tertiusLiber
¶ Capitulum:XIIIIO rrectio ſeuera pctī aſſimilat̉ carduo. ¶ Primo ratiōe figure: qꝛ carduꝰ herba eſt aculeatas habens haſtas ⁊ in ſūmocapitella habēs ſpinoſa. Per haſtas aculeatas intellige correctionē grauiorem flagelloꝝ ⁊ hmōi. Sed ꝑ capitella ſpinoſa intellige correptionē aſperoꝝ verboꝝ .ſ. pungitiuoꝝ q̄ ſcꝫ mētē delinquentꝭ excitandoad ꝓpriuꝫ ſenſum reducit: Eccī. xij. Quipūgit cor ꝓfert ſēſū ¶ Itē Ecc̄s. xij. Verbaſapientū ſicut ſtimuli ⁊ qͣſi claui in altū defixi ⁊cͣ. Grego. in regiſt. Clauis atqꝫ ſtimulis verba ſapiētū cōparant̉: qꝛ culpas delinquentiū neſciūt palpare ſed pungere:Secūdo rōne efficacie: qꝛ ſuccꝰ carduicapilloꝝ fluxum curat. Sil̓r ſeuera correctio capillos capitis .i. virtutes mētis conſeruat ⁊ ꝯfirmat. Nā dū vnius vitiū ſeuere corrigit̉ alter ne defluat timore ſeruat̉.¶ Idemqꝫ qͥ flagellat̉ dū de vno vitio corrigit̉ ab alio p̄ſeruat̉. Iob. x. Uiſitatio tuacuſtodiuit ſpūꝫ meū ⁊cͣ ¶ Tertio rōne medicine. Etenī cardui ſūt matrici ꝑutileſ: qꝛſcilicet correctio aſpera ad penitētie gr̄amreuocat: q̄ ſcꝫ eſt vt matrix ī qua peccatorpenitēs iterato cōcipit̉ ⁊ format̉ in eſſe ſpirituali ¶ Itē carduus mulieres plurimuꝫiuuat: ⁊ ad litterā correctio aſpera neceſſaria eſt oīno mulieribꝰ infrunitꝭ. Et adhuctalis correctio neceſſaria ē mulieribꝰ .i. mētibꝰ q̄ nimis molles ⁊ fragiles ſūt ad peccandū. Nā ſicut dicit Caſſio. iniqͥtas mortaliū ſine fine vagaret̉: ſi eā medicinalis īcrepatio minime reſecaret. Et iō ſicut ideꝫCaſſio. ſuꝑ Psͣ. xxxviij. dic̄: occurrendū ēne tractu temꝑis intemperata malicia cōualeſcat: ⁊ vireſ iniqͥtati diſſimulatio vl̓ indulgentior gratia ſubminiſtret. Sed clarius audita correctio doceat imperitiā ⁊ cōpeſcat audaciā. ¶ Capl̓m:XVUpiditas aſſimilat̉ radici. ¶ Prīo quia ꝑ radicē arbor terre inheret ⁊ ab eahumorē accipit quo nutrit̉. Un̄ ẜm Ph̓mRadix habet oris officiū: qꝛ ꝑ eā plāta ſuſcipit nutrimētū ſicut anīal ꝑ os. Sil̓r percupiditatē anīa inheret terrenis. Et ſicutplāta mediāte radice nutritur terre humi
do: ſic cor hoīs mediāte cupiditate paſcit̉terreno lucro. Un̄ cupiditas eſt os cordisinſatiabile. Prou̓. xxx. Tria ſūt inſatiabilia: Infernꝰ ⁊ os vulue ⁊cͣ. Sene. xxv. epiſto. Uidiſti aliqn̄ caneꝫ fruſta panis aperto ore captanteꝫ: quicqͥd acceperit ꝓtinusītegrū deuorat: ⁊ ſemꝑ ad ſpeꝫ futuri hiat.Idē euenit nobis qͥcqͥd expectātibus fortuna ꝓiecit: id ī fine vlla volūtate dimittimus: ſtatim ad rapinā alteriꝰ erecti ⁊ attoniti ī epicuroꝝ iſtud chaos incidimꝰ quodinane ⁊ ſine termino ē. ¶ Secūdo qꝛ radixſeqͥt̉ cōplexionē terre in qͣ naſcit̉: ⁊ ſic cupiditas ſequit̉ ꝯditionē hoīs in cuiꝰ cordeconcipit̉. Un̄ diuerſa eſt in diuerſis. Namauarus eſt cupidꝰ de diuitijs: ſuꝑbus cupidus de dominijs: curioſus ⁊ de rebꝰ vanis: ⁊ ſic de alijs. Nā in om̄i pctōre eſt cupiditas immoderata alicuiꝰ rei. ⁊ iſto mōcōſiderādo cupiditatē ſiue maliciā eſt qd̓dam vitiū generale quod includit̉ in omibus vitijs. Et iō dic̄ Augꝰ. ī li. de libero arbitrio ꝙ auaricia q̄ grece phylargiria dicitur nō ſolū in argēto vel numis: ſed in oībꝰ rebꝰ q̄ īmoderate appetunt̉ intelligēdaē. Et Grego. dic̄ in quadā Homelia ꝙ auaricia nō ſolū pecunie: ſed etiā ſciētie ⁊ altitudinis ē cū ſupra modū ſublimitas ambitur ¶ Tertio qꝛ radix ē cauſa diuerſaꝝ pullulationū. Nā virtute radicis pullulāt ſtipes: rami: frōdes: flores ⁊ fructꝰ. Nihil eīeſt in arbore quod prius nō fuerit in radice. Eodē mō multa ſūt mala q̄ pullulāt exradice cupiditatꝭ: Apl̓s. j. Timoth̓. vj. Radix oīm maloꝝ eſt cupiditas. Suꝑ qͦ ꝟbodicit ī Homelia Baſiliꝰ ꝙ cupiditas ē trāſgreſſiōis mat̉: magiſtra nocēdi: pͥmipilaria iniqͥtatꝭ: auriga malicie: ſiccaria virtutū: ſeditiōis origo: fouea ſcandaloꝝ. Dicit̉gͦ cupiditas pecuniaꝝ ⁊ diuitiaꝝ: de qͣ ꝓprie: Apl̓s loqͥt̉ ſic̄ ptꝫ ex eo qd̓ p̄miſerat:Qui volūt diuites fieri ⁊cͣ. Idcirco d̓r eēradix oīm maloꝝ: nō qꝛ oīa mala ex cuplditate ſemꝑ oriant̉: ſꝫ quia nullum malumē qd̓ nō interdū ex auaricia ſiue cupiditate naſcat̉. Nā ſic̄ dic̄ Innocētiꝰ: Hec ē q̄ ſacrilegia cōmittit ⁊ furta ⁊ rapinaſ exercet:⁊ p̄das ⁊ bella gerit ⁊ homicidia: ſimoniace vendit ⁊ emit: iniq̄ petit ⁊ recipit: iniuſte negociat̉ ⁊ fenerat̉. Inſtat dol̓: īminetfraudibꝰ: diſſoluit pactu ⁊ violat iuramētū: corrūpit teſtimoniū ⁊ ꝑuertit iudiciuꝫ.