¶ De mietallis ⁊ lapidibus
ilios modos varios qͥ ꝑtinēt ad diuinos.Scd̓m genus achatis ē cum venis carneis. Et hͦ genus ẜm Diaſco. vitat ꝑicula⁊ placentē ⁊ ꝑſuaſorem ⁊ facunduꝫ facit ⁊vires ꝯfert. Et hec gēma ſignat ſcīam fructuoſam eoꝝ qͥ venas qͥdem carneas habent .i. neceſſitates ſiue infirmitates corporales: ſed tamen ẜm carnē non militāt qͥnſciant ꝑicula vitioꝝ in ſerenitate ⁊ tranqͥllitate ꝯſcīe ꝑ pnīaꝫ vel cautelā vitare: deoꝑ oīa placere: alios facunde ⁊ vtiliter dirigere: ⁊ bona queqꝫ oꝑa ꝯſtāter ⁊ viriliteragere. ¶ Tertiū genus achatis eſt cū guttis ſanguineis variū qd̓ viſum fouet: ꝯſitim ꝓdeſt: ⁊ accenſio eius odorifera ē. Ettalis eſt quorundā ſcīa delitioſa quā btūsAugꝰ. in libro de quātitate aīe vocat miſerandā ſiue miſerabilem. Diſtinguit em̄ ibitriplicem ſcīaꝫ .ſ. ſuꝑſticioſam: ⁊ vtilem: ⁊miſerabilē. Et hec vltima eſt que mirabiliſagacitate diſcernit cibos odore. Un̄ ſcientia ſiue peritia hec illos cibos ⁊ potus approbat ⁊ cōmendat qͥ viſum refouent colore: ⁊ ſitim ſeu famē mulcent ſapore: ⁊ cerebrum ſiue olfactū recreant odore. ⁊ tal̓emſcīaꝫ Apl̓s vocat prudentiam carnis Roma. viij. dicens: Prudentia carnis mors¶ Capl̓m: XXXIIIIeſt .ſ. aīe.Obrietas potꝰaſſimilat̉ lapidi qͥ dicit̉ dioniuſ:qui vt dicit Iſido. eſt niger ſiuerufus rubeis venis aſperſus qͥ aque mixiꝰvt vinū fragrat: tamen qd̓ miꝝ eſt ebrietati reſiſtit. Et ſic ptꝫ ꝙ iſte lapis admixtionem aque reqͥrit: odorē reddit: ⁊ ebrietatireſiſtit. Quod etiā cōpetit ſobrietati. Hecem̄ in vino potenti aque temꝑamentū exigit: maxime in eo qͥ hꝫ debile cerebꝝ: ⁊ etiam in viro religioſo in quo etiā deformioreſt nota ebrietatis. Et ideo ip̄i p̄cipue debent vti temꝑamēto vini ⁊ in qualitate ⁊quātitate. Un̄ dic̄ Bn̄dictus ī regula ſua:Legimus vinū nō eſſe monachoꝝ: ſed qꝛmonachis noſtri temꝑis hoc ꝑſuaderi nōpoteſt: ſaltē ſic in hoc ꝯſentiamus vt nonvſqꝫ ad ſaturitatē bibāt. ¶ Iteꝫ ſobrietasodorē .i. honorē nō impedit. Eſt em̄ ſobrietas honorabil̓: ſicut ebrietas vituꝑabilis.Et ideo ſobrietas ⁊ abſtinentia vini indicit̉ his q̄ in gradu honoris ⁊ dignitatꝭ exiſtunt .ſ. ep̄ali .j. Timoth̓. iij. Oportet ep̄m
irrep̄ſenſibilē eſſe: vnius vxoris vl̓ꝝ: ſobrium: prudentē ⁊cͣ. ¶ Itē regibus: Prouer.xxxj. Nolite regibus dare vinū. ¶ Itē ſobrietas ebrietatem impedit: qꝛ ei ꝯriat̉ vtpꝫ ab eis noībus. Etem̄ ebrietas dicit̉ abē qd̓ eſt exͣ ⁊ bria qd̓ eſt menſura .ſ. qꝛ ebrius bibit exͣ menſurā debitā: ſed ſobrietasdicit̉ qͣſi briaꝫ .i. menſurā ſeruās. vn̄ Eph̓.v. Nolite īebriari vino in quo eſt luxuria.XXXVCapl̓m:ꝑbia aſſimilat̉ argento viuo. ¶ Primo qꝛargentū viuū nō eſt adheſibile. Eſt em̄ argētū viuū ex ſubſtātia aqueaſubtili terreo mixta mixtione forti ⁊ indiſſolubili: ⁊ hͦ hꝫ ex magna ſiccitate terrea:nec adheret tāgenti ſic̄ illud qd̓ eſt liqͥdū.Sil̓r hō ſuꝑbꝰ ex magna ſiccitate .i. ex magna incōſideratione ſue vilitatꝭ nō ꝯſiderans ſe eſſe terrā ⁊ cinerē nō liq̄ſcit in ſuꝑficie plana .i. nō vult ſe ꝯiūgere vel conformari .ſ. viliori vel minori ꝑſone: nec īherettāgēti .i. nō ē ꝯſociabil̓ ꝯciui vel cohabitāti tali. Cum em̄ p̄ferat ſe ceterꝭ eos ſocioshabere ꝯtēnit. ¶ Scd̓o qꝛ argentū viuumnō eſt coagulabile. hoc eī ꝓpriū eſt ei ꝙ n̄coagulat̉ ꝑ ſe niſi cū ſulphure ⁊ plūbi ſubſtantia coagulet̉: ꝓpter qd̓ argentū viuūcū ſulphure ē materiā omniū mētalloꝝ: ſic̄dicit Ph̓s in li. Metheo. Sil̓r hō ſuꝑbusnō eſt ꝑ ſe coagulabil̓ coagulo vnitatꝭ. Nōem̄ diligit vnitatꝭ pacē: ſꝫ potius diſcordiam ⁊ diuiſionē: ſicut pꝫ de ſuꝑbiētibus angelis qͥ ſe ab angeloꝝ ſocietate diuiſerūt.ꝓpter qd̓ Prouer. xiij. dicit̉: ꝙ īter ſuperbos ſemꝑ ſunt iurgia. Si tn̄ ſuperbie ſqualor cum ſulphure .i. charitatꝭ amore: qꝛ ſulphur ē inflamabile qd̓ cōpetit charitati: ⁊cū plūbo .i. humilitate: qꝛ plutubū eſt coloris cineret ⁊ cōpetit humilitati qua qͥs ſein plumbū .i. in cinerē ⁊ in puluere redigēdū cognoſcit coagulet̉: tūc eſt hō coagulabil̓. t. ad vnitatē reducibil̓. ¶ Tertio qꝛ argentū vinū nō eſt admiſcibile. Nā eſt tanta coherētia eiꝰ ⁊ fortitudo ꝙ nulli rei pōtadmiſceri niſi pͥmitus extinguat̉. extīguit̉aūt cū ſaliua qn̄ cū ea fricat̉: ⁊ maxīe cū cinis ſaliue addit̉: ⁊ precipue qn̄ cinis oſſispſipie p̄dictꝭ aſſociat̉. Sil̓r nō eſt ſuꝑbuscōmiſcibil̓ alijs .i. aptus ad cōuiuēdū alijsniſi eius pͥmo ſuꝑbia extīguat̉ ad quā ex-
m 5