Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
220r
Einzelbild herunterladen
 

De homine et mēbris eius

nem: diuerſis panniculis circundatapter interioꝝ cōſeruationeꝫ. Sic memoriatunc eſt bene diſpoſita ē rotunda .i. larga capacitatē: longa diuturnitatē: etdiuerſis panniculis .i. diuerſis āminiculisfulta ſtudioſitatē. Sunt enim qͣttuor ẜmPh̓m iuuant hoīem ad bene memoran. Primū eſt vt illa quoꝝ bene vult recordari aliqͦ ordine diſpōat. ſcd̓m eſt vt circa ea affectū adhibeat. tertiuꝫ eſt vt ea adaliquas ſil̓itudines oīno conſuetas reducat. quartū eſt vt illa frequentem meditationē repetat. Scd̓o rōne purgationis. venter vocat̉ aluus: ſic̄ dicit Iſido. qꝛ cibū recipit purgari ꝯſueuit. Sic cibū ſpūalis doctrine ſuſcipit in memoria ſe etiā purgare debet: iſta purgatio peccati ex memoria naſcit̉: qꝛ dolor contritionis anīa purgat̉ cōpungitur expeccati recordatiōe cōcipit̉: Apoc̄. ij. Memor eſto vnde exciderꝭ age penitentiam. Tertio rōne cōceptiōis. venter mulieris vocat̉ vterus: eo fetu impleatur:ſed ſicut ex vtero cōcipit̉ fetus carnis: itaex memoria .i. ex ſpecie in memoria ſeruataconcipit̉ verbū mentis: quod eſt qͣſi q̄daꝫproles ipſius: Psͣ. cix. Ex vtero ante luCa. XLIIIciferum genui te.Ens hominis aſſimilatur pectori. Primo qͥdemEqꝛ pectꝰ eſt duabꝰ cōcauitatibꝰ diſtinctū. Sūt enī due cōcauitates in pectore: qͥbuſdā inter ſe pelliculis ſeparate: fuit neceſſaria hec diuiſio pectoris: vt ſi flatꝰin vna ꝑte aliqͦ caſu impediret̉: in ꝑte aliaſeruaret̉ ne anhelitu intercluſo aīal moreret̉. Due cōcauitates pectoris ſūt duę vires mētis: ſcꝫ intellectꝰ affectꝰ ſiue volūtas. Et vtraqꝫ neceſſaria eſt mēti ad cōſeruationē ſpiritꝰ .i. vite ſpūaliſ: ſcꝫ intellectꝰqui viuificat fidē: Psͣ. cxviij. Intellectūda mihi vt viuā. Et affectus viuificatdilectionē. j. Ioh̓. iij. Qui non diligit manet in morte. Scd̓o qꝛ pectꝰ eſt mamilla fundamentū. Nullū aūt aīal habet mamillas in pectore preter hominē elephantem: vt dicit Ph̓s in. ij. libro de anīalibꝰ.Quaſi autē due mamille quibꝰ mens humana ꝓpinat exterius lac ſapide doctrineſunt ſapientia eloquentia: ambe habētfundamentū in mente. Uel due mamille

que debēt inherere pectori lactantis: id eſtmenti doctoris eſt peritia duorū teſtamentorum: ſcilicꝫ legis euangelij: Cantꝭ. vij.Duo vbera tua ſicut duo hinnuli. Tertio quia pectꝰ eſt qn̄qꝫ multis paſſionibusſubiectū: paſſiones pectoris om̄es ſūt periculoſe multū ꝓpter cordis vicinitatē: ſiue patiatur conſtrictionē ſiue amoris conſumptioneꝫ: ſiue nimiā humorum repletionem: ſiue vocis raucedinem: ſiue apoſtemationem: ſiue ſuffocationem. Pectus ergo quod cor in ſe continet et deum in corde habet: omni diligentia eſt ſeruandū nepatiatur conſtrictionem auaricie: neqꝫ humoris conſumptionem propter defectū elemoſyne: neqꝫ humorum repletionem ꝓptercongrationem pecunie: nec vocis raucedinem per omiſſionem laudis diuine: neqꝫapoſtemationem per tumorem ſuperbie:neqꝫ ſuffocationem per deſperationem venie. Iſtis enim modis patitur pectus corporaliter ſimiliter ſpiritualiter. Propterquod dum pro peccatis mea culpa diciturprecipue pectus percutitur ratione cordisquod in ipſo continetur. Quarto quiapectus congrue eſt figuratuꝫ. Eſt enim pectus latum aliquantulum in medio eleuatum: et ipſa eleuatio animoſitatis virtutis eſt ſignum. Aues vt dicit Philoſophus. ij. libro de animalibꝰ: habent pectuſacutum ad aerem diuidendum: maximeque ſunt ad predandum. Vnde acuitas pectoris in auibus eſt ſignum generoſitatis.Qui ergo habent pectus amplum ad deum amandum ꝓximum amplectenduꝫ: acutum ad omne malum quod occurrerit repellendū: ſumme generoſitatis deferunt ſecum ſignum. Item mentis cōſtitutio moralis debet eſſe ſimilis conſtitutioni corporis naturalis. Nam corpꝰ humanum ex quattuor elementis componitur:ex quattuor humoribus conſtituit̉. Quattuor elementa ſunt: ignis: aer: aqua et terra. Similiter mens humana debet habere ſua elementa: ſcilicet pro igne prudentie claritatem. pro aere temperantie mediocritatem. pro aqua iuſticie puritatem.pro terra fortitudinis ſtabilitatem. Velſicut aliqui dicunt vtitur mens humanapro igne intellectus ſubtilitate: pro aereconſcientie puritate. pro aqua ingenij mobilitate. pro terra animi ſtebilitatē. Ha-