ partē ſiniſtrā iecori cōtrariā ſuppletne vacua maneat. Et vt ex oppoſito adfortatōnē ſtomachi iecori rn̄deat. Un̄ ē int̓coſtas ſtomachū poſitꝰ ꝓpt̓ ſiniſtre partꝭinfrigidationē: vt quandā temperantiāfactā ꝯſeruet ſtomachi calefactionē. Perſiniſtrā igit̉ partē aduerſitas intelligi pōt:in virtꝰ hoīs euacuaret̉ penitꝰ deficeˢret: ſi donū patientie hr̄et. Hec igit̉ ē vtſplen: in ſiniſtra parte .i. in aduerſitate calori iecoris .i. furori iraſcibilis ſe opponit:vt calefactio ſtomachi .i. bonꝰ feruor animi cōſeruet̉. Et hinc ē charitas eſt vitalis calor aīe p̄cipue impatientiā ꝑdit̉.Unde Grego. in paſtora. dicit: ip̄a mater eſt oīm cuſtoſqꝫ virtutū: impatiētie vitiū virtꝰ charitatis amittit̉. Scd̓o quiaſplen eſt ſanguinis purificatiuꝰ. Dicit̉ enī

ſplen duas hr̄e venas: quaꝝ vnā humorem ad ſtomachū mittit ad eiꝰ ꝯfortationēqͣꝫtū ſufficit eiꝰ appetitui: aliā ꝟo ſanguinis feces .i. cholerā nigrā ſeu melancoliaꝫab eꝑate ſibi attrahit. Et ſub̓a ſplenis ērara ſpongioſa ꝓpter faciliorē hūoris feculenti attractione: eſt etiā ip̄e ſplen niger ꝓpter melancolie cuiꝰ eſt receptaculuꝫaſſimilationē. ꝓpter eſt etiā durꝰ ne facile ab hūore feculēto ledat̉. Sic qͦꝫ patiētiafeces generant̉ ab eꝑate .i. vitia ꝓueniunt ex iniurie illatiōe vt irā odiū inuidiā attrahit placando ſedando: ſic ſanguis .i. bonꝰ feruor charitatꝭ remanet purus. vn̄ Caſſio. dicit: patiētia eſt totiꝰvoluptatis feces abſtergit. ip̄a eſt limpidas aīas deo reddit. Eſt patiētia ad mo ſplenis nigra .i. obſcura ī pene ſuſception: ſed dura .i. fortis in pene toleratione.Un̄ etiā Caſſio. dicit: patientia eſt oīavincit aduerſa: colluctādo ſed ſufferendo: murmurādo ſed gr̄as deo agendo.Itē patiētia ſpōgioſa ē .i. attractiua ex ſuiꝯſideratiōe. qꝛ vidēdo ꝯſiderādo patientiā alicuiꝰ iratꝰ attrahit̉ ad placationeꝫ inuidus vel inimicꝰ ad eiꝰ dilectionē. vn̄ſicut Chryſo. dicit: Nihil ita ꝯfuſioneꝫ facit ingerēti mala ſicut fortꝭ tolerātia patiētis: neqꝫ ꝟbo neqꝫ oꝑe reddere vīdictā. Tertio qͦꝫ qꝛ ſplen eſt riſus cauſatiuus.Cōiter enī d̓r: felle iraſcimur: corde ſapimus: iecore amamꝰ: cerebro ſentimꝰ: ſꝫ ſplene ridemꝰ. Sic qͦꝫ fortitudo luctꝰ patientie pn̄tꝭ erit nob̓ riſus .i. et̓ne leticie: ẜmillud Prou̓. vltꝭ. Fortitudo decor indu.eiꝰ: ridebit in die nouiſſimo. Ioh̓. xvj.Triſticia vr̄a vertet̉ ī gaudiū. Ca. LIIEccatū aſſimilatur ſenio. Primo qͥdeꝫ qꝛ ſenexmultis miſerijs ſubdit̉. ſic̄ dicit Cyprianꝰ de. xij. abuſiōibꝰ ſecl̓i. Senectute cōfectꝰ ad interituꝫ ꝓperat: oculicaligāt: aureſ grauit̓ audiūt: capilli fluūt:facies ī pallore mutat̉: dentes lapſi numero minuunt̉: cutis areſcit: flatꝰ ſuauiterolet: pectus ſuffocat̉: tuſſis cachinnat: genua trepidāt: talos pedes tumor inflat:humor interior euaneſcit: his oībꝰ aggrauatur. Et hec oīa ruituraꝫ iāiamqꝫ domūcorꝑis cito p̄nunciant. Sil̓r etiā peccatūhomo multis miſerijs ſuppeditat̉. Prou̓.

D I