¶ De metallis⁊ lapidibus
deinde quod ſpūale. Hec enī ſoliditas p̄cipue ſit vi frigiditatꝭ .i. ꝯtinentie q̄ refrigerat ardorē libidīs ⁊ reſtringit fluxibilitatē carnis. Itē fit ꝟtute terree ſiccitatis .i.abſtinētie corꝑalis q̄ deſiccat humorē veneris. ¶ Tertio ꝓpter ꝟtutis effectū. Nācryſtallus hꝫ ꝟtutē inflāmatiuam repletiuam: ſitis extinctiuam: ⁊ doloꝝ viſceꝝ expulſiuam. Inflāmatiuaꝫ qͥdem: qꝛ ſi exponat̉ radijs ſolis adeo flamiā rapit vt fungus aridus ſiue ſtipula ibi poſita incēda: vt dicit Iſido. Sic ⁊ cor penitentis radijs ſolis .i. xp̄i exemplis vel ꝟbis vel inſpirationibus ſic aliqn̄ incendit̉: vt aliqͦsſibi ꝑ exemplū ꝓximos ſibi incendat. Repletiuā ꝟtutē hꝫ: qꝛ ſi tritus bibat̉ vberalacte replet: vt dic̄ Diaſcorides. Similitervbera mētis .ſ. intellectū ⁊ affectū penitentis gr̄a penitētie adimplet lacte dulcedīsꝯſolationis. Vnde de Auguſtino ad penitentiā ꝯuerſo legit̉: ꝙ nō ſatiabat̉ illis diebus pͦ dulcedine mirabili ꝯſiderare altitudinē ꝯſilij ſuꝑ ſalutē generis hūani ¶ Itēhꝫ etiā cryſtallus ſitim ſedare: vt dicit Diaſco. Sic penitētia ſitim extinguit inordinati appetitus vitioꝝ. Itē cryſtallus valetetiā portatus ꝯͣ colicā ⁊ viſceꝝ paſſioneꝫ ſinon aſſit ꝯſtipatio. Sil̓r penitentia remorſum ⁊ amaritudinem interiorē conſcientieexpellit poſtqͣꝫ ip̄m pctm̄ purgauit: niſi aſſit ꝯſtipatio .i. duricia ⁊ dilatio ſatiſfactionis. ¶ Item penitētia aſſimilat̉ nitro. Nitrū enī ẜm Diaſco. eſt qͣſi lapis ſubalbidꝰ⁊ ꝑſpicuus cuius ꝟtus eſt diſſolutiua ⁊ attractiua ac abſterſiua: ⁊ humoris ſuꝑfluiꝯſumptiua. Et ſil̓r penitentia duriciā peccati diſſoluit: gratiam dei attrahit: ſordesconſcientie abſtergit: ⁊ ſuꝑfluos humoresin abſtinentia ꝯſumit. ¶ Item ẜm Pliniūnitrum eſt vena terre: ⁊ eſt calidum ⁊ ſiccūleue rubeū ⁊ album vel citrinum. Que etiam omnia penitentie competūt ꝑ effectū:qꝛ penitentia menteꝫ inflāmat ⁊ ideo calida: corpus extenuat ⁊ ideo ſicca: ꝯſcientiāexonerat ⁊ ideo leuis: verecūdiam cauſat⁊ ideo rubea: conſcientiā mundat: ⁊ ideoalba: vultum deformat ⁊ aliquando etiaꝫad lr̄am citrinat ꝑ ieiuniuꝫ: qꝛ ieiunare ineſtate ẜm medicos īter alia que facit eſt ꝙvultum citrinat ⁊ ideo citrina. ¶ Item penitentia aſſimilat̉ auripigmēto ¶ Primoquia auripigmētum habet virtutem deal-
batiuā. Habet enī vt dicit Diaſco. fulgurꝭnaturā .ſ. calefactiuā ⁊ deſiccatiuam. Unde ſi aliqd̓ mētallū apponat̉: ip̄m ſua ꝟtute in albu tranſmutat. Sil̓r penitentia dūcor calefacit ꝑ offenſe meditationē: ẜꝫ illd̓Psͣ .xxxviij. Cōculcauit cor meū ītra me⁊ in meditatione exardeſcet ignis. Et deſiccat ꝑ triſticie conſumptionē: qꝛ ſpūs triſtis exiccat oſſa: vt dicit̉ Prouer. xvij. Dealbat ꝯſcientiā ꝑ culpe purgationē: Eſa. j.Si fuerint pctā veſtra vt coccinū: velut lana alba erūt. ¶ Secūdo quia habet virtutem curatiuā. Nam auripigmentum vt dicit Plinius ꝯuenit medicine. Habet eniꝫvirtutē diſſoluēdi: attrahēdi ⁊ mūdificandi. Vnde yalet malū auhelitū habētibusſi fumus eius capite inclinato accipiatur.Sic etiā penitentia curat pctōꝝ infirmitates: diſſoluit corda dura ⁊ attrahit ea adbona oꝑa: mūdificat anīe intima. Et ſi qͥsinclinato capite .i. mēte humili ⁊ deuota:fumū eius .i. penā ſatiſfactoriā iniunctā ſibi recipiat: anhelitū malū .i. malā vitā velmalū peccandi vſum corrigit ⁊ rectificat.¶ Tertio qꝛ hꝫ ꝟtutem depilatiuam. Naꝫex auripigmēto fit vnguentū depilatoriūqn̄ cū calce ⁊ vino decoquit̉. Sil̓r penitentia cū calce .i. cū feruore ⁊ puritate: qꝛ calxeſt alba ⁊ feruorē ignis in ſe ꝯtinet. Et cūvino cōpūctiōis lachrymoſe: de qͦ in Psͣ.lix. Potaſti nos vino cōpūctiōis: aufertpilos .i. deſideria carnis extīguit. Pili eīex carne ꝓcedētes deſignāt appetitꝰ carnales. ¶ Quarto qꝛ vim hꝫ vnguiū renouatiuā. Hꝫ enī auripigmētū naturā inciſiuā ⁊ corroſiuā. Un̄ ⁊ vnguēs fac̄ cadere deformes vt creſcāt meliores. qͣſi āt vnguēsdeformes ſūt inordīati mores qͥ ex vſu qͣſiinſeꝑabilit̓ inherēt pctōri: ſic̄ vnguēs tenacit̉ inherēt carni. Sꝫ tāta ē vere pnīe virtꝰꝙ vnguēs veteres .i. pͥſtinos mores deformes fac̄ derelinq̄re ⁊ in meliores īmutare:ẜm illud Ro. vj. In nouitate vite ambulemus. ¶ Itē pnīa aſſimilat̉ illi gēme q̄ dicit̉argarites q̄ eſt argēto ſil̓is. Hꝫ enī ſtigmata aurea cuiꝰ forma qͣdrāgulata ē: ⁊ hꝫ fortitudinē adamātꝭ ⁊ putat vulgus tale nomē ſibi īpoſitū: eo ꝙ frenet iras ⁊ impetusaīoꝝ. Sic hō penites dꝫ eſſe argēteꝰ ꝑ ꝯſcientie claritatē: ſꝫ ſtigmata tribulationumhabere aurea ꝑ patiētie p̄cioſitatē: formāqͣdrāgulatam ꝑ oꝑationū pluralitatē. Hꝫ